(La cxambro de _gesinjoroj Tesman_. La pordokurtenoj estas tiritaj
antaux la aperturo. Tiel same antaux la vitra pordo. Sur la tablo la
kerosenlampo kun sxirmilo, mecxo malsuprensxrauxbita, lumas malklare.
En la forno, kies pordo estas malferma, estis fajro, kiu nun preskaux
estingigxis.)
(_Sinjorino Elvsted_, envolvita en granda sxalo kaj kun la piedoj sur
skabelo, sidas tute apud la forno, malantauxenklinita en la
apogsegxo. _Hedda_ kusxas vestita, dormante sur la sofo kun kovrilo
sur si.)
ELVSTED
(post pauxzo, ekrektigas sin en la segxo kaj auxskultas atente.
Poste, laca, sxi denove mallevigxas kaj mallauxte plendas) Ankoraux
ne! -- Ho Dio, -- ho Dio, -- ankoraux ne.
(_Berte_ singardeme sxteliras enen tra la pordo de la antauxcxambro.
Sxi havas leteron en la mano.)
ELVSTED
(turnas sin kaj flustras maltrankvile) Nu, -- cxu iu venis?
BERTE
(mallauxte) Jes, jxus venis knabino kun tiu cxi letero.
ELVSTED
(rapide, etendas la manon) Letero! Donu al mi!
BERTE
Ne, gxi estas por la doktoro, Sinjorino.
ELVSTED
Nu tiel.
BERTE
Estis la servistino de frauxlino Tesman, kiu alportis gxin. Mi metos
gxin cxi tien sur la tablon.
ELVSTED
Jes, tion faru.
BERTE
(demetas la leteron) Estas plej bone, ke mi estingu la lampon. Gxi
fumas.
ELVSTED
Jes, estingu. Baldaux farigxos taglumo.
BERTE
(estingas) Jam estas taglumo, Sinjorino.
ELVSTED
Jes, hela tago! Kaj ankoraux ne hejmenveninta --!
BERTE
Ho, Dio, -- mi pensis ke tiel okazus.
ELVSTED
Vi tion pensis?
BERTE
Jes, kiam mi vidis ke certa viro estas reveninta al la urbo, tiam --.
Kaj ilin kuntiris. Cxar pri tiu sinjoro oni ja auxdis suficxe antaux
iom da tempo.
ELVSTED
Ne tiom lauxte parolu. Vi vekas Sinjorinon.
BERTE
(rigardas al la sofo kaj suspiras) Ne, Dio, -- lasu sxin nur dormi,
kompatindulinon. -- Cxu mi metu ion pli en la fornon?
ELVSTED
Dankon, ne por mi.
BERTE
Jen do. (sxi malrapide eliras tra la pordo de la antauxcxambro)
HEDDA
(vekigxas pro la fermo de la pordo kaj suprenrigardas) Kio estas --!
ELVSTED
Estis nur la servistino --
HEDDA
(cxirkauxrigardas) Ha, jen en la salono --! Jes nun mi ja memoras --
(rektigas sin, sidanta sur la sofo, strecxas sin kaj frotas siajn
okulojn) Kioma horo estas, Tea?
ELVSTED
(rigardas sian horlogxon) Gxi jam pasis la sepan.
HEDDA
Kiam revenis Tesman?
ELVSTED
Li ankoraux ne revenis.
HEDDA
Ankoraux ne hejmenvenis?
ELVSTED
(ekstaras) Ecx ne unu revenis.
HEDDA
Kaj ni, kiuj sidis cxi tie maldormante kaj atendante gxis la kvara --
ELVSTED
(tordas la manojn) Kaj _tiel_ kiel mi lin atendis!
HEDDA
(oscedas kaj diras kun la mano kovrante la busxon) Ho jes, -- pro
tio ni estus nin sxparintaj.
ELVSTED
Cxu vi iom dormis poste?
HEDDA
Ho jes, Mi opinias, ke mi dormis suficxe bone. Cxu vi ne?
ELVSTED
Ecx ne momenton. Mi ne povis, Hedda. Estis tute neeble por mi.
HEDDA
(ekstaras kaj proksimigxas al sxi) Nu, nu, nu! Ne estas kauxzo por
maltrankvilo. Mi bone komprenas kiel statas.
ELVSTED
Jes, kaj kion vi do kredas? Cxu vi povas al mi diri?
HEDDA
Nu, kompreneble tre longe dauxris cxe la asesoro --
ELVSTED
Ho Dio, jes, -- certe dauxris. Sed tamen --
HEDDA
Kaj jen, vidu, tiam Tesman ne volis hejmenveni kaj fari bruon kaj
sonorigi meze dum la nokto. (ridas) Eble li ankaux ne volis montri
sin -- tia jxus post viveca festeno.
ELVSTED
Sed kara, -- kien li do estus irinta?
HEDDA
Kompreneble li iris al la onklinoj kaj sin kusxigis _tie_. Ili havas
ja lian antauxan cxambron atendanta.
ELVSTED
Ne, cxe _ili_ li ne povas esti. Cxar jxus venis letero al li de
frauxlino Tesman. Jen gxi kusxas.
HEDDA
Cxu? (rigardas la surskribon) Jes, vere estas de onklino Julle
propramane. Nu, do li kompreneble restas cxe la asesoro. Kaj Ejlert
Lovborg, li sidas legante kun vitfolioj en la hararo.
ELVSTED
Ho Hedda, vi nur paroladas kaj diras ion pri kio vi mem ne kredas.
HEDDA
Vi vere estas stulta, Tea.
ELVSTED
Ho ja, bedauxrinde, mi do eble tia estas.
HEDDA
Kaj kiel morte laca vi aspektas.
ELVSTED
Jes, mi vere _estas_ morte laca.
HEDDA
Nu, tial vi faru, kiel mi diras. Iru en mian cxambron kaj kusxigu vin
tempeton sur mia lito.
ELVSTED
Ho ne, ne, -- mi tamen ne kapablas dormi.
HEDDA
Certe vi kapablas.
ELVSTED
Sed via edzo certe estos baldaux revenanta. Kaj jen mi devas tuj
scii --
HEDDA
Mi atentigos vin, kiam li revenos.
ELVSTED
Do, vi tion promesas, Hedda?
HEDDA
Jes, tion vi povas fidi. Nur eniru kaj dormu dume.
ELVSTED
Dankon. Do mi tion provu. (sxi iras tra la malantauxa cxambro)
(_Hedda_ iras al la vitra pordo kaj flankentiras la kurtenojn. Hela
taglumo sxutigxas en la salonon. Poste sxi prenas de la skribotablo
malgrandan manspegulon, rigardas sin en gxi kaj ordigas la harojn.
Sxi iras al la pordo de la antauxcxambro kaj premas la butonon de la
sonorilo.)
(_Berte_ iom poste envenas tra la pordo.)
BERTE
Cxu Sinjorino ion deziras?
HEDDA
Jes, bonvole metu ion pli en la fornon. Mi ja vere frostadas.
BERTE
Jes brr, -- tuj kaj senprokraste estu varme.
(Sxi kunrastas la ardajxojn kaj enmetas lignopecon.)
BERTE
(haltas kaj auxskultas) Nun oni sonorigas cxe la cxefpordo,
Sinjorino.
HEDDA
Do eliru, kaj malfermu. Mi mem okupigxu pri la forno.
BERTE
Baldaux ekflamos. (sxi eliras tra la antauxcxambra pordo)
(_Hedda_ genuas sur la skabelon kaj metas plurajn lignopecojn en la
fornon.)
(Post mallonga dauxro _Jorgen Tesman_ envenas de la antauxcxambro. Li
aspektas laca kaj iom serioza. Sxteliras piedpinte direkte al la
pordaperturo, kaj volas engliti inter la kurtenojn.)
HEDDA
(apud la forno, ne suprenrigardante) Bonan matenon.
TESMAN
(turnas sin) Hedda! (proksimigxas) Sed kara vi, -- tiom frue
ellitigxinta! Cxu?
HEDDA
Jes, mi tre frue ellitigxis hodiaux.
TESMAN
Kaj mi, kiu estis certa, ke vi ankoraux kusxus dormante! Jen imagu,
Hedda!
HEDDA
Ne parolu tiom lauxte. Sinjorino Elvsted kusxas ene cxe mi.
TESMAN
Sinjorino Elvsted, cxu sxi restis dum la nokto?
HEDDA
Jes, neniu ja venis por sxin sercxi.
TESMAN
Ne, do neniu faris.
HEDDA
(fermas la pordon de la forno kaj ekstaras) Nu, cxu estis tiom amuze
cxe la asesoro?
TESMAN
Cxu vi estis timoplena pro mi? Cxu?
HEDDA
Ne, pri tio mi ecx ne momenton pensis. Sed mi demandis, cxu vi bone
amuzigxis.
TESMAN
Jes vere. Tiun cxi fojon, do --. Sed pleje en la komenco, sxajnas al
mi. Cxar tiam Ejlert legis por mi. Ni alvenis ja pli ol horon tro
frue, -- jen imagu! Kaj Brack tiom okupigxis pri la arangxo. Sed dume
Ejlert legis.
HEDDA
(eksidas dekstre de la tablo) Nu? Rakontu --
TESMAN
(eksidas sur skabelon cxe la forno) Sciu, Hedda, neeblas por vi
imagi, kia verko tiu farigxos! Certe estas io el la plej rimarkinda
skribita. Jen imagu!
HEDDA
Ja, ja, tio ne interesas min --
TESMAN
Mi devas ion konfesi al vi, Hedda. Kiam li estis leginta, -- io
malica kreskis en mi.
HEDDA
Io malica?
TESMAN
Mi sidis kaj enviis Ejlert, ke li kapablis skribi tiajxon. Jen imagu,
Hedda!
HEDDA
Jes, ja, mi ja imagas!
TESMAN
Kaj scii ke li, -- tiel naturdotita -- bedauxrinde tamen estas
neplibonigebla.
HEDDA
Cxu vi ne sugestas, ke li havas pli da vitaleco ol la aliaj?
TESMAN
Ne, bona Dio --. Jen vidu, li tute ne povas moderigi sin meze en la
gxuo.
HEDDA
Kaj en kio rezultigxis cxio -- fine?
TESMAN
Nu, mi trovas, ke vere estis bakanalo, Hedda.
HEDDA
Cxu li havis vitfoliojn en la hararo?
TESMAN
Vitfoliojn? Ne, tion mi ecx ne videtis. Sed li donis longan, konfuzan
paroladon por la virino, kiu inspiris lin dum la laboro. Ja, tiel li
sin esprimis.
HEDDA
Cxu li nomis sxin?
TESMAN
Ne, tion li ne faris. Sed mi ne povas imagi, ke estus iu alia ol
sinjorino Elvsted.
HEDDA
Nu, -- kie vi disigxis de li?
TESMAN
Sur la vojo hejmen. Ni ekiris, -- la lastaj de ni, -- samtempe. Kaj
Brack ankaux kuniris por spiri fresxan aeron. Kaj jen, vidu, ni
decidis akompani Ejlert hejmen. Jes, cxar li estis ja vere
supersxargxita!
HEDDA
Do li estis.
TESMAN
Sed nun vi auxdu la plej rimarkindan, Hedda! Aux la bedauxrindan mi
estus prefere dirinta. Ho, -- mi preskaux hontas -- pro Ejlert --
tion rakonti --
HEDDA
Jen do --?
TESMAN
Nu, dum ni tiel iris lauxvoje, vidu, jen mi hazarde iom
malantauxigxis. Nur kelkajn minutojn, -- jen imagu!
HEDDA
Jes, ja, Dio, sed --?
TESMAN
Kaj kiam mi rapidas post la aliajn, jen, cxu vi scias, kion mi trovas
cxe la vojrando? Cxu?
HEDDA
Ne, kiel mi povus tion scii!
TESMAN
Nepre ne tion al iu ajn diru, Hedda. Atentu bone! Promesu al mi pro
Ejlert. (tiras paketon en papervolvajxo el la posxo de la mantelo)
Jen, imagu, -- tion cxi mi trovis.
HEDDA
Cxu ne estas la paketo, kiun li kunportis cxi tien hieraux?
TESMAN
Jes, gxuste, estas lia valora, unika manuskripto! Kaj tiun li tie
promenante perdis -- sen tion rimarki. Jen nur imagu, Hedda! Kiom
bedauxrinde --
HEDDA
Sed kial do vi ne tuj redonis al li la paketon?
TESMAN
Ne, tion mi ne kuragxis -- pro lia tiama stato --
HEDDA
Cxu vi ecx ne diris al iuj el la aliaj, ke vi gxin trovis?
TESMAN
Ho, tute ne. Kompreneble ke tion mi ne volis fari respekte al Ejlert.
HEDDA
Do estas neniu, kiu scias, ke vi havas la manuskripton de Ejlert
Lovborg?
TESMAN
Ne, kaj tion ankaux neniu sciu.
HEDDA
Kaj poste, pri kio vi kun li interparolis?
TESMAN
Mi ne plu havis sxancon kun li paroli. Cxar kiam ni venis en la
stratojn, tiam li kaj du aux tri aliaj tute malaperis por ni. Jen
imagu!
HEDDA
Nu? Ili do akompanis lin hejmen.
TESMAN
Jes, aspekte ili tion faris. Kaj ankaux Brack foriris.
HEDDA
Kaj kien vi poste stumblis?
TESMAN
Jen, mi kaj kelkaj el la aliaj, ni akompanis unu el la vivecaj uloj,
kaj trinkis matenkafon tie cxe li. Aux pli gxuste nomi gxin
noktokafo. Cxu? Sed kiam mi nun estos iom ripozinta -- kaj kiam mi
opinios ke Ejlert, la kompatindulo, satdormis, tiam mi devos iri al
li kun tio cxi.
HEDDA
(etendas la manon por la paketo) Ne, -- ne transdonu gxin! Ne tuj,
mi diras. Lasu min legi gxin unue.
TESMAN
Ne, kara, bona Hedda, je Dio, tion mi ne kuragxas.
HEDDA
Vi ne kuragxas?
TESMAN
Ne, -- cxar vi bone povas imagi, kiom malespera li farigxos, kiam li
vekigxas, kaj mankas al li la manuskripto. Cxar sciu ke li ne havas
kopion! Tion li mem diris.
HEDDA
(rigardas lin kvazaux esplorante) Kaj tiajxon oni ne povas denove
skribi? Ankoraux fojon, cxu?
TESMAN
Tio neniam eblus, mi kredas. Cxar la inspiro, -- jen vidu --
HEDDA
Jes, ja, -- gxuste tiel do estas -- (pasante) Sed mi memoras, --
jen letero por vi.
TESMAN
Cxu, imagu --!
HEDDA
(gxin donante) Venis frue cxi-matene.
TESMAN
De onklino Julle. Kio do estas? (metas la paketon sur la alian
skabelon, malfermas la leteron, trakuras gxin kaj eksaltas)
TESMAN
Ho Hedda, -- sxi skribas, ke la bedauxrinda onklino Rina kusxas cxe
la morto!
HEDDA
Tion oni devus ja atendi.
TESMAN
Kaj se mi dezirus ankoraux fojon vidi sxin, mi devas rapidi. Mi tuj
kuros tien.
HEDDA
(subpremas rideton) Vi ecx volas kuri?
TESMAN
Ho, plej kara Hedda, -- se vi povus decidigi vin kuniri! Jen imagu!
HEDDA
(ekstaras kaj diras lace kaj repusxante) Ne, ne; ne petu min pri
tiajxo. Mi ne volas vidi malsanon kaj morton. Ne trudu al mi ion
malbelan.
TESMAN
Nu, Dio do --! (cxirkauxkuras) Mian cxapelon --? Mian mantelon --?
Nu, en la antauxcxambro --. Mi kore esperas, ke mi ne venos tro
malfrue, Hedda? Cxu?
HEDDA
Ho, nur kuru, kaj --
(_Berte_ venas cxe la pordo de la antauxcxambro.)
BERTE
Asesoro Brack staras ekstere, kaj demandas cxu li povus enveni.
TESMAN
Je tiu cxi tempo! Ne, nun ne eblas por mi akcepti lin.
HEDDA
Sed mi povas. (al _Berte_) Petu la asesoron enveni. (_Berte_
eliras)
HEDDA
(rapide flustrante) La paketon, Tesman! (sxi prenas gxin de la
skabelo)
TESMAN
Jes, donu gxin al mi!
HEDDA
Ne, ne, mi kasxos gxin por vi dume.
(Sxi iras al la skribotablo, kaj metas gxin en la librobreton.
_Tesman_ penas pro urgxeco kaj ne kapablas surtiri la gantojn.)
(_Asesoro Brack_ envenas de la antauxcxambro.)
HEDDA
(kapklinas al li) Nu, vi ja estas frumatena birdo.
BRACK
Jes, vi trovas, cxu ne? (al _Tesman_) Cxu ankaux vi eliros?
TESMAN
Jes, mi nepre devas viziti la onklinojn. Imagu, -- la malsana, sxi
kusxas cxe la morto, la bedauxrinda.
BRACK
Nu Dio, cxu tiel? Sed jen ne lasu min reteni vin. En tia serioza
momento --
TESMAN
Jes, mi vere devas kuri --. Adiaux! Adiaux!
(Li rapidas eksteren tra la antauxcxambra pordo.)
HEDDA
(proksimigxas) Aspekte estis pli ol vivece hejme cxe vi cxi tiun
nokton, sinjoro Asesoro.
BRACK
Mi ecx ankoraux ne sxangxis vestojn, sinjorino Hedda.
HEDDA
Ankaux vi ne?
BRACK
Ne, kiel vi vidas. Sed kion Tesman rakontis pri la noktaj
travivajxoj?
HEDDA
Oho, ion tedegan. Nur ke ili ie eniris kaj trinkis kafon.
BRACK
Pri tiu kafokunveno mi jam estas informita. Tie Ejlert Lovborg ne
partoprenis, mi opinias?
HEDDA
Ne, antauxe ili jam akompanis lin hejmen.
BRACK
Ankaux Tesman?
HEDDA
Ne, sed kelkaj aliaj, li diris.
BRACK
(ridetas) Jorgen Tesman vere estas naiva animo, sinjorino Hedda.
HEDDA
Jes, Dio scias ke li estas. Sed cxu io kasxigxas en la afero?
BRACK
Jes, via suspekto ne estas senfunda.
HEDDA
Nu jen! Eksidu, kara Asesoro. Tiel vi rakontos pli bone.
(Sxi eksidas maldekstre de la tablo. _Brack_ cxe la longa flanko de
la tablo proksime al sxi.)
HEDDA
Nu jen, do?
BRACK
Mi havis apartajn kialojn por postsekvi la vojojn de miaj gastoj --
aux pli gxuste dirite, de kelkaj el miaj gastoj cxi-nokte.
HEDDA
Kaj inter ili eble estis ankaux Ejlert Lovborg?
BRACK
Mi devas konfesi -- li estis.
HEDDA
Nun vi vere igas min scivolema --
BRACK
Cxu vi scias, kie li kaj kelkaj el la aliaj pasigis la reston de la
nokto, sinjorino Hedda?
HEDDA
Se decas tion rakonti, jen faru.
BRACK
Kompreneble, decas rakonti. Nu, ili vizitis neordinare animitan
vesperkunvenon.
HEDDA
De la pasia speco?
BRACK
De la plej pasia speco.
HEDDA
Iom pli pri tio cxi, Asesoro --
BRACK
Lovborg estis antauxe invitita, ankaux ili. Mi pri tio estis bone
informita. Sed tiam li rifuzis veni. Cxar nun li ja surmetis novan
homecon, kiel vi scias.
HEDDA
Tie norde cxe la notario Elvsted. Sed li tamen iris?
BRACK
Jes, vidu, sinjorino Hedda, -- jen, bedauxrinde, cxe mi vizitas lin
la genio cxivespere --
HEDDA
Jes, tie li ja inspirigxis, mi auxdas.
BRACK
Treege inspirigxis. Nu, jen li ekhavis alian ideon, mi opinias. Cxar
ni virhomoj, bedauxrinde ne cxiam estas tiom principfirmaj kiom ni
devus esti.
HEDDA
Nu, vi mem ja estas escepto, asesoro Brack. Sed jen pri Lovborg --?
BRACK
Jes, mallonge, -- la fino estis, ke li alvenis en la salonojn de
frauxlino Diana.
HEDDA
De frauxlino Diana?
BRACK
Estis frauxlino Diana, kiu prezentis la vesperkunvenan programon. Por
elektita rondo de amikinoj kaj admirantoj.
HEDDA
Cxu tiu estas iu rugxhara?
BRACK
Gxuste.
HEDDA
Iu tia -- kantistino?
BRACK
Nu ja, -- ankaux tio. Kaj krome ega cxasistino -- de sinjoroj, --
sinjorino Hedda. Vi certe auxdis pri sxi. Ejlert Lovborg estis unu el
sxiaj plej varmaj protektantoj -- en siaj pli prosperaj jaroj.
HEDDA
Kaj kiel tio cxi finigxis?
BRACK
Ne tre amikece, aspektas. Frauxlino Diana versxajne de la plej
kortusxa akcepto transiris al luktado --
HEDDA
Kontraux Lovborg?
BRACK
Jes. Li kulpigis sxin aux la amikinojn, ke ili prisxtelis lin. Li
pretendis, ke lia posxbiletujo malaperis. Kaj ankaux aliaj ajxoj.
Mallonge, li estus farinta teruregan tumulton.
HEDDA
Kaj en kion rezultis tio?
BRACK
Tio rezultis en komunan bataladon inter kaj sinjorinoj kaj sinjoroj.
Felicxe fine alvenis la polico.
HEDDA
Cxu ankaux la polico?
BRACK
Jes. Sed tio certe farigxos multekosta sxerco por Ejlert Lovborg, tiu
freneza homo.
HEDDA
Nu!
BRACK
Lauxdire li senbride kontrauxstaris. Li estus frapinta unu el la
policistoj sur la orelon kaj dissxirinta lian mantelon. Jen li sekve
estis kondukata al la stacio.
HEDDA
De kie vi nun sciigxis pri tio?
BRACK
De la polico mem.
HEDDA
(rigardas penseme antauxen) Tiel do cxio okazis. Kaj sekve li ne
havis vitfoliojn en la hararo.
BRACK
Vitfoliojn, sinjorino Hedda?
HEDDA
(sxangxas vocxtonon) Sed diru al mi nun, Asesoro, -- kial vi do tiel
postsekvas kaj kasxobservas Ejlert Lovborg?
BRACK
Unue ne estas tute indiferente por mi se informigxos dum la
ekzamenadoj, ke li venis rekte de mi.
HEDDA
Cxu ankaux farigxos ekzamenoj?
BRACK
Kompreneble. Cetere tio estu kiel tio estas. Sed mi opinias, ke mi,
kia amiko de la familio, devis havigi al vi kaj al Tesman kompletan
informon pri liaj noktaj heroajxoj.
HEDDA
Kial vere tion, asesoro Brack?
BRACK
Nu, cxar mi havas vivan suspekton, ke li volas uzi vin kiel ian
sxirmilon.
HEDDA
Cxu, sed kial povas vi imagi tiajxon!
BRACK
Ho Dio, -- ni ja ne estas blindaj, sinjorino Hedda. Atentu nur! Tiu
sinjorino Elvsted, verdire sxi certe ne forlasos la urbon tiom frue.
HEDDA
Nu, cxu estus io inter tiuj du, jen estas multaj aliaj lokoj, kie ili
povos renkontigxi.
BRACK
Neniu hejmo. Cxiuj decaj domoj estos de nun denove fermitaj por
Ejlert Lovborg.
HEDDA
Kaj tia ankaux la mia devas esti, vi opinias?
BRACK
Jes. Mi konfesas, ke estus por mi pli ol gxene, se tiu sinjoro estus
enlasita cxi tien. Se li, kia superflua -- kaj entrudulo -- sin
ensxovus en --
HEDDA
En la triangulon?
BRACK
Gxuste. Estus por mi same kiel farigxi senhejma.
HEDDA
(rigardas lin ridetante) Do, -- sola koko en la korto, -- tio estas
via celo.
BRACK
(kapklinas malrapide kaj malaltigas la vocxon) Jes, estas mia celo.
Kaj por tiu celo mi batalos -- kun cxiuj rimedoj, pri kiuj mi
disponas.
HEDDA
(perdante sian rideton) Aspekte vi estas dangxera homo, -- kiam
temas pri realigo.
BRACK
Vi tion opinias?
HEDDA
Jes, mi nun komencas tion kredi. Kaj mi estas kore gxoja -- tiom
longe, ke vi ne potencas super mi.
BRACK
(ridas dusence) Ja-ja, sinjorino Hedda, -- vi eble pravas pri tio.
Kiu scias, cxu mi okaze ne estus viro por elpensi ecx ion kaj alian.
HEDDA
Do, sed auxskultu nun, asesoro Brack! Aspektas ja kvazaux vi sidas
tie minacante.
BRACK
(ekstaras) Ho, tute ne! La triangulo, vidu, -- gxi prefere
fortikigxu kaj defendigxu libervole.
HEDDA
Tion ankaux mi opinias.
BRACK
Jen mi do diris kion mi deziras. Kaj mi nun ree devas trovi la vojon
urben. Adiaux, sinjorino Hedda!
(Li iras al la vitra pordo.)
HEDDA
(ekstaras) Vi iras tra la gxardeno?
BRACK
Jes, por mi estas pli mallonge.
HEDDA
Jes, kaj krome estas ja vojo kasxa.
BRACK
Tute gxuste. Mi ne estas kontraux kasxaj vojoj. Foje ili povas esti
suficxe pikantaj.
HEDDA
Kiam oni pafas per kugloj, vi opinias?
BRACK
(cxe la pordo, ridas al sxi) Ho, oni vere ne pafas siajn dresitajn
kortkokojn!
HEDDA
(ankaux sxi ridas) Ho ne, kiam oni ne havas pli ol unu solan, --
(Ili kapsalutas adiauxe, sub ridado. Li foriras. Sxi fermas la pordon
post li.)
(_Hedda_ staras momenton serioze rigardante eksteren. Poste sxi iras
kaj rigardas tra la kurteno de la fona muro. Sxi iras al la
skribotablo, prenas la paketon de _Lovborg_ el la librobretaro kaj
volas foliumi la paperojn. La lauxta vocxo de _Berte_ auxdigxas de la
antauxcxambro. _Hedda_ turnas sin kaj auxskultas. Rapide sxi metas la
paketon en la tirkeston, sxlosas kaj metas la sxlosilon sur la
skribilaron.)
(_Ejlert Lovborg_ en mantelo kaj kun cxapelo en la mano, tirmalfermas
la pordon de la antauxcxambro. Li aspektas freneze kaj ekscitite.)
LOVBORG
(turnita al la pordo de la antauxcxambro) Kaj mi diras al vi, ke mi
devas kaj volas eniri! Jen do!
(Li fermas la pordon, turnas sin, vidas _Hedda_, regas sin tuj kaj
salutas.)
HEDDA
(cxe la skribotablo) Nu, sinjoro Lovborg, estas ege malfrue ke vi
venas sercxi Tea.
LOVBORG
Aux ege frue ke mi envenas cxe vi. Mi petas vin pardoni.
HEDDA
Kiel vi scias, ke sxi dauxre estas cxe mi?
LOVBORG
Oni diris en sxia logxejo, ke sxi estis ekstere la tutan nokton.
HEDDA
(iras al la salona tablo) Cxu vi povis ion rimarki en la mienoj,
kiam ili tion diris?
LOVBORG
(rigardas sxin demande) Rimarki en la mienoj?
HEDDA
Mi aludas, cxu aspektis, kvazaux ili pensus ion aux iel pri tio?
LOVBORG
(subite komprenas) Ho jes, tiel ja estas! Mi tiras sxin malsupren
kun mi! Cetere mi nenion povis rimarki. -- Tesman eble ankoraux ne
ellitigxis?
HEDDA
Ne, -- mi ne kredas --
LOVBORG
Kiam li hejmenvenis?
HEDDA
Tre malfrue.
LOVBORG
Cxu li ion al vi rakontis?
HEDDA
Jes, mi auxdis ke estis suficxe viglece cxe asesoro Brack.
LOVBORG
Nenion pli?
HEDDA
Ne, mi kredas ke ne. Krome mi estis tiel ege dormema --
(_Sinjorino Elvsted_ envenas tra inter la kurtenoj sur la fona muro.)
ELVSTED
(proksimigxas al li) Ho, Lovborg! Fine --!
LOVBORG
Jes, fine. Kaj tro malfrue.
ELVSTED
(rigardas lin en timo) Kio estas tro malfrue!
LOVBORG
Nun cxio estas tro malfrue. Pri mi estas finite.
ELVSTED
Ho ne, ne, -- tion ne diru!
LOVBORG
Vi mem diros la samon, kiam vi auxdos --
ELVSTED
Mi volas nenion auxdi!
HEDDA
Vi eble deziras paroli kun sxi sola? Cxar do mi foriros.
LOVBORG
Ne, restu, -- ankaux vi. Mi petas vin pri tio.
ELVSTED
Jes, sed mi nenion volas auxdi, mi diras!
LOVBORG
Ne estas pri la noktaj travivajxoj, ke mi volas paroli.
ELVSTED
Pri kio do --?
LOVBORG
Estas pri tio, ke niaj vojoj devas nun disigxi.
ELVSTED
Disigxi!
HEDDA
(senvole) Mi tion sciis!
LOVBORG
Cxar mi ne plu bezonas vin, Tea.
ELVSTED
Kaj jenon vi povas diri! Ne plu bezonas min! Mi ja helpos vin nun
kiel antauxe? Kompreneble ni dauxre kunlaboru?
LOVBORG
De nun mi ne plu intencas labori.
ELVSTED
(rezigne) Por kio mi do uzu mian vivon?
LOVBORG
Vi devas provi vivi, kvazaux vi neniam konis min.
ELVSTED
Sed tion mi ja ne kapablas!
LOVBORG
Provu cxu vi kapablus, Tea. Vi devas revojagxi hejmen --
ELVSTED
(ribele) Neniam en tiu cxi mondo! Kie vi estas, tie ankaux mi
deziras esti! Mi ne lasas min tiel forpeligxi! Mi volas esti cxi tie!
Esti kune kun vi, kiam la libro eldonigxos.
HEDDA
(duonlauxte, en strecxa atento) Ho, la libro, -- jes!
LOVBORG
(rigardas sxin) La libro mia kaj de Tea. Cxar _tia_ gxi estas.
ELVSTED
Jes, tia mi sentas, ke gxi estas. Kaj tial mi ankaux rajtas esti cxe
vi, kiam gxi venos! Mi volas vidi, ke denove sxutigxas estimo kaj
honoro super vin. Kaj la gxojo, -- la gxojo, tiun mi volas dividi kun
vi.
LOVBORG
Tea, -- nia libro neniam eldonigxos.
HEDDA
Aj!
ELVSTED
Ne eldonigxos!
LOVBORG
Neniam eldonigxos.
ELVSTED
(en timema suspekto) Lovborg, -- kien vi formetis la kajerojn!
HEDDA
(rigardas lin atente) Jes, la kajerojn --?
ELVSTED
Kie vi havas ilin!
LOVBORG
Ho, Tea, -- prefere ne demandu min pri tio.
ELVSTED
Jes, jes, mi volas tuj ekscii. Mi rajtas tion tuj ekscii.
LOVBORG
La kajerojn -- Nu do, -- la kajerojn, tiujn mi dissxiris en mil
pecojn.
ELVSTED
(krias) Ho ne, ne --!
HEDDA
(senvole) Sed tio ja tute ne --!
LOVBORG
(rigardas sxin) Ne vero, vi opinias?
HEDDA
(regas sin) Nu jes. Kompreneble. Cxar vi mem tion diras. Sed sxajnis
al mi nekredeble --
LOVBORG
Tamen vero.
ELVSTED
(tordas la manojn) Ho Dio, -- ho Dio, Hedda, -- dissxiris sian
propran verkon.
LOVBORG
Mi dissxiris mian propran vivon. Sekve mi ankaux povis dissxiri mian
vivoverkon --
ELVSTED
Kaj tion vi do faris cxinokte!
LOVBORG
Jes, auxdu. En mil pecojn. Kaj sxutis ilin en la fjordon. Tre fore.
Tie almenaux estas fresxa salakvo. Lasu ilin flosi en gxi. Flosi laux
fluo kaj vento. Kaj post ioma tempo ili subakvigxos. Pli kaj pli
profunden. Kiel mi, Tea.
ELVSTED
Sciu do, Lovborg, ke tio pri la libro --. Cxiujn miajn tagojn tio
staros antaux mi, kvazaux vi mortigus etan infanon.
LOVBORG
Vi pravas. Estas kvazaux infanmortigo.
ELVSTED
Sed kiel vi do povis --! Ankaux mi havis ja mian parton de la infano.
HEDDA
(preskaux senvocxe) Ho, la infano --
ELVSTED
(spiras peze) Do, finite. Ja, ja, nun mi foriros, Hedda.
HEDDA
Sed vi tamen ne forvojagxos?
ELVSTED
Ho, mi ne mem scias, kion mi faros. Nun cxio antaux mi estas mallumo.
(Sxi eliras tra la pordo de la antauxcxambro.)
HEDDA
(_Hedda_ staras, iom atendante) Vi do ne volas akompani sxin hejmen,
sinjoro Lovborg?
LOVBORG
Mi? Tra la stratoj? Do la homoj vidus, ke sxi irus kune kun mi?
HEDDA
Mi ja ne scias, kio cetere okazis cxi-nokte. Sed cxu do estas tiom
tute neripareble?
LOVBORG
Tiu cxi nokto ne restos la sola. Tion mi certe scias. Sed ankaux
estas _tio_, ke mi ecx ne emas pluvivi tian vivon. Ne nun denove.
Estas la vivoforto kaj necedemo, kiujn sxi rompis en mi.
HEDDA
(rigardas penseme antauxen) La dolcxa, eta stultulino fingrumis
homan sorton. (rigardas lin) Sed tamen kial vi povis esti tiom
senkora kontraux sxi?
LOVBORG
Ho, ne diru, ke mi estis senkora!
HEDDA
Tiel detrui tion, kio plenigis sxian animon dum longaj, longaj
tempoj! Tion vi ne nomas senkora!
LOVBORG
Al vi mi povas diri la veron, Hedda.
HEDDA
La veron?
LOVBORG
Unue promesu al mi, -- donu al mi vian promeson, ke tio, kion mi nun
konfidas al vi, pri tio Tea neniam sciigxu.
HEDDA
Jen mia promeso.
LOVBORG
Bone. Do mi volas diri al vi, ke ne estas vero, kion mi al sxi
rakontadis.
HEDDA
Tio pri la kajeroj?
LOVBORG
Jes. Mi ne dissxiris ilin. Ankaux ne jxetis ilin en la fjordon.
HEDDA
Ne, ne -- sed kie do ili estas?
LOVBORG
Mi tamen detruis ilin. Funde kaj efike, Hedda!
HEDDA
Tion cxi mi ne komprenas.
LOVBORG
Tea diris, ke tio, kion mi faris, al sxi estas kvazaux infanmortigo.
HEDDA
Jes, -- tion sxi diris.
LOVBORG
Sed mortigi sian infanon, -- ne estas la plej fia, kion patro povas
fari kontraux gxi.
HEDDA
Tio ne la plej fia?
LOVBORG
Ne, sed auxdi la plej fian, de tio mi volis sxpari Tea.
HEDDA
Kaj kio do estas tio, la plej fia?
LOVBORG
Imagu nun, Hedda, ke viro, -- tiel je frua matena horo, -- post
freneza, dibocxega nokto revenis hejmen al la patrino de sia infano
kaj diris: Jen auxdu -- tie mi estis kaj tie. En tiuj kaj tiuj lokoj.
Kaj mi kunprenis nian infanon. En tiajn kaj tiajn lokojn. La infano
por mi perdigxis. Tute perdigxis. Diablo scias en kies manojn gxi
falis. Kies manoj kaptis gxin.
HEDDA
Ho, -- sed finfine tio -- cxi tio estis ja nur libro --
LOVBORG
La pura animo de Tea estis en tiu libro.
HEDDA
Jes, mi komprenas.
LOVBORG
Kaj tial vi ja ankaux komprenas, ke inter sxi kaj mi neniu estonteco
estas.
HEDDA
Kaj kiun vojon vi nun iros?
LOVBORG
Neniun. Nur arangxi pri fino de cxio. Ju pli frue, des pli bone.
HEDDA
(pasxon pli proksimen) Ejlert Lovborg, -- jen auxskultu -- Cxu vi ne
povus arangxi, ke -- ke okazos en beleco?
LOVBORG
En beleco? (ridetas) Kun vitfolioj en la hararo, kiel vi en pli
fruaj tagoj imagis --
HEDDA
Ho ne. La vitfolioj, -- je tiuj mi ne plu kredas. Sed tamen en
beleco! Unu solan fojon! -- Adiaux! Foriru nun. Kaj ne pli ofte
revenu.
LOVBORG
Adiaux, sinjorino. Kaj salutu Jorgen Tesman de mi. (li volas
foriri)
HEDDA
Ne, atendu! Kunprenu memorajxon de mi.
(Sxi iras al la skribotablo kaj malfermas la tirkeston kaj la
skatolon kun pistoloj. Sxi returnas al _Lovborg_ kun unu el la
pistoloj.)
LOVBORG
(rigardas sxin) Tiun? Do _tiu_ estas la memorajxo?
HEDDA
(kapklinas malrapide) Vi rekonas gxin? Iam gxi levigxis kontraux
vin.
LOVBORG
Tiam vi estus devinta gxin uzi.
HEDDA
Jen! Uzu gxin _vi_ nun.
LOVBORG
(metas la pistolon en la brustposxon) Dankon!
HEDDA
Kaj en beleco, Ejlert Lovborg. Promesu al mi nur tion!
LOVBORG
Adiaux, Hedda Gabler. (li eliras tra la pordo de la antauxcxambro)
(_Hedda_ auxskultas momenton cxe la pordo. Poste sxi iras al la
skribotablo, kaj elprenas la paketon kun la manuskripto, iom rigardas
inter la kovrajxon, duone elprenas kelkajn foliojn kaj rigardas ilin.
Poste sxi kunprenas cxion kaj eksidas en la apogsegxon apud la forno.
La paketon sxi havas cxe la sino. Iom poste sxi malfermas la pordon
de la forno kaj poste ankaux la paketon.)
HEDDA
(jxetas unu el la kajeroj en la fajron kaj flustras antauxen) Nun mi
forbruligas vian infanon, Tea! -- Vi kun la krispa hararo!
(jxetas pliajn kajerojn en la fornon) Vian infanon kaj tiun de
Ejlert Lovborg. (enjxetas la restantajn) Nun bruligas, -- nun
bruligas mi la infanon.