TORALBA: Prospiciendum nobis est, opinor, quae quamque rem res
sequantur1, ut2 cuique consentaneum sit; plurimum enim refert
intelligere, utrum daemones corporei sint, ut3 plerique affirmant,
angeli vero incorporei, ut4 uno vere consensu theologi tradunt, an vero
et hi et illi corpoream naturam ad omnes opportunitates induant et
exuant, cum sint incorporei, ut velle videtur Homerus, qui daemones
παντοίους appellat. Nam si demus corporeos esse, multo magis mentes
humanas, his cadaveribus ereptas, corporea natura constare concedendum
erit. Sin putemus, angelos ac5 coelites omnes corpore vacare, ut
Aristoteles, qui angelos formas separatas et intelligentias, coelestium
orbium motrices, appellat, haec disputatio non ad physicam, sed ad
metaphysicam spectabit.
1. Alius: _sequatur_. 2. Alii: _quod_ vel _quid_. 3. Alibi: _et_. 4.
Alibi: _et_. 5. Alibi: παντόπους. 6. Sequentia haec novem verba
desiderantur in aliis codicibus.
CURTIUS: Non video quicquam ab Aristotele de mentibus separatis
constanter definiri, sed Apulejus1, Porphyrius2, Jamblichus3, Psellus4,
Plotinus5, Philoponus6, Ammonius7, Alexander8, Augustinus daemones
corporeos esse, summa consensione9 affirmant. Id autem velle videtur
Hesiodus hoc versu: _Aëraque induti tota tellure vagantur_. Orpheus
sortilegorum pontifex daemones partim coelestes, partim terrestres,
partim aëreos, partim aqueos, partim subterraneos, partim vagos et
circuitores facit. Ex quo innuit, mentes tum coelestes, tum elementares
corporeas esse, cum locus nisi corporibus convenire non possit. Daemon,
inquit Plotinus, καθ᾽ ὅσον δαίμων μετὰ τινος σώματος εἶναι δεῖ. Ac
tametsi Augustinus angelos incorporeos esse scripserit, saepius tamen
corpore constare oportet, ut affirmet: Constat, inquit, quod omnis
spiritus sit corpus et spiritualis materiae. Item Damascenus: Omnia,
inquit, quae creata, si cura Deo comparentur, crassum et materiale
quoddam habent, solus autem incorporeus et sine materia est Deus.
Basilius10 vero, qui angelos animalia vocat rationalia11, mentem loco12
vacare13 scribit, i.e. omnino incorpoream esse; caeteri tamen theologi
non modo angelos, sed etiam daemones et mentes hominum incorporeas esse
tradunt.
The numbering of this block of footnotes is problematic. The sequence
of numbers is as in the original text, with _italicized_ comments added
in {braces}.
1. In asino aureo. {_correct_} 2. In libro de mysteriis. 2. In libro de
abstinentia. {_Porphyry wrote books with both titles_} 3. In libro de
anima. 4. In libro de anima et daemonibus. 5. Contra Alexandrum
Aphrodisiam. {_Plotinus wrote the Enneads_} 6. Contra Alexandrum
Aphrod. {_Ioannes Philoponus wrote a book with this title_} 7. In libro
de anima. {_Ammonius wrote a commentary on Aristotle’s De Anima_} 8. In
libro de anima. 9. Alibi: _contentione_. {_numbers correct to end of
paragraph_} 10. In Homil. de Paradiso. 11. Alibi: _rationalem_. 12.
Alibi: _vero_. 13. Alibi: _carere_.
38 OCTAVIUS: Magnorum virorum auctoritas plurimum ponderis habet, ut
fidem faciat omni opinione stabiliorem, sed ut pauci hoc vel illud1
assentiuntur, quia sic collibitum est, ita plerique argumentis ad
assentiendum necessariis, quasi quaestione adhibita, cogi volunt2, ut
omnem adepta scientia exuant3 opinionem, quae simul stare non magis
possunt quam fides et scientia.