SALOMO: Pleraque nasci ac paulatim augeri videmus ab ea vi, quam
originis cujusque principio Deus indidit, sine ulla daemonum aut
angelorum actione, puta stirpes et animantia, quae suapte vi, primordio
sui generis divinitus tributa, suum genus propagant1. Idem judicandum
de lapidibus, metallis, fossilibus, quae terra modice culta et etiam
inculta sponte profert. Sed praeter hanc animantium ac stirpium
generationem est alia2 quaedam ordinaria et solennis, quae3 solet
quotannis recurrere, attamen praeter naturae leges, quibus quidem ex
semine genera propagantur, ut omnia illa piscium examina, quae
derepente stata magnitudine eodem tempore,4 iisdem littoribus
exoriuntur, quorum5 nec semina in vadis aut littoribus aut saxis aut
alga usquam apparent, nec ulla vestigia parentum. Nam eorum, quae a
parentibus originem habent, sua sunt semina, sua incrementa, et ut
paulatim exsurgunt, ita quoque sensim tabescunt. Illa vero momento in
justam magnitudinem erumpunt ac paulo post, nisi capiuntur6,
evanescunt, ut thynnorum agmina, quae cubica figura tanta vi ac
multitudine in Hellespontum tranant e Ponto, ut saepe naves ac retia
validissimis viribus subvertant, neque tantum in Hellesponto, sed etiam
apud Rhodios Elopes7 ejusdem magnitudinis tantis agminibus prodeunt, ut
Rhodiorum alimento diu sufficere possint. Nec dubito, quin aliis quoque
littoribus consimilis piscium annona divinitus8 tribuatur accolarum
inopiam ac tenuitatem sublevatura.
1. Alius: _propugnant_. 2. Alibi: _lux_. 3. Alius: _quia_. 4. Alibi:
_littore, iisdem temporibus_. 5. Desunt haec tredecim sequentia in alio
codice. 6. Alius: _capiantur_. 7. Vel: _helopes_. 8. Deest in alio
codice.
FRIDERICUS: Ego quidem apud Batavos salmonum ac sturionum, quos 52
siluros appellant, tantam piscationem vidi, ut in finitimas regiones1
non sine ingenti quaestu transveherentur, nec procul a Batavia circa
fretum Ixium, haleces tot ac tantis legionibus Octobri mense prodire,
ut iis capiendis piscatorum copia, quae maxima est, sufficere nullo
modo posset, unde in universam Galliam, Germaniam utramque, Britanniam
cum uberrimo quaestu transvehi. Sed illud mirum, quod cum justa
magnitudine momento prodirent, nulla tamen semina, nulli foetus ac ne
ulla quidem vestigia videantur. Quae quum a piscatoribus et
mercatoribus exquirerem2, narrabant illi, ad Orcades insulas arcarum
multitudinem admirabilem annuis piscatoribus redundare3 et in littore
Celtico statam esse galeorum piscationem mense Martio4, deinde Aprili
scombrorum; unde tamen tot agmina prodirent, scire neminem.
1. Deest in alio codice. 2. Alius: _conquirerem_. 3. Alius:
_redundari_. 4. Alius: _Martis_.
CURTIUS: Ipse vidi saepius in Galliae Narbonensis littore examina
mugilum stato anni tempore semper remeare et in proximo littore
Massiliensi apicarum1, item in adversis Africae littoribus trissarum2,
quas accolae juratas3, nostri alosas appellant, copiam ceteris4
littoribus inusitatam.
1. Alius: _aprarum_. 2. Alius: _frissarum_. 3. Alius: _ejuratas_. 4.
Alius: _nostris_.
CORONAEUS: Etiam Cretenses nostri annuas habent gobionum legiones,
quibus insula mirifice sustentatur, sed ea multitudine1, ut ab eodem
utero, eadem hora, eodem momento natae aut coelitus delapsae aut ex
intimis terrae visceribus erutae videri possint. Item e littore Siculo
muraenarum maxima copia quotannis exsurgit.