_ De memorandis artis operibus in Odeo — Triptolemo — Epimenide et
Thalete — Æschyli epitaphio — Minerva — cultu Veneris Cœlestis. _
Quum vero Athenis Odeum introieris, et alia spectatu digna et Bacchum
conspicies. Juxta quod fons est, quem Enneacrunon (_novem scaturiginum_)
vocant, ita a Pisistrato exornatum. Putei quidem passim in urbe multi,
hic autem unicus est fons. Templa vero supra fontem duo sunt: unum
Cereris et Proserpinæ: in altero Triptolemi signum est; de quo quæcunque
dicuntur, omissis quidem, qui de Deiope jactantur sermonibus, exponam.
(2) Inter Græciæ populos maxime de antiquitate et deorum muneribus sibi
concessis cum Atheniensibus certant Argivi, non aliter atque inter
barbaros cum Phrygibus Ægyptii. Memoriæ itaque proditum est, Cererem
Argos venientem a Pelasgo hospitio acceptam: ibi ex Chrysanthide de
filiæ raptu cognovisse. Post hæc Trochilum sacrorum antistitem ab
Agenore sibi infesto Argis pulsum in Atticam venisse: quumque Eleusine
uxorem duxisset, Eubuleum et Triptolemum genuisse. Hæc Argivi.
Athenienses vero et qui apud eos norunt ** Triptolemum Celei filium
fuisse, qui primus sationem et frugum cultum tradiderit, dicunt. (3) At
Musæus carminibus, si modo ea Musæi sunt, Triptolemum Oceani et Terræ
filium prodidit: et Orpheus (quanquam et ea Orphei esse ut credam,
adduci non possum), Eubuleo et Triptolemo Dysaulen patrem fuisse; eos a
Cerere frumenta serendi rationem accepisse, quod ex illis primum Ceres
filiæ raptum cognovisset. Chœrilus autem Atheniensis in ea fabula, cui
Alope nomen est, Cercyonem et Triptolemum fratres fuisse, ex
Amphictyonis filia natos, scripsit: et Triptolemo quidem Rarum, Cercyoni
Neptunum patrem fuisse. Longiore vero oratione conantem singula persequi
et omnia, quæ de templo, cui Eleusinio nomen est, commemorari possent,
planius explicare, quædam me visa per somnum species deterruit. Ad ea
igitur redeo, quæ palam narrare nulla religione prohibeor. (4) Pro ejus
templi foribus, quo loco etiam Triptolemi signum est, bos ænea
spectatur, ita ornata ut victimæ quæ ad aram trahuntur. Ibidem sedentem
videas Epimenidem Gnosium: quem, quum in agrum exisset, in spelunca
somno oppressum memorant, neque prius experrectum, quam annos
quadraginta obdormivisset: postea vero et heroicos versus fecisse, et
quum alias urbes, tum Athenas lustrasse. Quod ipsum apud Lacedæmonios
sedata pestilentia fecit Thales, Epimenidis tamen neque propinquus,
neque civis, quum illum Gnosium, hunc Gortynium fuisse dicat Polymnastus
Colophonius in eo carmine, quod de Thalete Lacedæmoniis fecit. (5) Paulo
hinc longius Eucleæ delubrum, de Persarum, qui Marathonem occuparant,
manubiis dicatum. Nullam autem fuisse victoriam, qua sint magis
Athenienses gloriati, quam ea, quam ex Marathonia pugna sunt adepti,
hinc præcipue ut credam adducor, quod Æschylus, quum prope jam esset ut
e vita decederet, vir tanta in poesi nominis celebritate, cujus virtus
navalibus prœliis ad Artemisium et Salaminem enituerat, de ceteris
quidem nihil memoravit, sed suum et paternum patriæque nomen inscripsit,
et Marathonium saltum Persasque, qui illuc descenderint, suæ testes
virtutis citat.
6. Supra Ceramicum et porticum, quæ regia dicitur, Vulcani est fanum: in
quo quod Minervæ positum sit signum, nihil sane mirabar, quum ad ea, quæ
de Erichthonio vulgo traduntur, animum referrem. Deæ vero signum quod
glaucos habeat oculos, Libycam de ea re fabulam comperio: Minervam
Neptuni et Tritonidis Paludis filiam esse, atque ideo glaucos illi
itidem, ut Neptuno, oculos esse. (7) Non longe abest Cœlestis Veneris
templum; quam primi omnium hominum Assyrii coluere: deinde Paphii in
Cypro, et Phœnicum qui in Palæstina Ascalonem urbem incolunt; Phœnices
cum Cytheriis communicarunt. Athenis vero eam religionem induxit Ægeus,
quum Veneris ira et sibi problem non obtigisse et sororibus calamitatem
immissam putaret: nam illo tempore prolem nondum habebat. Quod ætate
nostra exstat deæ signum ex Pario lapide, Phidiæ opus est. Sed
Athmonensium apud Athenienses curia est: cujus curiales multo ante
Actæum Porphyrionem regnasse ferunt, ab eoque, quod apud ipsos est,
Cœlestis Veneris templum dedicatum. Sed et alia longe diversa ab iis,
quæ communi urbis opinione recepta sunt, per curias jactantur.