Oni ofte diras: "Jes, Esperanto estas tre bona ideo, sed gxi ne
utilos al mi!"
La Redaktoro posedis amikon, kiu tiel pensis. Li havis neniajn
rilatojn kun alilanduloj, kaj sxajne estis kontenta je la kono de la
Angla lingvo.
Subite, li eltrovis, ke li apartenas al fama antikva Franca familio,
kies kastelo trovigxis en la Francaj Alpoj. Bone, bonege, li pensis.
La Angla lingvo suficxos cxie! Li do forveturis, por viziti la
familian naskigxejon.
Alveninte en tiun malproksiman regionon, li eliras el la vagonaro,
kaj eniras la hotelon. Ho, ve! El la tuta vilagxanaro neniu komprenas
lian lingvon. Preskaux cxiuj Euxropaj lingvoj tie havis siajn anojn,
krom la Angla. Mia amiko estis tre malgxoja. Kompreneble, mi ofte
priparolis Esperanton kune kun li, kaj li multe miris, kiam, je
vespermangxo, li auxdis la nomon de nia kara lingvo! Morgauxe, tute
sole kaj silente, li vizitis la antikvan kastelejon de siaj praavoj.
Cxion, kion la okuloj povis rimarki, li bone eltrovis, sed plu li ne
povis lerni.
Post lia reveno en Londono, li rakontis al mi tiun cxi bedauxrindan
okazon. "Ho!" mi ekkriis, "estos facila afero klarigi cxiujn
malklarajxojn! Se placxos al vi, vi povos profiti de mia kono
Esperanta." Iom dube, mia amiko diris al mi tion, kion li deziris, ke
mi demandu; kaj mi tuj skribis al la sindonema Sro. Sentis, kies
poemetojn estas tiel bonekonataj.
Mia malnova amiko multe miris, kiam, post nur kvar tagoj, mi metis
inter liaj manoj, longan leteron, enhavanta tre interesan historion
de la kastelo, kaj gxiaj logxantoj, kaj multe da pluaj sciigoj, kiujn
li neniam antauxe lernis. Dank' al Esperanto, li nun scias ke, dum la
antauxaj militadoj, la Duko de Savojo indulgis tiun Kastelon, kiam
liaj soldatoj ruinigis gxiajn najbarojn, cxar la tiama posedanto iam
estis donacinta al la Dukino bonegan korbon da prunoj! Vere interesa
historio.
Tiu cxi anekdoto pruvos en nova maniero, la utilon, kiun donas kono
de Esperanto.