SALOMO: Fames, sitis, dolor, tristitia, metus, formido, consternatio,
quibus Christus conflictabatur, corpori et animae inferiori communia
sunt, quae tametsi aliena a sapienti a forti viro dicantur, humana
tamen esse1 233 fatemur, quia corporis contagionem quandam cum anima
inferiore significant. Sed scientia, prudentia, sapientia mentis solius
propria sunt, quae mens, si divinitati conjuncta fuit, nihil potuit
ignorare, tametsi affectiones humanas illi tribuunt, ejusmodi, ut
nullum nisi voluntarium fuerit perpessus, quod quidem si verum esset,
quorsum diceret: _Anima mea turbata est?_2 Cur item in horto supplicia
deprecanti sudores sanguinis aqua despersi3 diffluerent? cur in haec
verba prorumperet4: _Pater! si fieri potest?_ An illa Dei vox est? num
potius hominis dolore et desperatione fracti? Quid extrema illa
declamatio5: _Deus meus, Deus meus, ut quid dereliquisti me?_ Nonne6
satis significant hominis abjectissimi vocem et alium a se Deum
confitentis?
1. Alibi: _ei_. 2. Matth. 26, 38 sqq. 3. Alibi: _respersi_. 4. Alibi:
_erumperet_. 5. Matth. 27, 46. 6. Alius: _Num_.
TORALBA: Cum Zeno Eleates et Anaxarchus1, variis uterque temporibus, in
mortario malleis ferreis tyrannorum jussu tunderentur, magno ac forti
animo dolores acerbissimos pertulerunt, atque etiam verborum2 majestate
crudelitates omnes aspernati superaverunt. Quis igitur Christum, quem
totius3 divinae sapientiae fontem appellant, tam abjecti et fracti
animi fuisse arbitratur?
1. Diog. Laertius in vitis philosophorum. 2. Alius addit:
_magnanimitate_. 3. Alibi: _toties_.
SALOMO: Memorabilis est historia septem fratrum Ebraeorum apud Josephum
περὶ αὐτοκράτορος λογιςμοῦ1, qui Antiochi crudelissimi tyranni jussu
laceratis artubus cum flammis torquerentur, ne porcorum esu contaminati
legem divinam violarent, non lacrymas, non suspiria ex intimo pectore
duxisse aut vultum mutasse feruntur, sed invictum animi robur adversus
omnia tormenta prae se tulisse.