ENXIENPLO DEL ORTOLANO É DE LA CULEBRA

[1348] »Era un ortelano byen synple é syn mal;

»En el mes de enero con fuerte tenporal,

»Andando por su huerta vido so un peral

»Una culuebra chica, medio muerta atal.

[1349] »Con la nief' é con el viento é con la elada fría

»Estava la culuebra de frío amodorrida:

»El ome piadoso, desque la vid' atordida,

»Dolióse mucho della, quísole dar la vida.

[1350] »Tomóla en la falda é levóla á su casa,

»Púsola cab' el fuego, çerca de buena brasa;

»Rrebevió la culuebra: ante que la él asa,

»Entró en un forado de la cosina rrasa.

[1351] »Aqueste ome bueno dávale cadaldía

»Del pan é de la leche é de quanto él comía;

»Creció con el grand viçio é con el bien que tenía,

»Tanto, que sierpe grande á todos paresçía.

[1352] »Venido es el estivo é la siesta affyncada,

»Que ya non avíe miedo de viento nin de elada:

»Salyó de aquel forado sañuda é yrada,

»Començó á ponçoñar con venino la posada.

[1353] »Dixo el ortelano: «¡Vete deste lugar!

»¡Non fagas aquí daño!»--Ella fues' ensañar,

»Abraçólo tan fuerte, que l' queríe afogar,

»Apretándolo mucho cruelmente á sylvar.

[1354] »Alégrase el malo en dar por miel venino,

»E por fruto dar pena al amigo é vesino,

»Por piadat engaño: ¡dende bien le avino!

»Así derechamente á mí de ty me vino.

[1355] »Tú estavas cuytada, pobre, ssyn buena fama,

»Donde ovieses cobro, non tenías adama:

»Ayudéte con algo, fué grand tyenpo tu ama;

»Consséjasme agora que pierda yo mi alma.»--

[1356] «Sseñora», diz' la vieja: «¿por qué só baldonada?

»Cuando traygo presente, só mucho falagada;

»Oy mis manos vasías, finco malesculcada;

»Conteçe como al galgo viejo que caça nada:»

[Nota 1348: _Ortelano_ en _G_, _ortolano_ en _S_, hortelano, de

_hortulanus_, S. BADAJ., 2, p. 133: Entra el ortolano con una azada al

hombro.]

[Nota 1350: _Cabe_, junto á. _Abivo_, en _S_, _rrebevió_ en _T_,

revivió. _Forado_, agujero, de _foratu(m)_. _Celest_. VII, p. 94: No

ay cosa mas perdida, hija, que el mur que no sabe sino un forado.

_Rrasa_, llana, por donde pudo deslizarse.]

[Nota 1352: _La siesta_, bien entrado el calor del _estivo_ ó _estío_,

de _aestivu(m)_.]

[Nota 1355: _Donde_, de _onde_. _Adama_, arbitrio conveniente, remedio

apto, del mismo tema que _adeza_, conveniencia (_Alex._, 1714) y

_adiano_, etc. La _l_ no impide la rima en _alma_, etc. (c. 1442).]

[Nota 1356: _Malesculcada_, pisoteada, despreciada, de _esculcar_,

buscar escarbando con los pies, como _inculcare_ y _conculcare_, de

_calcare_ (ROSAL), de donde inquirir, espiar, _esculca_, espía. LOPE,

_Prim. rey Cast._, VIII, 64: Y dende yo esculcaré | en adelante el

monte. En _T_ _descolcada_, por eso corrijo el _escultada_ de los

códices _S_ y _G_.]

Clásicos Castellanos: Libro de Buen Amor · 第 64 / 213 题