CORONAEUS: Prospiciendum est, ne quid nobis excidat, quod sit alienum a
majestate divina. Neque enim comprobare1 possum haec scholasticorum
decreta, quae impietatem sapere mihi videntur, scilicet Deum non 327
facere posse Deum, non posse contradictoria simul et semel vera
efficere. Verius ac temperantius dici decuit, opinor, creaturam non
posse Deum fieri, neque enim creatoris potestas imminuitur ob creaturae
ac subjecti debilitatem ac impotentiam. Non igitur impotentia Deo
tribuitur2, quod nec homines, nec ne angeli quidem justi sint aut
fuerint unquam aut futuri sint olim, sed quia nec angelica nec humana
creatura perfectae ac consummatae justitiae capax est, multo minus
divinae illius praestantiae ac puritatis, quam ne cogitatione quidem
attingimus, at ne bonum quidem illud, quod optimus quisque cupit,
efficere aut praestare potest, ut Paulus de scipso queritur3.
1. Alii: _probare_. 2. Alius: _tribuatur_. Alius: _Dei creatur_. 3.
Rom. 7, 19.
SALOMO: Nihil divina lege jubetur, quod praestare si velis, non facile
possis. Ac miror, Paulum, quem tanti fecisti, hoc scripsisse, cum alibi
jactet et glorietur1, se justitia legis irreprehensibilem fuisse. Quis
vero tam crudelis legislator exstitit unquam, qui, quod fieri non
posset, suis imperaret? Ac si quis uspiam exstitit adeo2 crudelis, quam
scio neminem, illud tamen de legislatore omnium optimo ac mitissimo
sentire scelus, cogitare nefas, dicere capitale est. _Gustate_, inquit
ille, _et videte, quam suavis est Deus!_3 Ac tantum abest, ut quicquam
quod fieri nequeat imperet, ut reum faciat totius legis, qui ab uno
capite aberraverit4; ut etiam is, qui omnia praecepta5 legis violaverit
et poenitentia ductus ad honesta persequenda redierit, omnium
improbitatum veniam consequatur. _Non prius_, inquit David6, _differam,
confitebor de peccato7 quod tu jam ignoveras._ Contra quid Paulus8?
_Recognoscite quaeso, si volentes_, inquit, _peccaverimus, post
acceptam veritatis cognitionem, nulla restat amplius hostia pro
peccatis, sed formidabilis expectatio9 judicii et ignis vehementis10,
qui nos devorabit._ Videtis, ut ne confessioni quidem aut poenitentiae
locum homo iste relinquat. Et sunt qui legem divinam christiana putant
acerbiorem, nec ipsi a vero deflexisse mihi videntur.
1. Phil. 3, 9 sqq. 2. Alius: _tam_. 3. Psalm 34, 9. 4. Alius:
_aberraret_. 5. Alius: _capita_. 6. Psalm. 32, 5. 7. Alibi: _peccata_.
8. Ebr. 10, 26 sqq. 9. Alius: _expiatio_. 10. Alius: _vehementia_.
SENAMUS: Hic unus Pauli locus est, qui multos in salutis1 desperationem
adduxit. Nec defuerunt, qui hanc ad Ebraeos epistolam non modo Pauli
esse negarent, sed etiam rejicerent omnino.