_ De Misericordiæ ara in foro — aliis hujusmodi virtutum aris — gymnasio
Ptolemæi et signis in eo — Thesei templo et picturis in eo — Minoe
et Theseo — varia de Thesei morte narratione. _
In foro et alia sunt opera non omnibus nota et Misericordiæ ara: cujus
numini, quod magna habeat in hominum vita et casuum varietate momenta,
soli Græcorum honorem habent Athenienses. Neque vero illi majorem quam
ceteri in homines humanitatem, ac non in deos etiam religionem præ se
ferunt. Est enim sua apud illos Pudori, et Famæ, et Alacritati ara. Id
ex eo luculenter potest perspici, quod qui ceteros homines pietatis
studio superant, eos par fortunæ benignitas comitari solet. (2) In
gymnasio, quod Ptolemæi a conditore nuncupatum a foro non longe abest,
lapidei sunt (Hermæ, qui spectentur, sane digni: Ptolemæi quoque ex ære
statua: Jubæ etiam Libys, et Solensis Chrysippi ibi sunt statuæ. Prope
ad gymnasium Thesei templum, in quo hæc picta sunt: Atheniensium contra
Amazones pugna, quæ et in Minervæ clypeo et in Olympii Jovis basi incisa
est. Picta in eodem Thesei templo est etiam Centaurorum et Lapitharum
rixa, ubi Theseus Centaurum jam occidit, quum inter alios æquo Marte
pugna committi videatur. Quæ in tertio inest pariete pictura, non satis
iis, qui, uti res gesta sit, non didicerint, cognita esse potest, quum
et vetustas aliqua aboleverit, et Micon non fuerit pingendo totam rem
persecutus. (3) Minos quum Theseum ceteramque puerorum manum in Cretam
abduceret, amore PeribϾ captus est: cujus quum Theseus maxime libidini
adversaretur, et alia ille in eum ira incensus maledicta contulit, et
Neptuni filium esse negavit, quod, quam habebat ipse cælatam gemmam, in
mare si abjecisset, non esset eam ad se reportaturus. Vix ea locutus,
gemmam dicitur abjecisse. Theseum vero memorant cum ea et corona, quam
ab Amphitrite dono acceperat, e mari emersisse. (4) De Thesei autem
morte multa plane inter se discrepantia traduntur. Aiunt enim eum _a
Plutone_ vinctum, non prius dimissum, quam ab Hercule solveretur. Illa
veri simillima eorum quæ audivi: Theseum in Thesprotidem, ut regis
uxorem raperet, venisse cum Pirithoo (is enim quærendæ sibi uxoris
cupiditate nimia impulsus arma ceperat), exercitus vero magna parte
amissa, a Thesprotorum rege in vincula ad Cichyrum conjectos esse. (5)
In Thesprotide quidem et alia valde, quæ spectentur, digna sunt, et
Jovis in Dodona templum sacraque ei deo fagus. Ad Cichyrum Acherusia est
palus et Acheron amnis. Fluit ibidem Cocytus quoque, aqua insuavissima.
Quæ loca quum vidisset, ut opinor, Homerus, tum alia de rerum apud
inferos statu in suo poemate configere est ausus, tum nomina
infernalibus fluviis a Thesprotiæ fluviis desumta imposuit. Quum vero in
vinculis adhuc Theseus detineretur, Aphidnam cum exercitu Tyndari filii
adorti, capta urbe Menestheum in regnum restituerunt. (6) Et Menestheus
quidem Thesei liberorum, qui se ad Elephenorem in Eubœam receperant,
nullam habuit rationem: sed quum se Theseo, si unquam e Thesprotide
redisset, viribus multo inferiorem fore intelligeret, multis obsequiis
populo sibi conciliato, obtinuit, ne rediens ille reciperetur. Missus
itaque Theseus ad Deucalionem in Cretam, quum adversa tempestate in
Scyron insulam delatus esset, a Scyriis, tum ob generis claritatem, tum
ob rerum præclare gestarum magnitudinem, benigne acceptus est. Quæ res
effecit ut eum Lycomedes per insidias de medio tollendum curaret. Theseo
vero templum Athenis dicatum est posterius quam Marathone Persæ
appulerant: eo quidem tempore quo Cimon Miltiadis filius, Thesei mortem
ultus, Scyron incolis orbavit, ejusque ossa Athenas reportavit.