_ De montibus Atticæ ac signis arisque deorum in iis — Marathone pago et
memorandis in eo — fonte ibi Macaria. _
Montes in Attica sunt, Pentelicus, ubi lapicidinæ: Parnes, qui aprorum
et ursorum venatoribus copiam præbet: Hymettus pastiones habet apibus
omnium aptissimas, quæque solis cedunt Alazonum pascuis. Apud Alazones
certe adeo mansuetæ sunt apes, ut cum aliis una pabulatum exeant, ac
libere vagentur, quippe quæ alvearibus nullis contineantur: passim vero
opus faciunt, illudque ita concretum, ut mel a cera nequeas sejungere.
Hæc quidem ita se habent. (2) Deorum quoque signa in Atticæ montibus
sunt. In Pentelico Minervæ: in Hymetto Hymetti Jovis statua est, Ombrii
(_Pluvii_) etiam Jovis, et Apollinis Proopsii (_Præsagi_) aræ: in
Parnethe Parnethius Juppiter ex ære, et Semalei Jovis ara. Est item ara
ibidem alia, ad quam Jovi, quem modo Pluvium modo Apemium (_Innoxium_)
appellant, rem divinam faciunt. Anchesmus etiam mons est non sane
magnus, et Jovis Anchesmii signum.
3. Sed antequam ad insulas stilum convertam, quæ ad Atticæ pagos
pertinent, rursus persequar. Marathon pagus pari spatio ab Athenis abest
et Carysto Eubœæ oppido. Ad hanc Atticæ partem Persæ primum appulerunt:
ac prœlio fusi, non paucas in ipsa fuga naves amiserunt. In prato
tumulus est Atheniensium, qui in pugna ceciderunt: et ex eo pilæ
eminent, in quibus cæsorum nomina et tribus inscriptæ sunt. Alter
erectus est Platæensibus Bœotis et servis: tunc enim primum servi
stipendia fecerunt. (4) Seorsum vero monumentum est Miltiadis Cimonis
filii: cujus virtuti quum non satis secunda fortuna, dum Paron
obsideret, respondisset, non ita multo post, quam ab Atheniensibus
damnatus est, e vita decessit. In his campis audiuntur singulis noctibus
equorum hinnitus, et pugnantium etiam virorum species cernuntur. Atque
hæc quidem qui de industria distincte auditum spectatumve venerunt, male
multati omnes abierunt; is vero, qui fortuito id animadverterint, ex ira
numinum nihil omnino triste accidit. Honorem Marathonii et illis habent,
qui in pugna occubuerunt, heroasque eos appellant, et Marathoni, a quo
est pago nomen, et Herculi, cujus sacra se primos Græcorum instituisse
dictitant. (5) Accidit autem ut in ea pugna (ut illi memorant) vir
quidam specie atque habitu agresti opem tulerit: qui quum ex barbaris
quamplurimos aratro interemisset, repente evanuit: neque vero
quærentibus, quisnam ille fuisset, Atheniensibus aliud respondit
oraculum, quam ut Echetlæum (_Stivarium_) heroem colerent. E candido
vero lapide eo in loco tropæum erexerunt. Ac Persæ quidem ut humarentur,
se curasse dicunt Athenienses: quod semper pium esse existimarint
mortuos terræ mandare. Verum ego neque aggerem ullum, nec aliud
sepulturæ vestigium offendi. Eos itaque suspicari possum in foveam
quampiam, ut fors tulit, abjectos. (6) In Marathone Macaria fons est, de
quo hæc memoriæ prodita sunt: Herculem, quum e Tirynthe Eurystheum
fugeret, ad Ceycem Trachiniorum regem, amicum sibi hominem, venisse:
quumque ex hominum consortio excessisset Hercules, Eurystheum ejus sibi
liberos tradi postulasse: Trachinium vero Athenas eos misisse,
memorantem et suam imbecillitatem, et quod Theseus non impar esset
ulciscendis. Quum igitur liberi illi supplicum habitu venissent,
Peloponnesiis in causa erant ut Atheniensibus tunc primum bellum
inferrent, quod Theseus petenti Eurystheo pueros dedere recusasset.
Dicunt autem Athenienses oraculum monuisse, victoriam in spe fore, si se
unus ex Herculis liberis ultro devovisset. Ibi Macariam, Herculis ex
Deianira filiam, quum sibi mortem conscivisset, et victoriæ compotes
Athenienses fecisse, et fonti nomen dedisse. (7) Est etiam in Marathone
lacus, magna ex parte cœnosus: in quem per viarum errorem fugientes
Persas irruisse, et quamplurimos in ipsa fugæ trepidatione cæsos dicunt.
Supra eum lacum lapidea præsepia Artaphernis equorum sunt, et in saxo
tabernaculi vestigia. E lacu amnis effluit: ad cujus caput aquæ pecori
aptissimæ sunt; non longe vero a mari salsæ et marinis piscibus
refertissimæ. Modico a campis intervallo mons est Panis: in quo hæc
sunt, quæ spectentur, dignissima: specus, cujus est ingressus
perangustus: ubi vero penetraris, et cellas videas et lavacra, caprarum
etiam stabulum, quod Panos appellant: sunt saxa, caprarum propemodum
forma.