FREDERICUS: Demus illud, sed quoniam promisit, fidem fallere contra
decus et dignitatem esse judicaret.
SALOMO: Debitum igitur est, non quia Deus debitor sit hominis, homo
creditor quasi suo jure praemia reposcat, sed quia dignitas
promittentis agitur in pollicitatione rerum earum, quas promisit,
etiamsi nullo jure deberet. Quodsi equites illi, qui graviter ac
strenue cucurrerunt, honeste quia sunt educati, non modo gloriam sibi
nullam arrogabunt, sed etiam eleganti oratione regi praemia largienti
gratias agent, victoriam illi acceptam ferent, tum quia servos educarit
et ad cursum non modo instruxerit, verum etiam equos citatissimos et ad
cursum adeundum velocissimos donarit. Quanto magis immortali Deo nos
omnia ferre accepta debemus, quod de nihilo nos creavit, quod corpus et
mentem dedit, bene currendi leges praescripsit ac docuit, currentes in
stadio virtutum adjuvit, labentes sustinuit, lapsos saepius erexit,
erectos ad metam perduxit. Sic enim sapientiae magister oratione
eleganti1; _Noli_, inquit, _coram rege superbire!_ Quod alibi apertius
his verbis: _Noli te justificare ante Deum, ab eo enim nostra salus
dependet._ Cum Jobus, mortalium omnium Dei judicio, integerrimus,
graviter quereretur, quod cum justissime ac sanctissime semper
vixisset, 326 attamen ingenti calamitatum omnium multitudine
premeretur, Elihu collegarum et amicorum errores coarguens, quod illum
suo merito ac peccatorum conscientia plecti dicerent, graviter
disseruit ac docuit, Deum injuriam afferre nemini. Ac tametsi Jobus
summa semper integritate vixisset, Deum tamen quae sua erant quaeque
Jobo fruenda precario dederat, suo jure repetere ac vindicare potuisse,
scilicet opes, liberos, servos, aedes, salubritatem, imo etiam mentem
ac vitam ipsam, idque sine injuria cujusquam. Cum tandem ejus
constantiae ac fortitudinis periculum fecisset, ea quae repetiverat
Jobo abundanter ac cumulate rependit, opes inquam, greges, armenta
duplicavit, uxorem etiam liberorum foecunditate beavit, denique vitam
ejus cum exploratissima corporis ac mentis incolumitate in annos centum
quinquaginta propagavit2. Sed hoc ad summum felicitatis fastigium3,
quod sese illi fruendum ac visendum dedit, in quo quidem non
justificationis aut justitiae, quae homini contingere non potest, sed
beatitatis humanae summa consistit. Postremum illud admonendi sumus,
justitiae decus nullum clarius esse, quam eorum qui toto mentis impetu
Deum amant ejusque edicta exsequuntur, nulla sperata mercede, tametsi
certo sciant, nunquam bonis defuturam.
1. Ecclesiastici (Siracid.) 10, 29. 11, 4. 2. Jobi 42, 10 sqq. 3.
Alius: _praecipuum vero_.
CURTIUS: Praeclara et ista quidem, nisi Salomo a capite aberraret, cum
Christum inficiatur Deum esse, qui non ex debito, sed ex gratia omnibus
praemia largiatur, qui sanguine originis maculas et omnia omnium
flagitia solus abstergat. Nam ex eo, quod Salomo omnes homines
injustos, impuros, immundos etiam ab utero prodire confitetur, labem
originis quodammodo agnoscit.
OCTAVIUS: Si peccatum est in homine, quod a conditoris sui puritate et
sanctitate quam longissime abest, angelos etiam et sidera, quae impura
sunt apud Deum, originis peccato dicemus obligari. Quae si absurda
sunt, et ea quae ex his sequuntur, absurda videri necesse est, eoque
absurdiora, quo minus illa imperfectio perfici potest, nisi creatura
Deus fiat. Ex quo efficitur, Christum si mortuus esset, quod Ismaëlitae
constanter negant, immunditiem illam seu labem originis, ut libet
appellare, curaturum1 non fuisse ac ne potuisse quidem, si maxime
voluisset: non etiam si Deus fuisset, ut Christiani fuisse credunt,
quoniam quod genitum sit, mundum ac purum fieri non potest. Multo minus
id quod de muliere genitum sit, ut Christus, nisi de creatura quasi
fiat creator, quod ne Deus quidem facere potest.