Nu, mi ne malestimas sxin pro tio. Mi tute ne deziras sxin alia.
Sciu, -- en granda domo, kiel la nia, -- estas cxiam bone havi tian
ordinaran homon, kiun oni povas igi labori pri okazajxoj.
JOHAN TONNESEN
Jes, sed _sxi_ --?
KONSULO BERNICK
Sxi? Kiel? Nu ja, _sxi_ kompreneble ja havas suficxe por sin
interesi; sxi havas ja min kaj Betty kaj Olaf kaj min. La homoj ne
devas unue pensi pri si mem, precipe ne la virinoj. Ni havas ja cxiuj
iun grandan aux malgrandan socion por kiu labori kaj gxin subteni.
Tiel almenaux _mi_ faras. (montras al _plenrajtigito Krap_, kiu
venas de dekstre) Nu, jen vi havas pruvon. Cxu vi opinias, ke estas
miaj propraj aferoj, kiuj okupas min? Neniel. (rapide al _Krap_) Nu?
PLENRAJTIGITO KRAP
(mallauxte; montras amaseton da paperoj) Cxiuj acxetkontraktoj en
ordo.
KONSULO BERNICK
Bonege! Superbe! -- Nu, bofrato, vi devas ekskuzi min dumtempe.
(mallauxte kaj kun manpremo) Dankon, dankon, Johan; kaj estu
konvinkita, ke cxio, cxio pri kio mi povos servi vin, -- nu, vi certe
komprenas min. -- Venu, sinjoro Krap. (ili iras en la cxambron de la
konsulo)
JOHAN TONNESEN
(dum tempeto postrigardas lin) Hm --
(Li intencas iri en la gxardenon. Samtempe _frauxlino Bernick_
envenas de dekstre kun eta korbo sur la brako.)
JOHAN TONNESEN
Jen, Marta!
FRAUXLINO BERNICK
Ah -- Johan, -- cxu estas vi?
JOHAN TONNESEN
Tiel frue surpiede ankaux vi.
FRAUXLINO BERNICK
Jes. Atendu iomete; nun eble tuj venos la aliuloj. (volas eliri
maldekstre)
JOHAN TONNESEN
Auxdu, Marta, cxu cxiam urgxas por vi?
FRAUXLINO BERNICK
Por mi?
JOHAN TONNESEN
Hieraux vi kvazaux evitis min, kaj mi povis intersxangxi ecx ne
vorton kun vi, kaj hodiaux --
FRAUXLINO BERNICK
Jes, sed --
JOHAN TONNESEN
Antauxe ni do cxiam estis kune, -- ni du malnovaj ludgeamikoj.
FRAUXLINO BERNICK
Ho, Johan, post tiam estas multaj, multaj jaroj.
JOHAN TONNESEN
Nu, je Dio, estas dek kvin jaroj post tiam, ne pli, ne malpli. Cxu
sxajnas al vi, ke mi multe sxangxigxis?
FRAUXLINO BERNICK
Vi? Nu jes, ankaux vi, kvankam --
JOHAN TONNESEN
Kion vi pensas?
FRAUXLINO BERNICK
Ho, estas nenio.
JOHAN TONNESEN
Aspekte vi ne multe gajigxis revidi min.
FRAUXLINO BERNICK
Mi atendis tiom longe, Johan, -- _tro_ longe.
JOHAN TONNESEN
Atendis? Ke mi revenus?
FRAUXLINO BERNICK
Jes.
JOHAN TONNESEN
Kaj kial vi pensis ke mi revenus?
FRAUXLINO BERNICK
Por pentofari vian delikton.
JOHAN TONNESEN
Mi?
FRAUXLINO BERNICK
Cxu vi forgesis, ke virino mortis en sufero kaj honto pro via kulpo?
Cxu vi forgesis, ke pro via kulpo la plej bonaj jaroj de kreskanta
infano amarigxis?
JOHAN TONNESEN
Kaj tion mi auxdu de vi? Marta, cxu via frato neniam --?
FRAUXLINO BERNICK
Cxu li?
JOHAN TONNESEN
Cxu li neniam --; nu ja, mi pensas, cxu li neniam diris ecx unu
vorton senkulpigan por mi?
FRAUXLINO BERNICK
Ho, Johan, vi ja konas la severajn principojn de Karsten.
JOHAN TONNESEN
Hm --, certe, certe mi konas la severajn principojn de mia malnova
amiko Karsten. -- Sed tio cxi estas ja --! Nu. Mi jxus nun parolis
kun li. Sxajnas al mi, ke li multe sxangxigxis.
FRAUXLINO BERNICK
Kiel vi povas tion diri? Karsten cxiam estis honesta viro.
JOHAN TONNESEN
Jes, mi nenion aludis; sed lasu tion. -- Hm; nun mi do komprenas, en
kiu lumo vi vidis min: estas la hejmenveno de la perditulo, kiun vi
atendadis.
FRAUXLINO BERNICK
Auxskultu, Johan, mi diros en kia lumo mi vidis vin. (montras al la
gxardeno) Cxu vi vidas sxin, kiu ludas tie en la herbaro kune kun
Olaf? Estas Dina. Cxu vi memoras la kapturnitan leteron, kiun vi
skribis al mi, kiam vi forvojagxis? Vi skribis, ke mi fidu vin. Mi
fidis vin, Johan. Cxio malbona, kio poste onidirigxis, certe okazis
en kapturnigxo, sencerbe, senpripense --
JOHAN TONNESEN
Kion vi sugestas?
FRAUXLINO BERNICK
Ho, vi certe komprenas min; -- ne plu vorto pri tio. Sed forvojagxi
vi ja devis; komenci denove -- novan vivon. Vidu, Johan, mi estis via
anstatauxanto cxi-hejme, mi, via malnova ludamikino. La devoj, kiujn
vi ne memoris prizorgi cxi tie aux ne povis prizorgi, tiujn mi
prizorgis por vi. Mi diras tion al vi, por ke vi ne havu _tion_ por
riprocxi al vi. Por la neglektita infano mi estis patrino, mi edukis
sxin kiel eble plej bone --
JOHAN TONNESEN
Kaj forjxetis vian vivon por tiu afero --
FRAUXLINO BERNICK
Gxi ne estas forjxetita. Sed vi revenis malfrue, Johan.
JOHAN TONNESEN
Marta, -- se mi povus diri al vi --. Nu, unue mi danku vin pro via
fidela amikeco.
FRAUXLINO BERNICK
(ridetas peze) Hm, -- Jes, nun ni do elparolis, Johan. Tsx; jen iu
venas. Adiaux; mi ne povas nun --
(Sxi eliras tra la malantauxa pordo maldekstre. _Lona Hessel_ envenas
de la gxardeno akompanata de _sinjorino Bernick_.)
SINJORINO BERNICK
(ankoraux en la gxardeno) Sed, pro Dio Lona, pri kio vi pensas!
FRAUXLINO HESSEL
Lasu min, mi diras; mi volas kaj devas paroli kun li.
SINJORINO BERNICK
Sed estus grandega skandalo! Ho, Johan, cxu vi ankoraux cxeestas?
FRAUXLINO HESSEL
Eliru, knabo; ne restadu cxi tie en la cxambra aero; eliru en la
gxardenon, kaj parolu kun Dina.
JOHAN TONNESEN
Jes, mi gxuste intencis tion.
SINJORINO BERNICK
Sed --
FRAUXLINO HESSEL
Auxdu nun, John, cxu vi vere rigardis al Dina?
JOHAN TONNESEN
Jes, mi kredas.
FRAUXLINO HESSEL
Jes, vi vere devus bone rigardi sxin, knabo. _Jen_ io por _vi!_
SINJORINO BERNICK
Sed Lona --!
JOHAN TONNESEN
Io por mi?
FRAUXLINO HESSEL
Jes, por rigardi, mi pensas. Iru nun!
JOHAN TONNESEN
Nu ja, mi iros voleme. (Li iras elen en la gxardenon.)
SINJORINO BERNICK
Lona, mi konsternigxas pro vi. En tio vi do ne povas esti serioza.
FRAUXLINO HESSEL
Jes, efektive tiel estas. Cxu sxi ne estas sana kaj sincera? Jen
edzino gxuste por John. Estas iu tia, kiun li bezonas tie en la
Okcidento; tio estus io alia ol maljuna duonfratino.
SINJORINO BERNICK
Dina! Dorf! Pripensu do --
FRAUXLINO HESSEL
Unue mi pripensas la felicxon de la knabo. Cxar kunhelpi, tion mi
devas; li mem ne estas precipe entreprenema en tiajxoj; knabinetoj
kaj virinoj li neniam vere komprenis.
SINJORINO BERNICK
Li? Johan! Nu, aspekte ni havas bedauxrindajn pruvojn por --
FRAUXLINO HESSEL
Ho, inferen kun tiu stulta historio! Kie estas Bernick? Mi volas
paroli kun li.
SINJORINO BERNICK
Lona, vi ne faru, mi diras!
FRAUXLINO HESSEL
Mi faros. Se la knabo sxatas sxin, -- kaj sxi lin, -- ili sekve havu
unu la alian. Bernick estas ja tia sagxa viro; li devas trovi
solvon --
SINJORINO BERNICK
Kaj vi imagus, cxu tiuj usonaj maldecajxoj estus tolerataj cxi tie --
FRAUXLINO HESSEL
Babilajxo, Betty --
SINJORINO BERNICK
-- ke viro, kiel Karsten, kun sia severa morala pensmaniero --
FRAUXLINO HESSEL
Ho, pa, gxi certe ne estas tiel senmezure severa.
SINJORINO BERNICK
Kion vi kuragxas diri?
FRAUXLINO HESSEL
Mi kuragxas diri, ke Bernick certe ne estas multe pli morala ol aliaj
viroj.
SINJORINO BERNICK
Tiel profunde sidas do ankoraux la malamo al li! Sed kion vi do volas
cxi tie, cxar vi ja neniam povis forgesi ke --? Mi ne komprenas, ke
vi kuragxis rigardi lin rekte en la okulojn post tiu hontinda
insulto, kiun vi tiam alportis al li.
FRAUXLINO HESSEL
Jes, Betty, tiam mi senpripense acxe faris.
SINJORINO BERNICK
Kaj kiel grandanime li pardonis vin, li, kiu ja neniam faris
delikton! Cxar _li_ ja ne povas kulpigxi pro tio, ke vi pri io
esperadis. Sed depost tiam vi malamis ankaux _min_. (ekploras) Vi
neniam malenviis al mi mian felicxon. Kaj nun vi venas cxi tien por
renversi cxion tion super min, -- por montri al la urbo, en kiun
familion mi enkondukis Karsten. Jes, estas super min ke cxio falos,
kaj estas _tio_, kion vi volas. Kaj tio estas acxa de vi! (Sxi eliras
plorante tra la fona pordo maldekstre.)
FRAUXLINO HESSEL
(postrigardas sxin) Kompatinda Betty.
(_Konsulo Bernick_ venas el sia cxambro.)
KONSULO BERNICK
(ankoraux cxe la pordo) Jes, jes, bone, sinjoro Krap; bonege. Sendu
400 kronojn por mangxigado al la povruloj. (turnas sin) Lona! (pli
proksime) Vi sola? Cxu Betty ne venas?
FRAUXLINO HESSEL
Ne. Eble mi sercxu sxin?
KONSULO BERNICK
Ne, ne, ne, lasu tion! Ho, Lona, vi ne scias, kiel mi arde sopiris
paroli malferme kun vi, -- petegi vian pardonon.
FRAUXLINO HESSEL
Auxskultu, Karsten, ni ne estu sentimentalaj; tio ne konvenas al ni.
KONSULO BERNICK
Vi _devas_ auxskulti min, Lona. Mi ja scias, kiel mi havas la sxajnon
kontraux mi nun, kiam vi sciigxis pri la okazajxo kun la patrino de
Dina. Sed mi jxuras, ke tio estis nur mallonga erarigxo; efektive mi
vere kaj sincere iam sxatis vin.
FRAUXLINO HESSEL
Kial vi kredas ke mi estas veninta hejmen?
KONSULO BERNICK
Ecx se ion ajn vi intencas, mi petas vin nenion fari, antaux ol mi
justigis min. Mi povas, Lona; mi almenaux povas senkulpigi min.
FRAUXLINO HESSEL
Nun vi estas en timo. -- Vi iam sxatis min, vi diras. Jes, pri tio vi
certigis min suficxe ofte en viaj leteroj; kaj eble tio estis vero --
iamaniere, tiom longe kiom vi vivis tie en granda liberigita mondo,
kiu donis al vi kuragxon mem pensi libere kaj alte. Vi eble trovis en
mi iom pli da karaktero kaj volo kaj memdependeco, ol cxe la plimulto
cxi-hejme. Kaj estis ja ankaux sekreto nur inter ni du; neniu povis
sxercacxi pri via malbona gusto.
KONSULO BERNICK
Lona, kiel vi povas do kredi --?
FRAUXLINO HESSEL
Sed kiam vi revenis; kiam vi auxdis la mokadon, kiu hajlis super min;
kiam vi spertis la ridadon super cxion, kion oni cxi tie nomis miajn
absurdajxojn --
KONSULO BERNICK
Vi _estis_ senkonsidera tiam.
FRAUXLINO HESSEL
Pleje por cxagreni tiujn jupvestitajn kaj pantalonvestitajn
geprudulojn, kiuj trotadis cxirkauxe en la urbo. Kaj kiam vi
renkontis la juna alloga aktorino --
KONSULO BERNICK
Estis nur danda petolajxo; nenio pli; mi jxuras al vi, ecx ne la
dekono estis vero de tiu klacxo kaj tiuj onidiroj, kiuj cirkuligxis.
FRAUXLINO HESSEL
Nu, bone; sed kiam Betty venis hejmen, bela, floranta, adorata de
cxiuj, -- kaj farigxis konate, ke sxi heredus la monon post onklino,
kaj ke mi ricevus nenion -- --
KONSULO BERNICK
Nu, jen ni estas cxe la afero, Lona; kaj nun vi auxdu senvuale. Mi ne
amis Betty tiam; mi ne rompis kun vi por iu nova inklino. Estis rekte
por la mono; estis devige; mi _devis_ havigi ilin al mi.
FRAUXLINO HESSEL
Kaj tion vi diras al mi rekte antaux la okuloj?
KONSULO BERNICK
Jes, mi faras. Auxskultu min, Lona --
FRAUXLINO HESSEL
Kaj vi tamen skribis al mi, ke nesubigebla amo al Betty kaptis vin,
kaj vi alvokis mian grandanimon, kaj petegis min pro Betty silenti
pri tio kio antauxe estis inter ni --
KONSULO BERNICK
Mi devis, mi diras.
FRAUXLINO HESSEL
Nu, je la vivanta Dio, nun mi ne pentas, ke mi tiam agis senpripense.
KONSULO BERNICK
Lasu min fride kaj trankvile diri al vi, kiel la stato estis en tiuj
tagoj. Mia patrino, kiel vi memoras, estris la komercon; sed tute
mankis al sxi komerca kompreno. Rapide mi vokigxis hejmen de Parizo;
la tempoj estis krizaj; mi metus la aferojn sur firmajn piedojn.
Kion mi trovis? Mi trovis ion, kio devus esti tenata en la plej
profunda sekreto: firmaon preskaux ruinigita. Jes, gxi estis
preskaux ruinigita, tiu cxi malnova respektata firmao, kiu staris
dum tri generacioj. Kion povis mi fari, la filo, la sola filo,
krom cxirkauxrigardi por savrimedo.
FRAUXLINO HESSEL
Kaj vi savis la firmaon Bernick je ofero de virino.
KONSULO BERNICK
Vi bone scias, ke Betty amis min.
FRAUXLINO HESSEL
Sed mi?
KONSULO BERNICK
Kredu min, Lona, -- vi neniam farigxus felicxa kun mi.
FRAUXLINO HESSEL
Cxu estis el zorgemo por mia felicxo, ke vi forlasis min?
KONSULO BERNICK
Cxu eble vi kredas, ke el egoismaj motivoj mi agis kiel mi faris? Se
mi tiam starus sola, mi brave rekomencus. Sed vi ne komprenas kiel
komercisto sub senmezura respondeco kunkreskas kun la komerco,
kiun li heredas. Cxu vi scias ke la bonfarto de centoj, ecx miloj
dependas de li? Cxu vi ne pripensas, ke la tuta socio, kiun kaj vi
kaj mi nomas nian hejmon, tusxigxus severe, se la firmao Bernick
ruinigxus?
FRAUXLINO HESSEL
Cxu estas ankaux pro la socio, ke vi dum tiuj dek kvin jaroj restis
staranta en la mensogo?
KONSULO BERNICK
En mensogo?
FRAUXLINO HESSEL
Kion scias Betty pri cxio, kio kusxas sube kaj antauxe de sxia
kunligo kun vi?
KONSULO BERNICK
Cxu vi opinias ke mi por neniu utilo vundus sxin malkovrante tiujn
aferojn?
FRAUXLINO HESSEL
Por neniu utilo vi diras? Nu ja, vi ja estas komercisto; vi certe
komprenas kio estas utila. -- Sed auxdu nun, Karsten, nun ankaux _mi_
volas paroli fride kaj trankvile. Diru, -- cxu vi ankaux vere estas
felicxa?
KONSULO BERNICK
En la familio, vi pensas?
FRAUXLINO HESSEL
Nu ja.
KONSULO BERNICK
Mi estas, Lona. Vi ne senutile estas estinta tia sindonema amikino
por mi. Mi kuragxas diri, ke mi farigxis pli kaj pli felicxa laux la
jaroj. Betty estas bona kaj cedema. Kaj kiel sxi dum la jaroj lernis
kurbi sian konduton laux _tio_, kio estas karakteriza en _mi_ --
FRAUXLINO HESSEL
Hm.
KONSULO BERNICK
Antauxe sxi ja nutris kelkajn romantikajn imagajxojn pri la amo; sxi
ne povis akordigxi kun la ideo, ke gxi iom post iom transirus al
trankvila amikecflamo.
FRAUXLINO HESSEL
Sed nun sxi estas kontenta?
KONSULO BERNICK
Komplete. Sciu, ke la cxiutaga rilato kun _mi_ ne estas sen maturiga
influo al sxi. La homoj devas reciproke lerni malaltigi siajn
postulojn, se oni volas agi kontentige en la socio en kiu oni
trovigxas. Tion ankaux Betty lauxe lernis kompreni, kaj tial nia domo
estas nun modelo por niaj samcivitanoj.
FRAUXLINO HESSEL
Sed tiuj samcivitanoj nenion scias pri la mensogo?
KONSULO BERNICK
Pri la mensogo?
FRAUXLINO HESSEL
Jes, pri la mensogo en kiu vi nun stara dum dek kvin jaroj.
KONSULO BERNICK
Kaj tion vi nomas -- --?
FRAUXLINO HESSEL
Mensogo mi gxin nomas. La triobla mensogo. Unue la mensogo kontraux
mi; poste la mensogo kontraux Betty; kaj fine la mensogo kontraux
Johan.
KONSULO BERNICK
Betty neniam postulis, ke mi parolu.
FRAUXLINO HESSEL
Cxar sxi nenion sciis.
KONSULO BERNICK
Kaj vi tion ne postulos; -- pro konsidero rilate sxin vi tion ne
postulos.
FRAUXLINO HESSEL
Ho ne, mi certe scios toleri la ridsalvojn; mi havas fortan dorson.
KONSULO BERNICK
Kaj ankaux Johan ne postulos; li jam promesis al mi.
FRAUXLINO HESSEL
Sed vi mem, Karsten? Cxu ne estas io interne en vi, kio postulas
eliri el la mensogo?
KONSULO BERNICK
Cxu mi libervole oferus mian familian felicxon kaj mian staton en la
socio!
FRAUXLINO HESSEL
Kiun rajton havas vi stari en la loko kie vi nun staras?
KONSULO BERNICK
Dum dek kvin jaroj mi tage acxetis al mi eron de rajto -- per mia
konduto, kaj per tio kion mi faris kaj progresigis.
FRAUXLINO HESSEL
Jes, vi multe faris kaj progresigis, por vi mem kaj por aliuloj.
Vi estas la plej ricxa kaj potenca homo en la urbo; sub via volo
ili kuragxas nenion alian fari ol kurbigxi, cxiuj, cxar vi estas
konsiderata esti sen makulo kaj perfekta; via hejmo estas konsiderata
kiel modela hejmo, via konduto kiel modela konduto. Sed cxiu tiu
gloro, kaj ecx vi mem samtempe, staras kvazaux sur sxanceligxanta
marcxo. Momenteto povos okazi, vorto povos esti dirata, -- kaj vi
kune kun la tuta glorajxo suben sinkos, se vi ne savos vin
gxustatempe.
KONSULO BERNICK
Lona, -- kion vi vere volas cxi tie?
FRAUXLINO HESSEL
Mi volas helpi vin al firma grundo sub la piedoj, Karsten.
KONSULO BERNICK
Vengxo! Vi volas vengxi vin? Mi ja suspektis. Sed vi ne sukcesos!
Estas nur unu cxi tie, kiu povas paroli kun auxtoritato, kaj li estas
silenta.
FRAUXLINO HESSEL
Johan?
KONSULO BERNICK
Jes, Johan. Se aliulo kulpigos min, mi cxion neas. Se oni volas
detrui min, mi luktos je la vivo. Sed vi neniam sukcesos, mi diras!
Li, kiu povus faligi min, li silentas -- kaj li reen forvojagxos.
(_Grandkomercisto Rummel_ kaj _komercisto Vigeland_ venas de
dekstre.)
GRANDKOMERCISTO RUMMEL
Bonan tagon, bonan tagon, kara Bernick; vi devas veni kun ni en la
komerca asocio; ni havas kunvenon pri la fervoja afero, vi ja scias.
KONSULO BERNICK
Mi ne povas. Ne eblas nun.
KOMERCISTO VIGELAND
Vi vere devas, sinjoro konsulo --
GRANDKOMERCISTO RUMMEL
Vi devas, Bernick. Jen estas homoj, kiuj laboras kontraux nin.
Redaktoro Hammer kaj la aliaj, kiuj preferis la marbordan linion,
pretendas, ke kasxas sin privataj interesoj malantaux la nova
propono.
KONSULO BERNICK
Nu, do klarigu al ili --
KOMERCISTO VIGELAND
Ne tauxgas kion ni klarigas, sinjoro konsulo --
GRANDKOMERCISTO RUMMEL
Ne, ne, vi devas mem veni; vin ja neniu kuragxas suspekti pri tiajxo.
FRAUXLINO HESSEL
Ho ne, mi tion opinius.
KONSULO BERNICK
Mi ne povas, mi diras; mi ne estas tute sana; -- aux almenaux, atendu
-- lasu min restitui min.
(_Adjunkto Rorlund_ envenas de dekstre.)
ADJUNKTO RORLUND
Pardonu, sinjoro konsulo; Vi jen vidas min en la plej impeta
incito --
KONSULO BERNICK
Nu jes, kio estas al vi?
ADJUNKTO RORLUND
Mi devas fari al vi demandon, sinjoro konsulo. Cxu estas kun via
kunsento, ke la juna knabino, kiu trovis azilon sub via tegmento,
montras sin publike sur la strato en kunestado kun homo, de kiu --
FRAUXLINO HESSEL
Kiu homo, sinjoro pastoro?
ADJUNKTO RORLUND
Kun tiu homo el cxiuj homoj en la mondo, de kiu sxi devus teni sin
plej fore.
FRAUXLINO HESSEL
Hoho!
ADJUNKTO RORLUND
Cxu estas kun via kunsento, sinjoro konsulo?
KONSULO BERNICK
(kiu sercxas cxapelon kaj gantojn) Mi scias pri nenio. Pardonu;
urgxas; mi devas iri al la komerca asocio.
HILMAR TONNESEN
(venas de la gxardeno kaj iras al la antauxa pordo maldekstre) Betty,
Betty, auxskultu!
SINJORINO BERNICK
(cxe la pordo) Kio estas?
HILMAR TONNESEN
Vi devas iri en la gxardenon, kaj finigi tiun flatadon, kiun certa
persono praktikas al tiu Dina Dorf. Mi farigxis tute nervoza
auxskulti al tio.
FRAUXLINO HESSEL
Cxu? Kion do tiu persono diris?
HILMAR TONNESEN
Ho, nenion alian ol tio, ke li volas ke sxi akompanu lin al Ameriko.
Uf!
ADJUNKTO RORLUND
Cxu tiajxo eblas!
SINJORINO BERNICK
Kion vi diras?
FRAUXLINO HESSEL
Sed estus ja bonege.
KONSULO BERNICK
Neeble! Vi misauxdis.
HILMAR TONNESEN
Do demandu lin mem. Jen venas la paro. Sed ne enmiksigu min.
KONSULO BERNICK
(al _Rummel_ kaj _Vigeland_) Mi venos poste, -- post momento --
(_Grandkomercisto Rummel_ kaj _Vigeland_ eliras dekstre. _Johan
Tonnesen_ kaj _Dina envenas de la gxardeno_.)
JOHAN TONNESEN
Hura, Lona, sxi akompanos nin!
SINJORINO BERNICK
Tamen Johan, -- vi senpripensa --!
ADJUNKTO RORLUND
Cxu tio estas vero! Tia superega skandalo! Per kiaj delogantaj artoj
estas vi --
JOHAN TONNESEN
Nu, nu, sinjoro; kion vi estas diranta?
ADJUNKTO RORLUND
Respondu al mi, Dina; cxu tio estas via intenco, -- cxu estas via
tute libera decido?
DINA
Mi devas for de tie cxi.
ADJUNKTO RORLUND
Sed kun _li_ -- kun _li!_
DINA
Menciu iun alian cxi tie, kiu kuragxus kunpreni min.
ADJUNKTO RORLUND
Nu, vi do sciu kiu li estas.
JOHAN TONNESEN
Ne parolu!
KONSULO BERNICK
Neniun plian vorton!
ADJUNKTO RORLUND
En tiu okazo mi malbone servus al la socio, kies moralon kaj morojn
mi postenigxis por gardi; kaj nepravigeble mi agis kontraux tiu cxi
juna knabino, en kies eduko ankaux mi havis esencan parton, kaj kiu
por mi estas --
JOHAN TONNESEN
Gardu vin por tio, kion vi faras!
ADJUNKTO RORLUND
Sxi tion _sciu!_ Dina, estas tiu viro, kiu kauxzis la malfelicxon kaj
honton al via patrino.
KONSULO BERNICK
Sinjoro adjunkto --!
DINA
Li! (al _Johan Tonnesen_) Cxu tio estas vero?
JOHAN TONNESEN
Karsten, respondu vi.
KONSULO BERNICK
Neniu vorto plu! Hodiaux estu silento.
DINA
Do vero.
ADJUNKTO RORLUND
Vero, vero. Kaj pli ol tio. Tiu homo, kiun vi tiel fidas, ne kuris
senhava el la hejmo; -- la kaso de vidvino Bernick --; la konsulo
povas atesti pri tio!
FRAUXLINO HESSEL
Mensoganto!
KONSULO BERNICK
Ah --!
SINJORINO BERNICK
Ho Dio, ho dio!
JOHAN TONNESEN
(kontraux lin kun levita brako) Kaj tion vi kuragxas --!
FRAUXLINO HESSEL
(deturnante) Ne frapu lin, Johan!
ADJUNKTO RORLUND
Jes, atencu min nur. Sed la vero apertigxu; kaj _estas_ vero; konsulo
Bernick mem tion estas dirinta, kaj la tuta urbo scias. -- Nun, Dina,
nun vi konas lin.
(Mallonga silento.)
JOHAN TONNESEN
(mallauxte; kaptas la brakon de _Bernick_) Karsten, Karsten, kion vi
faris!
SINJORINO BERNICK
(mallauxte kaj en ploro) Ho Karsten, ke mi tiris vin en tiun honton.
KOMERCISTO SANDSTAD
(envenas rapide de dekstre kaj krias kun la mano sur la anso) Nun vi
devas absolute veni, sinjoro konsulo! La tuta fervojo pendas en
fadeno.
KONSULO BERNICK
(spiritforeste) Kio estas? Al kio mi --?
FRAUXLINO HESSEL
(serioze kaj kun emfazo) Vi ekstaru por subteni la socion, bofrato.
KOMERCISTO SANDSTAD
Jes, venu, venu; ni bezonas vian tutan moralan superpezon.
JOHAN TONNESEN
(tute apude cxe li) Bernick, -- ni du kunparolos morgaux.
(Li eliras tra la gxardeno; _konsulo Bernick_ kvazaux senvola eliras
dekstre kun _komercisto Sandstad_.)
TRIA AKTO
(La gxardena salono en la domo de _Bernick_.)
(_Konsulo Bernick_, kun kanbastono en la mano, venas en impeta kolero
el la malantauxa cxambro maldekstre, kaj lasas la pordon duone
malferma post si.)
KONSULO BERNICK
Nu jen; fine farigxis seriozo en tio; tiun vangofrapon mi opinias, ke
li memoros. (al iu ene en la cxambro) Kion vi diras? -- Kaj mi diras,
ke vi estas malprudenta patrino! Vi senkulpigas lin, konsentas al
cxiuj liaj bubajxoj. -- Cxu ne bubajxoj? Kion vi do nomas ilin?
Sxteliri el la domo nokte, iri surmaren per la fisxistboato, resti
for gxis longe en la tago, kaj meti min en tian mortigan timon, mi,
kiu havas tiom da aliajxoj por pripensi. Kaj aldone tiu kanajlo
kuragxas minaci, ke li volas forkuri! Jes, ke li provu pri tio! --
Vi? Ne, tion mi efektive kredas; vi ne multe zorgas pri lia savo kaj
konduto. Mi volonte kredas, ke se li riskus la vivon --! -- Nu? Jes,
sed _mi_ havas taskon postlasendan en cxi tiu mondo; ne servas al mi
farigxi seninfana. -- Neniuj kontrauxdirajxoj, Betty; estu kiel mi
diris; li havu cxambran arestigxon -- (auxskultas) Sxsx; ke neniuj
ion rimarku.
(_Plenrajtigito Krap_ envenas de dekstre.)
PLENRAJTIGITO KRAP
Cxu Vi havas liberan momenton, sinjoro konsulo?
KONSULO BERNICK
(forjxetas la kanbastonon) Nu ja, jes ja. Cxu Vi venas de la
sxipfarejo?
PLENRAJTIGITO KRAP
Jxus nun. Hm --
KONSULO BERNICK
Nu? Cxu certe ne estas iu gxeno pri "La Palmo"?
PLENRAJTIGITO KRAP
"La Palmo" povos forveli morgaux, sed --
KONSULO BERNICK
"Indian Girl" do? Cxu mi ne scietis ke tiu obstinulo --
PLENRAJTIGITO KRAP
Ankaux "Indian Girl" povos forveli morgaux; sed -- eble ne atingos
foren.
KONSULO BERNICK
Kion Vi aludas?
PLENRAJTIGITO KRAP
Pardonu, sinjoro konsulo; tiu pordo estas nur duonfermita, kaj mi
kredas, ke iu estas tie --
KONSULO BERNICK
(fermas la pordon) Nu jen. Sed kio estas tio, kion neniu devas auxdi?
PLENRAJTIGITO KRAP
Estas tio, ke la konstruisto Auxne certe intencas sinkigi "Indian
Girl" kun aro da maristoj kaj musoj.
KONSULO BERNICK
Sed Dio kompatu, kiel vi povas kredi --?
PLENRAJTIGITO KRAP
Mi ne povas klarigi tion alimaniere, sinjoro konsulo.
KONSULO BERNICK
Nu, do diru al mi en malmultaj vortoj --
PLENRAJTIGITO KRAP
Mi faros. Vi mem scias kiel prokrasteme la laboro farigxis en la
sxipfarejo, post kiam ni ekhavis la novajn masxinojn kaj la novajn
malkutimigxintajn laboristojn.
KONSULO BERNICK
Jes, ja.
PLENRAJTIGITO KRAP
Sed hodiaux matene, kiam mi venis tien, mi rimarkis, ke la riparado
de la Usonano estis progresinta strange longe; la granda sxtopilo en
la fundo, -- Vi scias pri la traputrita loko --
KONSULO BERNICK
Jes, jes, kio pri gxi?
PLENRAJTIGITO KRAP
Tute riparita, -- lauxsxajne; tegita; aspektis tute nove; mi auxdis,
ke Auxne mem estis laborinta kun lumo tie malsupre la tutan nokton.
KONSULO BERNICK
Nu ja, kaj plue?
PLENRAJTIGITO KRAP
Mi estis tion pripensanta; la laboristoj gxuste tiam ripozis por
matenmangxo, kaj mi trovis okazon por nerimarkite cxirkauxrigardi kaj
ekstere kaj ensxipe; malfacile estis veni malsupren en la sxargxita
sxipo; sed mi sciigxis pri vero. Okazas insidajxoj, sinjoro konsulo.
KONSULO BERNICK
Mi ne povas kredi Vin, sinjoro Krap. Mi ne povas, mi ne volas kredi
tiajxon pri Auxne.
PLENRAJTIGITO KRAP
Doloras al mi, -- sed estas la pura vero. Okazas insidajxoj, mi
diras. Neniuj novaj tabuloj enfiksitaj, laux tio kion mi komprenas;
nur sxtopita per stupo kaj supernitita per metalaj folioj kaj
sxirmotukoj kaj tiajxoj. Pura fusxo! "Indian Girl" neniam atingos al
New York; gxi sinkos kiel fendita kaldrono.
KONSULO BERNICK
Tio ja estas terura! Sed kion Vi imagas, ke li intencas?