SENAMUS: Julianus Augustus ut Christi supplicium expiatorium
extenuaret,1 Aesculapium Jovis filium humanam naturam induisse scribit,
ut corporeis morbis perinde mederetur atque Plato aegritudini animorum,
non tamen ut pro generis humani incolumitate caederetur. Et certe
bonorum caedem Deus ingenti calamitate ulcisci, sceleratorum vero
suppliciis totam regionem ab exitio servare consuevit. Itaque
Athenienses2 die Aprilis septima duos homines totius regionis
sceleratissimos per omnia civitatis loca circumducebant, ac septies
arborum infelicium ramis ac fustibus caesos, iisdem lignis exurebant,
cineribus etiam in mare disjectis. Et quoniam id singulis annis pro
solenni voto fiebat, ad scelera civium expianda, diem illum κάθαρμα
vocabant. Nec aliter Galli veteres ad Tiberium usque flagitiosos ac
perditos homines ad Aras Laetas3 provinciae (quod oppidum ejus nominis
ad haec usque tempora floret) lignis, statuis et colossis ingenti
magnitudine fictis4 inclusos exurebant, ut aliorum scelera expiarentur.
1. Alibi: _existimaret_. 2. Pausanias in Atticis. 3. Alii:
_Araselatas_. 4. Alibi: _pictis_.
TORALBA: Aequius erat, sui quemque sceleris poenas a seipso reposcere,
ut Herodotus1 veteres Aegyptios fecisse scribit. Tantisper enim bos
mactabatur, multitudo populi scapulas nudata caedebatur, qui mos ab
Aegyptiis et Amorrhaeis ad Thessuatas2 et Hieronymitas dimanavit. Sic
quoque Camari3 sacerdotes Bahalis, fuligineis vestibus amicti,
tantisper dum sacrificaretur hostia, seipsos gladiis ac pugionibus
dilacerabant. Quem morem Aegyptiorum non satis percipiebat Xenophanes,
cum verberationes istas intuens: Si Deos, inquit, esse creditis hos,
qui lugetis? Sin homines fuisse putatis, cur illis sacra facitis? Id
enim fiebat ad sceleris cujusque expiationem. Argute tamen hominum
dementiam insanam castigabat, quod homines demortuos pro Diis colerent.