SALOMO: Illud arcanum, ut optima quaeque1, Plato ab Ebraeis acceperat;
sic enim in sacris litteris legimus, Deum terminos ac fines populorum
pro angelorum numero statuisse; nec dubitandum est, angelorum partem
coelestibus, partem elementis, partem hominibus praefici, alios quidem
ad praemia bonorum, alios ad supplicia impiorum. Huc enim pertinet
carmen illud Davidis2: _principes populorum congregati sunt cum Deo
Abrahami, quoniam in Deum intenti sunt tutores terrarum._ Id enim
proprie3 significant haec verba מַגִנֵּי אֶרֶץ quos eodem versu
נְדִיבֵי עַמִּים principes populorum appellat. At tametsi4 Plato a Diis
praefectos5 scribit, horum tamen omnium ducem ac principem exercituum
daemonum ac Deorum ter maximum Deum appellat, cujus currum caeteri
consequantur: ὁ μὲν δὴ μέγας ἡγεμὼν ἐν οὐρανῷ Ζεῦς πτηνὸν ἅρμα ἔχει, τῷ
δὲ ἕπεται στρατιὰ θεῶν τε καὶ δαιμόνων. Quod idem a Davidis odis
expressum est hoc versu6: _currus Dei exercituum multiplex viginti
millia laetantium._ Quem locum sic reddidit Chaldaeus paraphrastes:
currus Dei viginti millia ignis ardentis, duo millia angelorum ducunt
illos, divinitas Dei est7 super illos, ut intelligamus, Deum placida
quiete fruentem angelorum ac daemonum ministeriis ac obsequiis uti.
1. Alius: _quoque_. 2. Psalm 46 (47), 10. 3. Alius: _praecipue_. 4.
Alibi: _attamen etsi_. 5. Alius: _profectos_. 6. Psalm 67 (68), 18. 7.
Alius: _quiescit_.
CURTIUS: Illud etiam in natura videmus, quod in republica, bene
constituta scilicet, leges interdum mutari ac pro curatoribus1
ordinariis extraordinarios constitui, idque ad reipublicae salutem. Ita
quoque naturae 51 leges suspendi2 ac nova quaedam praeter naturam,
ostenta, prodigia, morbos populares, incendia terrarum, diluviones
aquarum cieri, ne quis putet, ulla legum naturalium necessitate Deum
alligari, ut ante3 Toralba demonstravit. Quid enim absurdius esset,
quam in civitate regem suis imperiis ac legibus solutum, ut leges pro
temporum varietate corrigere et emendare possit, Deum vero mundi
principem ac parentem suis legibus obligari? Non debent igitur
angelorum ac daemonum naturales actiones censeri, quae4 praeter ordinem
naturae consuetum fiunt, ut flumina retroferri, maria scindi, flammas
deorsum dejici, quae non nisi divina potestate ac consensu5 fieri
possunt.
1. Alius: _magistratibus_. 2. Alius: _sustineri_. 3. Alibi: _acute_. 4.
Alibi: _cum_. 5. Alibi: _concessu_.
SENAMUS: Nihil bonum mihi videtur, quod praeter naturam fiat, ut
Aristoteles scribit: οὐδὲν δὲ τοῦ παρὰ φύσιν καλὸν.
SALOMO: Ignoscendum opinor Aristoteli, rerum divinarum imperito, imo
potius contemptori.
SENAMUS1: Quid vetat igitur, quominus omnia quae naturâ fiunt, a
daemonibus et angelis fieri dicamus?