De huldiging van Dr. Jacobs is een schitterende betooging geworden
voor de zeventigjarige baanbreekster voor het verkrijgen van
gelijke rechten voor de vrouw in Nederland. Onder de overvloedige
bloemstukken, waardoor het podium en de geheele zaal in een tuin
van bloemen scheen herschapen, was een bijzonder vriendelijke
attentie van mw. en dr. Siemens, een foto van dr. Jacobs’
geboortehuis te Sappemeer, versierd met fraaie takken orchideeën,
terwijl om de merkwaardigheid de aandacht trok een bloemstuk van de
Ver. van Onderofficieren der Landmacht. Met pianospel werd dr.
Jacobs binnengehaald en kleine meisjes strooiden bloemen.
Het is niet mogelijk in bijzonderheden alle redevoeringen weer te
geven, waarin de hoofdtoon dankbaarheid was voor wat dr. Jacobs had
gedaan als baanbreekster voor de vrouwen, als dokter voor de
wetenschap, als pacifiste voor de vredesbeweging, als strijdster
voor de zedelijkheid in den strijd tegen de dubbele moraal, als
eerste studente voor de studeerende vrouwen, als huisvrouw voor de
huisvrouwen, terwijl de heeren die in verschillende functie voor de
Vrijz. Democratische partij spraken, in het bijzonder konden
getuigen hoe zij volgens de beginselen dezer partij had gewerkt, en
de heer Merens voor de Haagsche afdeeling van den Vrijheidsbond
verkondigde, dat haar streven naar een verbeterden rechtstoestand
voor de vrouw, ook recht had op den dank van de mannen van den
Vrijheidsbond, in welker program staat de volledige
staatsrechterlijke, burgerrechterlijke en economische
gelijkstelling der vrouw.
Niet alleen haar mannelijke en vrouwelijke geestverwanten in de
politiek, de vrouwen- en de vredesbeweging kwamen van hun sympathie
getuigen, maar ook vrouwen van andere politieke of feministische
richting huldigden in haar de trouwe dienares van een groote zaak.
Mejuffrouw Rosa Manus, optredend als presidente van het uitvoerend
comité, bracht mede de gelukwenschen over van vrouwen uit het
buitenland (zooals o.a. de presidente van de Int. Woman Suffrage
Alliance) en van Nederlandsche vrouwen die verhinderd waren de
receptie te bezoeken, o.a. mw. Rutgers-Hoitsema, die om
gezondheidsredenen niet aanwezig kon zijn. Spreekster noemde het
leven van mw. Jacobs een buitengewoon leven: door haar durf,
doorzettingsvermogen en energie had zij vele harer idealen
verwezenlijkt kunnen zien. Zij herinnerde hoe dr. Jacobs in de
internationale wereld beroemd was (applaus) en deelde verder o.m.
mede, dat het comité dien morgen een huldeblijk had overhandigd en
verder haar niet beter had meenen te kunnen huldigen dan door op
haar geboortedag haar boek te doen verschijnen (voor zoover dat
toen reeds persklaar was). Ten slotte bood zij mw. Jacobs een
grooten lauwerkrans aan.
Mw. v.d. Hoeve-Bakker (Ned. Vereeniging van Staatsburgeressen)
verklaarde, dat het geheim van den invloed van dr. Jacobs lag in
wat zij was: „Gij zijt als de diamant, die een insnijding laat in
iederen anderen steen.”
Mw. Doorman-Kielstra (Nationale Vrouwenraad van Nederland) loofde
Aletta Jacobs als een der steunpilaren van den Vrouwenraad, en
hoopte dat zij nog jarenlang met onvermoeide werkkracht den Raad
zou helpen zijn doel bereiken.
Dr. Deknatel (namens de Haagsche afdeeling van de Ned. Maatschappij
tot Bevordering der Geneeskunst) verzekerde dat dr. Jacobs haar vak
vele jaren voortreffelijk had uitgeoefend. Haar streven was ten
zegen geweest aan tal van vrouwen.
Anna Polak (Nationale Vereeniging voor Vrouwenarbeid) wees er op
dat dr. Jacobs een der nobelste en hoogste vormen van
menschenarbeid had mogelijk gemaakt en de Nederlandsche wetenschap
en de Nederlandsche vrouwen voor altijd aan zich had verplicht.
Mw. Ramondt-Hirschmann (Ned. Vereen. van Vrouwen voor een Duurzamen
Vrede) die de pacifiste huldigde, voegde hieraan toe, dat haar ook
door de buitenlandsche vrouwen te Londen was opgedragen dr. Jacobs
haar wenschen over te brengen.
Mr. Werker, Voorzitter van den Vrijz. Democratischen Bond, kwam
haar niet in het bijzonder huldigen op één der gebieden waar zij
van zich deed spreken, maar als „draagster van een hoogere
eenheid”.
Mr. Marchant, Voorzitter van de Vrijz. Democratische Kamerfractie,
legde den nadruk op haar geven van leiding ook in de Vrijz. Dem.
fractie, waar men zich, als er sprake was van de rechten der vrouw,
aan haar absolute heerschappij onderwierp.
Mej. Westerman, lid der Tweede Kamer (Vrouwengroep van den
Vrijheidsbond), meende dat in een tijd als deze, waarin veel
dreigde verloren te gaan waarvoor dr. Jacobs had gestreden, het
goed was haar in het zonnetje te zetten. Zij hoopte dat dezelfde
moed die dr. Jacobs getoond had, de vrouwen zou bezielen om te
redden wat dreigde verloren te gaan.
Mw. Ros-Vrijman (Centraal Bestuur van de Vrijz.-Democratische
Vrouwenclub) verklaarde: Wij feliciteeren ons zelf en hopen u lang
te behouden. Spr. dankte dr. Jacobs namens de vrouwen en moeders
voor wat zij deed voor haar kinderen en noemde de jubilares een
bouwer in den tempel der menschheid. Zij besloot met den heilwensch
der bouwers: „Ik wensch u heil, zegen en voorspoed, wijsheid om
plannen te maken, kracht om ze uit te voeren, schoonheid om ze in
een vorm te gieten, aantrekkelijk en harmonisch,”
Jkvr. De Jong van Beek en Donk (Meisjes-studenten vereenigingen aan
de Universiteiten) beloofde dr. Jacobs dat de jongeren zich waard
zouden maken wat zij voor haar had veroverd.
Mw. Jacobs-Zoethout (Nederl. Vereen. van Huisvrouwen) herinnerde
aan de aangename gastvrouw die dr. Jacobs in Amsterdam was geweest.
Mw. Marie van Dijk (Clubgebouw voor Vrouwen) sprak van het indirect
aandeel dat dr. Jacobs aan de stichting van het clubgebouw had
gehad en zij hoopte dat dit haar nog dikwijls binnen zijn muren zou
mogen zien.
Nog werd gesproken door Zr. Verwey Mejan voor Nosokomos, door den
heer Winkel voor de afd. Den Haag van den Vrijz. Dem. Bond, en als
reeds vermeld, door den heer Merens voor de afdeeling Den Haag van
den Vrijheidsbond.
Voorts voerden het woord: mw. Carno-Barlen voor de Vrije
Vrouwenvereeniging, mw. Van Heemskerck van Beest-Baronesse Van
Reede tot ter Aa voor den Ned. Vrouwenbond tot verhooging van het
Zedelijk Bewustzijn, mw. Van Schaik-Dobbelman voor de Vereeniging
Onderlinge Vrouwenbescherming. Vertegenwoordigsters van verscheiden
afdeelingen der Ned. Ver. van Staatsburgeressen, zooals die van
Alkmaar, Amersfoort, Amsterdam, ’s-Gravenhage, Groningen, Haarlem,
Rotterdam en Voorburg spraken voor die afdeelingen. Mw. Mr.
Bakker-Nort voerde het woord als Tweede Kamerlid, mw. Ninck
Blok-Gruys voor de afd. Den Haag der Vrijz. Dem. Vrouwenclub, mw.
Cohen Tervaert-Israels voor den plaatselijken Vrouwenraad in Den
Haag, mw. Albarda-Knock voor de Sociaal-Democratische Vrouwenclubs,
mw. Th. Hoven voor Arbeid Adelt, mw. Romeijn-Tuckerman voor den
Cooperatieven Vrouwenbond en voor de Haagsche afd. van de Ned. Ver.
van Vrouwen voor Duurzamen Vrede.
Alle redevoeringen werden met luid applaus begroet.
Dr. Jacobs, die zeer ontroerd was, verklaarde dat zij den geheelen
dag warme blijken van liefde, vriendschap en waardeering in
ontvangst had genomen en niet zoo gemakkelijk haar gevoelens kon
weergeven. Het meest naar voren komend was een gevoel van vreugde,
dat zij dezen dag had mogen beleven. Zij zag hoe de vrouwen in
Nederland veranderd zijn bij de vrouwen van vroeger. Was zij 50
jaar later geboren dan zou zij een gewone vrouw zijn geweest. Ik
doe wat gij allen doet (stemmen: „Neen, neen!”). Ik was een vrouw
als gij, ik heb gevoeld als gij. Als één vrouw in het land onrecht
werd aangedaan omdat zij vrouw was, heb ik dit gevoeld als een
persoonlijke beleediging. Dit doet gij tegenwoordig allen. Zij
herinnerde aan wat er veranderd was sinds vroeger door voorbeelden
van de afhankelijkheid der vrouw in den „goeden ouden tijd”, dien
zij verschrikkelijk noemde.
Spr. verzekerde, dat het comité, dat haar den dag tot een feestdag
had willen maken, daarin volkomen was geslaagd. Het had haar doen
zien, dat, hoe geheel anders de jonge vrouwen van thans ook zijn,
zij op dezelfde wijze zouden voortwerken als de oudere, die gerust
konden zijn in de wetenschap, dat de jongeren de vrouwenbeweging
zouden voortzetten en het honderdmaal beter zouden kunnen, omdat
zij beter voorbereid waren en geen tijd behoefden te verspillen aan
den strijd voor kiesrecht. In dat kiesrecht hadden zij een wapen om
verdere vrouwenrechten in korten tijd te verkrijgen.
Tenslotte wendde zij zich tot de jongeren en voegde dezen toe:
vergeet niet wanneer wij hebben gefaald, dat wij voor andere
problemen hebben gestaan dan gij, dat wij een muur van
vooroordeelen moesten omverwerpen. Zij besloot door te getuigen:
wij hebben den strijd gevoerd om aan de vrouwen die na ons komen
een gemakkelijker, gelukkiger leven te geven!
Langdurig applaus en een spontaan „Lang zal zij leven”, volgde op
haar antwoord.
Een lang défilé van de aanwezigen langs de jubilaresse besloot de
receptie. Toen begaven allen zich naar de thee in de salons van het
Clubgebouw om zich daarna gereed te maken voor het intieme diner in
Witte Brug.