III. Thalia.

La burĝoj.

Tiel la filo evitis la pluajn parolojn kolerajn

Tute modeste; sed kiel antaÅ­e la patro daÅ­rigis:

„Kio en homo ne estas, el li ne elvenas: apenaŭ

Iam la efektiviĝo de mia korega deziro

Min do ĝojigos, ke l' filo pli multe valoru ol mi mem. 5

Kiaj fariĝus la domo, la urbo, se ĉiu ne ĉiam

Ĝoje penadus pro kunkonservado kaj renovigado

AnkaÅ­ pro plibonigado, laÅ­tempe kaj laÅ­alilande!

Certe la homo ne kiel la fungo elkresku el tero

Kaj reputriĝu rapide en loko ĝin nur produktinta, 10

Ne postlasinte postsignojn de sia vivplena estado!

Kia la mastro, la domo tuj klare vidigas al ĉiuj,

Kiel ja oni prijuĝas l' estraron, venante urbeton.

Kie nun jam ruiniĝas la turoj kaj muroj, la fosoj

Nur malpuraĵon enhavas kaj tiu ĉi ĉie vastiĝas, 15

Kie murŝtono moviĝas, kaj oni ĝin ne remasonas,

Kie la trabo putriĝas kaj vane la dome atendas

Novan apogon: La urbo malbone regata restadas.

Ĉar la estraro atentu la ordon kaj ĉie purecon,

Burĝo alie facile fariĝas senzorga, nepura, 20

Kiel kutimas je vestoj ĉifonaj ĉe ni almozulo.

Tial mi volus, ke baldaŭ Hermano vojaĝu, almenaŭ

Vidu la belajn Strassburg-on, Frankfurt-on, la ĉarman Mannheim-on[2],

Kies bonega, regula konstruo gajigas; ĉar kiu

Vidis la urbojn, la grandajn kaj purajn, penados ornami 25

Tiam la urbon gepatran, eĉ se ĝi nur estas malgranda.

Ĉu la fremdulo la bonriparitajn pordegojn, la turon

Novblankigitan, la renovigitan preĝejon ne laŭdas

Tie ĉi? Aŭ la pavimon, la bone lokitajn, kovritajn

Tre akvoriĉajn kanalojn eĉ, kiuj utilon, certecon 30

Al ni promesas jam tuj ĉe l' unua naskiĝo de fajro?

Ĉu ne ĉi ĉio fariĝis de tiu terura brulego?

Mi ja sesfoje konstrukonsilano fariĝis kaj koran

Dankon meritis al mi kaj aprobon de bonaj geburĝoj.

Kion mi faris, mi faris fervore kaj tiel mi finis 35

AnkaÅ­ projektojn de viroj honestaj ne tute finitajn.

Tiel ekkaptis fervoro nun ĉiun konsilantaranon.

Ĉiuj klopodas nun; ankaŭ la nova ŝosekonstruaĵo,

Kiu kunigos nin kun la ĉefstrato, definitiviĝis.

Sed mi nur timas, ke tiel la nunaj junuloj ne faros! 40

Ĉar nur plezuron kaj ornamiĝamon paseman la unuj

Celas; l' aliaj malvigle restadas malantaÅ­ la forno.

Kiel la lastaj, mi timas, Hermano do ĉiam estados.“

Tuj nun la bona prudenta patrino rediris: „Ho, ĉiam,

Patro, vi estas tromulte nejusta al nia Hermano! 45

Kaj plenumiĝos per tio plej laste nur via deziro.

Ĉar ni ne povas modeli la idojn laŭ niaj projektoj;

Kiel ajn ilin donacis Dipatro, nun ilin ni amu,

Ilin plej bone eduku kaj maltrankviligu neniun.

Unu posedas ĉi tiujn didonojn, alia aliajn; 50

Ĉiu aplikas la siajn kaj ĉiu laŭ sia naturo

Estas feliĉa kaj bona; ne mian Hermanon insultu;

Ĉar li, mi scias, tutplene meritas l' estontan heredon,

Estos bonega dommastro, modelo al burĝoj, kampuloj,

Kaj ne la lasta, mi kredas, de l' konsilantaro li estos. 55

Sed per insultaj mallaŭdoj vi ja malakcelas nur ĉiam

Ĉiun kuraĝon de l' filo, jen kiel hodiaŭ vi faris.“

Kaj ŝi forlasis la ĉambron kaj posten rapide ŝi iris,

Por ke ŝi ie la filon retrovu kaj lin reĝojigu

Per kompatemaj paroloj laÅ­ lia reala merito. 60

Poste la patro ridante, tuj kiam ŝi estis irinta,

Diris nun: „Strangaj estadas virinoj kaj niaj infanoj!

Ĉiu nur vivas volonte laŭ sia arbitro kaj plaĉo,

Kaj ni post tio nur ĉiam karesu kaj laŭdu la niajn.

Sed unufoje por ĉiam valoras malnova proverbo: 65

Kiu antaŭen ne iras, reiros! Proverbo tre prava!“

Tiam pripense rediris la apotekisto: „Volonte

Mi vin konsentas, najbaro, kaj pri plibonaĵo mi ĉiam

Zorgas volonte, kondiĉe: ĝi estu ne kosta, sed nova;

Sed ĉu utilas, verdire, se oni ne havas da mono 70

Pli ol sufiĉe, ageme labori, interne, ekstere?

Estas ĝenata la burĝo tro multe; konatan bonaĵon

Do li ne povas akiri pro sia neplena monujo;

Ĉia bezono grandiĝas, kaj ĉio malhelpas lin tiel.

Kelkon mi estus farinta, sed kiu ne timas elspezojn 75

Tiajn de ŝanĝo, precipe en tiuj ĉi tempoj danĝeraj!

Longe jam starus la domo al mi ja en vesto laÅ­moda,

Kaj la fenestroj brilegus per vitrotavoloj grandegaj:

Sed kiu povas provizi simile sin al komercisto,

Kiu, riĉulo, la vojon de bona aĉeto ekscias. 80

Vidu nur transe la domon, la novan! Belege vidiĝas

De l' spiralaĵoj blankegaj stukaĵo sur verdebenaĵoj!

Ĉiuj fenestroj tre grandaj, la vitroj spegulas kaj brilas,

Staras nun mallumigitaj l' aliaj fenestroj de l' placo.

Tiam tuj post la brulego aspektis plej bone la domoj 25

‚L' Ora Leono‘ kaj ‚Al la Anĝelo‘, la apotekejo.

Ĉie do ankaŭ ja ĉiu la mian ĝardenon ĉi tie

Gloris kaj ĉiu vojaĝe ekstaris kaj tra la barilo

Ruĝa rigardis al l' ŝtonalmozuloj, pigmeoj koloraj.

Poste, al kiu mi donis la kafon eĉ en la belega 90

Groto, staranta nun plena je polvo kaj preskaÅ­ duone

Ruiniĝinta, li ĝojis pri ĝia kolora brillumo

De la bonordaj konkegoj, kaj per surprizitaj okuloj

Eĉ la konanto rigardis la belan galenon, koralojn.

Same ja oni admiris en ĝia ĉambrego pentraĵon, 95

Kies belegornamitaj sinjoroj kaj sinjorinetoj

Ĝardenpromenas, la florojn per fingroj afektaj tenante.

Kiu ankoraŭ rigardus ĉi tion! Ĉagrene, apenaŭ

Mi ja eliras; ĉar ĉio nun estu alia, plengusta,

Kiel ĝin ili nun nomas, kaj blankaj la latoj kaj benkoj. 100

Ĉio nun estas tre simpla kaj glata, skulptaĵon, oraĵon

Oni ne volas plu, kaj la fremdlignoj valoras plej multe.

Nun mi kontenta ja estus provizi je iu novaĵo,

Ankaŭ progresi laŭtempe kaj ŝanĝi la doman meblaron.

Ĉiu sed timas, la eĉ plej malgrandan nur nun aliigi, 105

Kiu ĉar povus do pagi nuntempe la gelaborantojn?

Antaŭ ne longe ekpensis mi, ree l' anĝelon Miĥael,

Kiu la apotekejon distingas, belege orumi,

AnkaÅ­ la drakon teruran piede de li sin tordantan;

Tamen mi lasis ĝin bruna, ĉar min la postulo timigis.“ 110