[1348] »Era un ortelano byen synple é syn mal;
»En el mes de enero con fuerte tenporal,
»Andando por su huerta vido so un peral
»Una culuebra chica, medio muerta atal.
[1349] »Con la nief' é con el viento é con la elada fría
»Estava la culuebra de frío amodorrida:
»El ome piadoso, desque la vid' atordida,
»Dolióse mucho della, quísole dar la vida.
[1350] »Tomóla en la falda é levóla á su casa,
»Púsola cab' el fuego, çerca de buena brasa;
»Rrebevió la culuebra: ante que la él asa,
»Entró en un forado de la cosina rrasa.
[1351] »Aqueste ome bueno dávale cadaldía
»Del pan é de la leche é de quanto él comía;
»Creció con el grand viçio é con el bien que tenía,
»Tanto, que sierpe grande á todos paresçía.
[1352] »Venido es el estivo é la siesta affyncada,
»Que ya non avíe miedo de viento nin de elada:
»Salyó de aquel forado sañuda é yrada,
»Començó á ponçoñar con venino la posada.
[1353] »Dixo el ortelano: «¡Vete deste lugar!
»¡Non fagas aquí daño!»--Ella fues' ensañar,
»Abraçólo tan fuerte, que l' queríe afogar,
»Apretándolo mucho cruelmente á sylvar.
[1354] »Alégrase el malo en dar por miel venino,
»E por fruto dar pena al amigo é vesino,
»Por piadat engaño: ¡dende bien le avino!
»Así derechamente á mí de ty me vino.
[1355] »Tú estavas cuytada, pobre, ssyn buena fama,
»Donde ovieses cobro, non tenías adama:
»Ayudéte con algo, fué grand tyenpo tu ama;
»Consséjasme agora que pierda yo mi alma.»--
[1356] «Sseñora», diz' la vieja: «¿por qué só baldonada?
»Cuando traygo presente, só mucho falagada;
»Oy mis manos vasías, finco malesculcada;
»Conteçe como al galgo viejo que caça nada:»
[Nota 1348: _Ortelano_ en _G_, _ortolano_ en _S_, hortelano, de
_hortulanus_, S. BADAJ., 2, p. 133: Entra el ortolano con una azada al
hombro.]
[Nota 1350: _Cabe_, junto á. _Abivo_, en _S_, _rrebevió_ en _T_,
revivió. _Forado_, agujero, de _foratu(m)_. _Celest_. VII, p. 94: No
ay cosa mas perdida, hija, que el mur que no sabe sino un forado.
_Rrasa_, llana, por donde pudo deslizarse.]
[Nota 1352: _La siesta_, bien entrado el calor del _estivo_ ó _estío_,
de _aestivu(m)_.]
[Nota 1355: _Donde_, de _onde_. _Adama_, arbitrio conveniente, remedio
apto, del mismo tema que _adeza_, conveniencia (_Alex._, 1714) y
_adiano_, etc. La _l_ no impide la rima en _alma_, etc. (c. 1442).]
[Nota 1356: _Malesculcada_, pisoteada, despreciada, de _esculcar_,
buscar escarbando con los pies, como _inculcare_ y _conculcare_, de
_calcare_ (ROSAL), de donde inquirir, espiar, _esculca_, espía. LOPE,
_Prim. rey Cast._, VIII, 64: Y dende yo esculcaré | en adelante el
monte. En _T_ _descolcada_, por eso corrijo el _escultada_ de los
códices _S_ y _G_.]