_ De Rhitis alveis — Crocone — Eumolpo — Celeo ejusque filiabus — Ceryce
— Zarece — memorandis apud Eleusinios — Rario campo — Eleusine heroe
— Platæensi agro et Eleutherensibus — Antiope ejusque liberis. _
Jam alvei, qui Rhiti appellantur, solo cursu fluminibus similes sunt:
nam eorum aqua maris saporem refert. Quæ res alicui fortasse
persuaserit, e Chalcidico eos Euripo manantes e terra in depressius mare
delabi. Rhetos quidem Cereri ac Prosperinæ sacros esse tradunt: neque
eos, qui in illis nascuntur, pisces cuiquam licet præterquam
sacerdotibus capere. Atque hi quidem veteres Eleusinii sunt et Attici
agri fines, uti accepi. (2) Agrum vero, qui trans Rhetos est, primus
tenuisse dicitur Crocon; et locus ille Croconis nunc etiam Regia
appellatur. Cum hoc Crocone Celei filiam Sæsaram nuptam fuisse,
Athenienses memorant, neque tamen hæc omnes, sed ii tantummodo, qui e
Scambonidarum sunt pago. Croconis tamen sepulcrum invenire nunquam
potui. Eumolpi vero tumulum et Eleusinii et Athenienses agnoscunt.
Venisse Eumolpum istum e Thracia, filiumque Neptuni et Chiones fuisse,
traditum est: Chionem vero Boreæ vento ex Orithyia genitam. De illius
quidem parentibus nihil omnino Homerus prodidit: in quadam tantum
carminum suorum parte animi præstantem appellat Eumolpum. (3) Enimvero
commissa inter Eleusinios et Athenienses pugna, hinc Erechtheus rex
Atheniensium, illinc Eumolpi filius Immaradus ceciderunt. Arma inde his
conditionibus posita ut Eleusinii se suaque cetera omnia in Atheniensium
potestatem traderent, initia tamen ipsi tanquam propria retinerent. Sic
Cereri et Proserpinæ Eumolpus et Celei filiæ sacra faciunt. Eas iisdem
nominibus Pamphos et Homerus appellant, Diogeneam, Pammeropen, tertiam
Sæsaram. Ex Eumolpi vero filiis natu minimus Ceryx patri superstes fuit:
quem tamen Ceryces ipsi ex Aglauro Cecropis filia et Mercurio, non
Eumolpo, procreatum dicunt. (4) Est sacellum Hippothoontis, a quo tribus
nomen habet: atque illi proximum Zarecis, quem tradunt musicam apud
Apollinem didicisse: ego vero Atticæ inquilinum fuisse, patria
Lacedæmonium, et ab eo maritimam Laconiæ urbem Zaraca appellatam
existimo. Quod si quis fuit Atticæ indigens heros Zarex, de eo quod
dicam, plane nihil habeo. (5) Cephisus vero amnis ad Eleusinem cursu
multo, quam quovis alio in loco, concitatiore defertur. Prope locus est,
cui Erineo (_caprifico_) nomen: unde Plutonem rapta Proserpina
descendisse, fama vulgavit. Ad hunc Cephissi alveum Theseus latronem
Polypemonem, Procrusten cognomine, occidit. (6) Apud Eleusinios
Triptolemi ædes est, Propylææ Dianæ, et Neptuni Patris: puteus, quem
Callichorum appellant, ubi primum chorum Eleusiniorum feminæ
instituerunt et deam cantu veneratæ sunt. In campo vero, quem Rarium
vocant, frugum primum jacta semina adolevisse ferunt: in cujus rei
memoriam hordeum ex eo ipso solo demessum in sacris ad molas et liba
adhibent. Ostenditur ibidem area, quæ Triptolemi dicitur, et ei dedicata
ara. (7) At quæ intra sacrum parietem servantur, scribere somnio
prohibemur. Iis enim, qui initiati non fuerint, non tantum eorum
adspectu interdictum est, verum etiam ne percontari quidem aut audire
fas quicquam est. Eleusinem vero heroem, unde oppidum nomen habet,
nonnulli Mercurio et Daira Oceani filia genitum putant; alii Ogygum
Eleusinis patrem fuisse fabulati sunt. Nam priscæ traditiones, quum
genealogiis carerent, et alia fingendi locum dederunt et maxime circa
heroum genera.
8. Qua ab Eleusine in Bœotiam iter est, Atheniensibus Platæensis ager
finitimus est. Nam Atticam olim et Bœotiam Eleutherenses dirimebant: sed
posteaquam Eleutherenses in Atheniensium potestatem venerunt, Cithæron
mons finis utriusque regionis haberi cœptus est. Attico vero nomini non
illi quidem bello subacti se adjunxerunt, sed quod eam in primis
reipublicæ formam, qua Athenienses utebantur, expetiverunt, quodque
capitali in Thebanos odio semper laborarunt. In iisdem campis Bacchi
templum est: atque inde est Athenas olim signum ejus deportatum. Nam
quod Eleutheris hac etiam ætate exstat, ad illius est similitudinem
factum. (9) Non procul specus abest, modica quidem magnitudine: fons
proximus frigidæ aquæ. In eo specu Antiopen narrant, quos pepererat
geminos, exposuisse, pastoremque sublatos pueros fasciis exemtos illis
aquis primum lavisse. Eleutherarum quum muri, tum ædium etiam vestigia
remanent. Ea res planum facit, oppidum ipsum non multum supra campos
Cithæronem versus fuisse.