SALOMO: Veteres majorum nostrorum tabulas probant Ismaëlitae,
Christiani, Judaei; sed quando Alcorani ac novarum tabularum fides in
dubium revocatur, veteribus tabulis utendum nobis est, ac testes omni
exceptione majores adhibendi. Hi autem exquirendi nobis sunt ab
ecclesia 194 vera, cujus tanta sit dignitas, ut si omnium scripturarum
ac litterarum monimenta pereant, ab ecclesia tamen superstite rerum
gestarum veritas ac memoria in sempiterna posteritate resident. Ob id
enim Moses in populi concione: _Narrabis_, inquit, _haec filiis tuis_1,
ne quis legem divinam cum litteris suspicaretur interituram. Item apud
Jesaiam2 Deus Israëlitas sic obtestatur: _Vos a me rerum gestarum
testes appello_, non quia testibus egeret ad suae majestatis decus
stabiliendum, sed ut planum esset, ecclesiam Ebraeorum ab immortali Deo
fundatam ad selectani fuisse, Israëlitas adhuc viventes3 ac spirantes
ad testimonium exsuscitabat, ut omnibus gentibus non tantum scriptis
legibus, sed etiam clara voce Dei actiones, gesta, leges
testificarentur, etiamsi litterae penitus interirent, quanquam Deus
sapientissimus prospexit, ne sacrae litterae4 interciderent, cum in
lapides ac silices incidi et omni aetati, omni sexui explicari ac
describi jusserit5. Itaque incredibile videri possit, cum verum tamen
sit, in tot ac tantis majorum cladibus, exiliis, ipsiusque reipublicae
conversionibus et extrema eversione libros divinae6 legis integros
exstare, et quidem in7 omnibus linguis ac populis pervulgatos, atque in
iis Christianos et Ismaëlitas suarum religionum fundamenta collocare.
1. Deuteron. 5, 31. 2. Jesaiae 55, 4. 3. Alibi: _venientes_. 4. Alii:
_scripturae_, vel: _scriptiones_. 5. Exod. 1 et 29. Deuter. 28. Josuae
8. 6. Alibi: _divinos_. 7. Deest in aliis codicibus.
FRIDERICUS: Fuit quidem ante Christum ecclesia Dei1 in populo Israëlis,
quae nunc ad Christianos translata est, lege autem divina nihil aliud
est, quam evangelii πρωτότυπος2, ut Origenes appellat. Sed quando
humani seminis3 servatorem, etiam4 totius ecclesiae caput a stirpe
Abrahami coelitus missum non modo repudiarunt Judaei, verum etiam
probris5, ac contumeliosa6 morte affecerunt, Deus etiam illos suo
merito rejecit ac repudiarit, ut ceterae gentes divinae salutis
beneficio fruerentur.
1. Deest in aliis codicibus. 2. Alius: ἀρχέτυπος. 3. Alius addit:
_Messiam sui seminis_. 4. Alii: _in_. 5. Alii addunt: _omnibus_. 6.
Alii: _contumeliosissima_.
SALOMO: Haud sane invidemus caeteris gentibus suam salutem, sed
ardentibus votis optamus ac pro illis continenter precamur.
FRIDERICUS: Vestris precibus ac votis facile carere possumus, quin
etiam vota Judaeorum potius nocitura Christianis quam profutura
judicamus. Non legistis apud Jesaiam1, fore tempus illud, cum dicetur:
_Benedictus populus meus Aegypti, opus manuum mearum, Assyrius._ Item
capite ultimo2: _Congregabo omnes gentes et linguas, quae venient et
videbunt gloriam meam, et mittam ad eos, ut praedicari possit nomen
meum et laus mea ubique promulgari._ Ac de eorum numero mihi Levitas ac
sacerdotes cooptabo.