_ De templo Castoris et Pollucis — Aglauro ejusque sororibus — Prytaneo
— templo Serapidis, Lucinæ (Εἰλειθυίας) — Adriani imperatoris
aliorumque signis ante templum Jovis Olympii — Isocrate — templo
Jovis Olympii — Adriani operibus Athenis exstructis. _
Castorum templum perantiquum est, in quo ipsi stantes ac filii equis
insidentes spectantur. Hic eorum res gestas Polygnotus pinxit et
Leucippi filiarum nuptias: Micon vero eos qui Colchos cum Iasone
navigarunt; omnium autem accuratissime Acastum ejusque equos fecit. (2)
Supra Castorum Aglauri templum est, cui, et Hersæ ac Pandroso sororibus,
Minervam aiunt Erichthonium in cistam abditum commisisse, admonitis, ne,
quid intus esset, curiose inspicerent. Pandroson quidem paruisse ferunt,
sorores vero cistam resignasse, visoque Erichthonio, furiis agitatas, se
de arcis maxime prærupto loco præcipites misisse: ea quidem parte, qua
Persæ irruptione facta ex Atheniensibus eos, qui se quam Themistoclem
oraculum acutius intellexisse arbitrati, arcem ligneis operibus
munierant, occiderunt. (3) Proxime abest Prytaneum, in quo Solonis leges
perscriptæ adservantur. Signa verum deorum ibi posita, Pacis et Vestæ.
Virorum imagines, quum aliorum, tum Autolyci pancratiastæ. Nam Miltiadis
et Themistoclis statuas, priori abolita inscriptione, Romano et Thraci
homini attribuerunt. (4) Hinc ad inferiores urbis partes descendentibus
Sarapidis fanum se ostendit, cujus religionem a Ptolemæo Athenienses
acceperunt. Apud Ægyptios autem ejus dei templum omnium clarissimum
habent Alexandrini, antiquissimum Memphitici, quo neque exteris
hominibus, neque sacerdotibus ipsis aditus patet, nisi Apim humantibus.
A Sarapidis fano non longe abest locus, ubi Pirithoum et Theseum,
societate inita, memoriæ traditum est Lacedæmonem, et deinde in
Thesprotidem profectos. (5) Proximo loco erectum fuit Ilithyiæ sive
Lucinæ templum, quam ex Hyperboreis Delum venisse memorant, ut
parturienti Latonæ opem ferret: e Delo vero ad alias gentes Lucinæ nomen
pervasisse. Ac Delii quidem Lucinæ divinam rem faciunt, et hymnum Olenis
cantant. Cretenses vero incolæ Gnosiæ regionis ad Amnisum eam genitam
putant et Junonis filiam esse. Soli autem Athenienses deæ signa usque ad
imos pedes velant. Eorum duo e Creta advecta Phædram dedicasse, tertium,
omnium antiquissimum, ab Erysichthone e Delo deportatum feminæ aiebant.
6. Priusquam vero ad Jovis Olympii templum venias (Adrianus Imperator
Romanus et templum dedicavit et signum spectatu dignum, cui præter
Rhodiorum et Romanorum colossos reliqua omnia simulacra magnitudine
cedunt, ex auro et ebore elaboratum et elegante artificio, si
magnitudinem spectes;) duæ sunt Adriani statuæ ex Thasio, totidem ex
Ægyptio lapide: ad templi vero columnas urbium, quas colonias
Athenienses appellant, ex ære erecta sunt simulacra. Est autem totius
templi ambitus stadiorum fere quattuor, neque ejus ulla pars statuis
vacat: singulæ enim urbes in eo Adriano statuam posuerunt: quas omnes
Athenienses longo intervallo superarunt, erecto eidem mirandi operis
colosso in postica templi parte. (7) In eodem ambitu vetera sunt,
Juppiter æneus, Saturni et Rheæ delubrum, et templum quod Terræ Olympiæ
nuncupant. Ibi in cubiti fere latitudinem solum subsidit, qua post
Deucalionis eluvionem aquam defluxisse memorant. In eum hiatum quotannis
e melle et triticea farina polentam projiciunt. (8) In columna est
Isocratis statua. Is tria reliquit præclara actæ vitæ monumenta: primum
perseverantiæ, quod, quum octo et nonaginta annos vixisset, nunquam
discipulos habere desiit: alterum modestiæ, quod semper fuit a publicis
negotiis et curis sejunctus: tertium, quo sibi libertatem carissimam
rerum omnium fuisse declaravit: post acceptum enim de pugna ad Chæroneam
nuncium præ animi ægritudine voluntariam mortem oppetiit. Ibi etiam
positi sunt e marmore Phrygio Persæ, æneum tripodem sustinentes, tam
ipsi, quam tripus, qui spectentur, digni. Olympii quidem Jovis
vetustissimum templum Deucalionem ædificasse narrant: nam Athenis
habitasse Deucalionem, pro valde perspicuo signo habent sepulcrum ejus,
quod ab hoc ipso templo non longe abest. (9) Adrianus vero et alia
Atheniensibus opera exædificavit, et Junonis ac Jovis Panhellenii
templum, communemque omnibus diis ædem. Spectantur inter cetera opera,
ut quæ maxime, columnæ centum et viginti ex Phrygio marmore, et ex eadem
materia parietes in porticibus exstructi: et in iis cellæ, quæ inaurato
lacunari et alabastro præfulgent, signis ipsæ et picturis undique
exornatæ. Bibliotheca est in eodem templo, et gymnasium Adriani
cognomento, in quo columnæ centum ex Libycis lapicidinis.