_ De comicorum et tragicorum poetarum imaginibus in Theatro — Niobe saxo
— Calo et Dædalo — Æsculapii templo — Sarmatarum armis — Gryneo
Apollinis templo. _
In theatro Athenis sunt tragicorum poetarum et comicorum, eorum tamen
minime illustrium, statuæ multæ: neque enim præter Menandrum quisquam
ibi, cujus celebre fuerit nomen, aspicitur. Ex tragicis vero nobiles
positi sunt Euripides et Sophocles. (2) Fama est, sub idem tempus, quo
supremum diem clauserit Sophocles, in Atticam irrupisse Lacedæmonios:
eorumque ducem sibi visum Bacchum videre, mandantem, ut novam Sirenem
omnibus, qui mortuis haberi consueverunt, honoribus prosequeretur. Id
vero in quiete visum ad Sophoclem et ejus spectabat poesin. Obtinuit
certe consuetudo, ut nunc etiam poemata et orationum quodvis genus, in
quo insit adducendi et persuadendi vis, cum Sirene conferatur. Æschyli
imaginem multo post ejus mortem et picturam eam, qua ejus ad Marathonem
virtus expressa est, factam puto. Hoc autem ipse Æschylus dixit: puero
sibi olim, dum uvas custodiret, in agro dormienti Bacchum visum
imperasse, ut tragœdiam scriberet: seque, quum primum illuxisset, dicto
audientem, periclitatum, quid in ea re posset, omniaque se minimo
negotio consecutum. (3) In muro, quem australem vocant, qui ab arce ad
theatrum excurrit, Gorgonis Medusæ inauratum caput dedicatum est: ægis
circa id facta. In theatri vertice specus e saxis arcem subit. In eo est
tripus, in quo Apollo et Diana cernuntur Niobes filios de medio
tollentes. Hanc Nioben ego conspexi, postquam in Sipylum montem ascendi.
Silex et prærupta crepido imminet: quæ prope assistenti neque mulieris,
neque lugentis formam ostentant: qui vero procul aspexerit, mulierem
lacrimantem et mœrentem videre sibi videatur.
4. In ea via, quæ a theatro in arcem ducit, Calos sepultus est: quem
sororis filium et discipulum quum Dædalus interfecisset, in Cretam
aufugit, atque inde postea ad Cocalum in Siciliam. Æsculapii vero ædes,
quum ob plurima ejus et liberorum simulacra, tum ob picturas, quæ
spectetur, dignissima. In ea fons est, ad quem Halirrhothium Neptuni
filium a Marte, cujus filiæ Alcippæ vitium obtulerat, interfectum
tradunt: deque ea cæde primum capitis judicium factum. (5) Ibidem et
alia complura, et Sarmatica dicata est lorica: quam qui intueatur,
nihilo quam Græcos ad artes excolendas barbaros minus sollertes putabit.
Nam Sarmatis nulla sunt ferri metalla, neque ad eos aliunde ferrum
importatur. Sunt enim hi præ cunctis earum regionum barbaris ab hominum
commerciis alienissimi. Ob eam igitur ferri penuriam osseis hastarum
cuspidibus uti pro ferreis excogitarunt. Arcus et sagittas ex corno
habent, et earum item osseas cuspides. Catenas vero in quemcunque
assecuti fuerint hostium injicientes, aversis ita equis, laqueis
implicatos subvertunt. (6) Loricas autem hoc modo faciunt. Magna equarum
armenta singuli habent. Neque enim in partes terra descripta privatorum
usibus servit, aut quicquam præter agrestem silvam fert. Quare incolæ
nomades sunt. Equabus non ad belli munia solum utuntur, sed iisdem et
hostias diis suis cædunt, et sibi cibum comparant. Ungulas ubi
collegerunt, perpurgatas ac dissectas ad similitudinem squamarum
draconis expoliunt. Quod si quis draconem non viderit, pineæ certe
fructum adhuc viridem vidit: haud errarit igitur, si opus illud ungulis
consertum incisuris in illo conspicuis simile esse putarit. Has itaque
squamulas perforant, et equinis vel bubulis nervulis consuunt. Inde sibi
loricas concinnant, quæ neque elegantia neque firmitate loricis Græcorum
inferiores sunt. Eæ namque tum cominus, tum eminus percussæ, ictus
sustinent. (7) Nam linteæ loricæ haudquaquam pugnantibus utiles, quod
ferro vehementius immisso perviæ sunt: sed venatoribus certo præsidio
sunt: in illis namque leonum et pardorum dentes retunduntur. Et linteas
quidem loricas quum in aliis, tum Grynei in Apollinis templo dicatas
videas; ubi pulcherrimus lucus tam ex sativis arboribus est, quam ex
iis, quæ sine frugibus odore aut specie delectant.