SALOMO: At unius hominis integerrimi oratio plus habet apud Deum
ponderis ac momenti, quam populi totius, ut quidem Moses, Samuel et
Elias saepe declaraverunt, quoniam etiam in multitudine unius impietas
caeteris obest, preces tamen bonorum semper exaudiuntur.
OCTAVIUS: Multitudinis quidem rogatio efficax est, si mente sincera
Deum aeternum appellaverit; sin pro vero Deo falsum colat, aut creatori
creaturam cultus communione conjungat, idem illi objici possit, quod
Elias populo1: _Quousque claudicabitis mox in hanc, mox in illam
partem? Si Bahal rex est, hunc colite_ etc. Idem sacerdotibus Bahalem
contentissima voce acclamantibus: _Altius_, inquit, _exclamandum est,
quia Bahal vel sopore, vel rationibus domesticis implicatur._2 Pejus
etiam si dubitent, Deus sit necne, quem interpellant, quoniam dubitatio
in cultu divino semper impietatis opinionem affert. Quid enim ferat3
Athesani4 theologi amuletum, quod adoraturus hostiam siligineam, quam
dubitent consecrata sit necne, quod manibus contrectat: Si Deus es,
inquit, adoro te, sin minus, non adoro.
1. 1 (3) Regum 18, 21. 2. 1 (3) Regum 18, 28. 3. Alibi: _Quid referat_.
4. Alius: _Astesani_.
SENAMUS: Omnes homines, quantum quidem opinor, Deum deorum omnium
parentem agnoscunt, ac tametsi plerique communicatis honoribus
creaturas cum creatori copulant, principem tamen confitentur, quem
Porphyrius et Plato1 τῶν θεῶν πατέρα καὶ παντοκράτορα vocant, quem
Octavius, 354 Salomo, Toralba, unice caeteris omniis repudiatis,
colendum proponunt, Fridericus et Curtius caetera quidem omnia
assentiuntur, hoc tamen differunt, quod Deum illum naturae parentem
vel, quod idem, filium ejus coëssentialem, coaeternum carnem humanam in
utero virginis induisse contendunt ac pro generis humani salute mortem
pertulisse; in caeteris prope consentiunt, excepta coena, confessione
et statuis; Coronaeus2, ut religiosissimus est, ne latum quidem unguem
ab ecclesiae Romanae caerimoniis putat esse discedendum. Ego vero, ne
usquam offendam, omnes omnium religiones probare malo, quam eam, quae
fortassis vera est, excludere.