Kanada, om nieuwe Soldaten, in plaats der verstorvenen, of zulken die
den dienst verlaten hebben, te brengen. Geen jaar gaat ’er voorby dat
niet honderd of honderd en vyftig mannen worden overgezonden. By die
gelegenheid worden ’er ook vele lieden, die zig aan ’t invoeren van
verbodene waren in Frankryk hebben schuldig gemaakt, herwaards
gezonden. Voor dezen werden deze misdadigen op de galyen gebannen, dog
tegenswoordig zendt men ze naar de Volkplantingen. Zo dra zy hier
aankomen zyn zy vry, en kunnen zulk ene levenswys kiezen als zy willen,
dog mogen zonder ’s Konings verlof niet weer naar Frankryk keren. Men
laadt op de schepen ene menigte van koopwaren voor ’s Konings rekening,
[Tollen.] om ze onder de Wilden nu en dan uittedelen. De Inwoonders van
Kanada betalen den Koning genoegzaam niets. In ’t jaar 1748. begon ’er
een tol van drie ten honderd gevorderd te worden van alles wat uit
Frankryk herwaards gevoerd werd, zo wel als ene zekere som voor al het
bontwerk dat van hier naar Frankryk werd gezonden. Dog van het geen van
hier naar ene van de Fransche Volkplantingen, of van daar herwaards
wordt gebragt, betaalt men niets. De Kooplieden van alle de Fransche
plaatsen hebben vryheid schepen en goederen hier naar toe te zenden; en
die van Quebec mogen insgelyks hunne koopwaren naar alle Fransche
plaatsen voeren. Dog die van Quebec hebben gemeenlyk weinig schepen,
dewyl het scheepsvolk hier te hoge soldy eischt, waarom de Kooplieden
in Frankryk zelven hunne goederen hier naar toe zenden. De steden in
Frankryk die den meesten handel op Kanada dryven zyn Rochelle en
Bourdeaux, en na die Marseille, Nantes, Havre de Grace, St. Malo en
anderen. De Koningsschepen, die jaarlyks op Kanada varen, komen of van
Brest of van Rochefort. Dog naar de Fransche eilanden in de West Indien
zenden de Kooplieden van Quebec zelven schepen met meel, weit, erwten,
houtwaren, en diergelyken. De muren om Montreal werden, omtrent het
jaar 1738. op ’s Konings kosten gebouwd, dog onder beding dat de stad
den Koning van tyd tot tyd het geld terug betalen zou. Thans deed zy
daarvan jaarlyks zes duizend Livres af, waarvan de Priesters
tweeduizend Livres, en het overige de andere Inwoonders opbragten. Te
Quebec heeft de Koning de muren op zyn eigen kosten doen opbouwen,
zonder de Inwoonders daarmede te willen belasten, aangezien den tol,
dien zy betalen moeten, waarvan gesproken is. De handel in Bevervellen
behoort alleen der Indische Maatschappy in Frankryk toe, en niemant
buiten hare bedienden mag dien dryven. Dog in ander bontwerk heeft
ieder vryheid te handelen. Boven in het land zyn verscheiden’ plaatsen,
Les Postes genaamd, waar de Franschen hunne pakhuizen hebben. De Koning
heeft gene andere Vestingen in Kanada, als Quebec, Fort Chamblais, Fort
St. Jean, Fort St. Frederic, Montreal, Frontenac en Niagara. De andere
plaatsen behoren aan byzondere personen en kooplieden. De Koning dryft
te Niagara zelf den handel. Ieder mag niet naar de Wilden reizen om
handel te dryven, maar moet daartoe verlof hebben van den Gouverneur
Generaal, voor welk verlof men ene zekere som betalen moet, naar mate
’er op de plaats waar men wil gaan handelen meer of min winst te doen
is. Een Koopman die ene schuit met vier of vyf man, geladen met
allerlei waren uitrust, moet vyf- of zeshonderd Livres betalen. Ja,
zelfs zyn ’er plaatsen, voor de welken men tot duizend Livres betalen
moet. Dikwyls kan men, hoe veel men ook biede, geen verlof krygen,
wanneer namelyk de Gouverneur Generaal zulk ene plaats voor enen zyner
vrienden schikt. De Gouverneur Generaal trekt wel dit geld, dog het is
een gebruik dat hy ’er de helft van aan de armen geeft. Maar of dit
altyd zo nauwkeurig wordt in agt genomen, is my onbekend.
[Godsdienst.]
De Godsdienst in Kanada is de Roomsche. Geen andere wordt hier geduld.
En zulken die in Frankryk geweest waren getuigden dat het volk hier
veel yveriger in den godsdienst was dan in Frankryk. Dog de gehele
godsdienst scheen in uiterlykheden te bestaan. Geen mensch verstond
iets van den dienst, die in ’t Latyn verrigt, en zo gerabbeld wordt dat
iemant die ’t Latyn magtig is nauwlyks een woord onderscheiden kan.
Alleen de preek geschiedt in ’t Fransch. Behalven by de Geestelyken van
het mannelyke geslagt heb ik in geheel Kanada niet enen Bybel, ’t zy in
’t Latyn, ’t zy in ’t Fransch gezien, hoe ik ’er ook oplettede. De
Maagd Maria wierd hier meer vereerd dan God zelf.
* * * * *
* * * *
* * *
* *
*
WAARNEMINGEN AANGAANDE HET WEDER IN PENSYLVANIE
IN DE JAREN 1748. EN 1749.
Op de eerste Kolom van deze Tafels zal men vinden den dag van de maand,
op de twede het uur van den dag, toen de Waarnemingen gemaakt wierden,
op de derde de hoogte van den Thermometer, op de vierde den Wind, en op
de vyfde het Weder in ’t algemeen, als helder, betrokken, regen, enz.
De Thermometer dien ik gebruikt heb was die van Celsius, of de
zogenaamde Zweedsche Thermometer. Om de graden boven het punt van Vorst
te onderscheiden van die beneden hetzelve, heb ik het vriespunt aan
gewezen met 00. en voor elken graad daar onder 0. gesteld. De getallen
der halven voor de welken geen 0. staat duiden de graden boven het
vriespunt aan. By voorbeeld: den 17. December 1748. is aangetekend dat
de Thermometer des morgens om 8. uur was op 0 2. 5. Hy stond dan op 2.
graden en 5⁄10 of ½ graad beneden het punt van Vorst. Maar om 2. uur na
den middag was hy op 00. 0. of op het punt van Vorst. Stond ’er 00. 3.,
zou het betekenen dat de Thermometer tot op 3⁄10 graads beneden het
Vriespunt gezakt was. Maar 0. 3. zou te kennen geven dat de Thermometer
3⁄10 graads boven het Vriespunt gerezen was. Dus, op den 18. December
des morgens om 8. uur, wil 0 3. 0. zeggen 3. graden beneden het
vriespunt, en 2. uur na den middag wil 4. 0. zeggen 4. graden boven het
zelve.
De getallen in de Kolom van den Wind betekenen als volgt. 0. is stilte;
1. een klein koeltje; 2. ene frissche koelte; 3. ene sterke koelte; en
4. enen storm of orkaan. Als op sommige kolommen voor de Winden en het
Weder maar eens op enen dag iets aangetekend staat, is het een teken
dat de Wind en het Weder dien dag niet veranderd zyn. Dus, op den 21.
December staat N. 0. Helder. Dit betekent dat de Weerhanen den gehelen
dag Noordelyk gestaan hebben, dog dat men genen wind den gehelen dag
gevoeld heeft, en dat het den gantschen dag Helder is geweest.
Voor dat ik in den zomer van 1749 naar Kanada ging, verzogt ik den Heer
Bartram enige waarnemingen aangaande het weder in Pensylvanie te maken,
ten einde de hette van den Zomer in dat gewest te kunnen bepalen. Met
die inzigt liet ik hem enen Thermometer, en wees hem hoe hy ’er mede
moest omgaan. Hy had de goedheid zyne Waarnemingen op zyn Landhuis,
omtrent vier Eng. mylen ten zuiden van Philadelphia gelegen,
aantetekenen. Men kan het hem ligt vergeven dat hy het uur, de sterkte
van den Wind, en het Weder somtyds nagelaten heeft aanteschryven,
vermits hy de handen met ene veel gewigtiger zaak vol had, namelyk het
doen bebouwen van zyne gronden. Het geen hy gedaan heeft voldoet om een
denkbeeld te krygen van de warmte der zomers in Pensylvanie.
* * * * *
* * * *
* * *
* *
*
AUGUSTUS. 1748.
DAG. UUR. THERM. WIND. WEDER.
1. 5. V. 20. 0. O. Z. O. 2. Helder.
2. N. 24. 5. O. 2. ——
2. 5. V. 22. 0. O. 2. ——
2. N. 24. 5. O. 2. ——
3. 5. V. 22. 0. O. 1. ——
2. N. 25. 5. Z. Z. W. 1. Betrokken met wat regen.
4. 5. V. 22. 0. Z. 1. By buyen helder en betrokken met
regen.
1. N. 21. 0. Z. 1.
5. 5. V. 17. 0. Z. Z. W. 1. Meest regenagtig.
6. 7. V. 17. 0. Z. 2. Betrokken.
2. N. 19. 0. Z. 2. Meest helder, dog somtyds wat
betrokken.
7. 5. V. 15. 5. Z. Z. W. 2. By buyen helder en betrokken.
8. 5. V. 18. 0. Z. Z. W. 0. Helder den gantschen dag.
3. N. 19. 0. Z. Z. W. 0. ——
9. 6. V. 17. 5. W. N. W. 0. ——
4. N. 21. 0. W. N. W. 1. ——
10. 6. V. 18. 5. O. 1. ——
3. N. 20. 5. O. 1. ——
11. 6. V. 17. 0. O. N. O. 1. Wat betrokken.
½. N. 18. 5. Z. W. 1. Helder.
4. — 22. 0. Z. W. 1. ——
6. — 22. 0. W. 3. ——
12. 6. V. 16. 0. N. W. 1. Betrokken, en om 10. uur een
stofregen.
4. N. 19. 0. N. W. 1. By buyen, helder, betrokken en
stofregen.
13. 6. V. 17. 0. W. N. W. 2. Betrokken met wat regen,
nevelagtig, somtyds helder.
2. N. 18. 5. W. N. W. 2.
14. 5. V. 18. 0. W. Z. W. 0. Wat betrokken; helder van 11. V.
tot 3. N.
4. N. 20. 0. W. Z. W. 0. Betrokken.
15. 5. V. 18. 0. W. Z. W. 0. Betrokken, somtyds helder, 10.
V. een dunne nevel.
2. N. 19. 5. N. O. 2.
16. 6. V. 18. 3. N. N. O. 2. Wat betrokken, somtyds helder.
2. N. 19. 5. ————— Donker; ’s nagts regen.
17. 6. V. 18. 5. O. N. O. 2. Donker, met stofregen.
2. N. 19. 5. ————— Stofregen den gehelen namiddag.
18. 6. V. 19. 0. O. 2. Stofregen den gantschen dag.
2. N. 20. 5. —— ——
19. 6. V. 19. 5. —— Betrokken.
2. N. 20. 0. —— Wolkig.
20. 6. V. 19. 5. —— Helder.
2. N. 21. 5. —— Wolkig, somtyds regen.
21. 6. V. 20. 8. O. 1. Wat betrokken, helder om 9.
2. N. 21. 3. —— Dunne wolken.
22. 5. V. 21. 0. —— Helder. Om 12. begon het te
betrekken.
1. N. 23. 5. O. Z. O. 1. Betrokken.
23. 5. V. 22. 2. —— Wolkig.
7. V. —— Z. O. 2. ——
2. N. 24. 2. —— Wolkig, tegens den avond donker.
24. 5. V. 23. 5. W. Z. W. 2. Zware regen.
6. — —— W. 2. ——
7. — —— W. N. W. 1. Begon het op te klaren.
9. — —— N. W. 1. ——
2. N. 23. 5. —— Wolkig.
25. 6. V. 24. 5. W. 1. ——
10. V. —— W. N. W. 3. ——
2. N. 23. 5. —— ——
26. 6. V. 24. 0. W. 2. Helder. Om 11. was ’er een grote
kring om de Zon.
2. N. 24. 5. Z. W. 2. Donker; by ’t ondergaan der Zon
de lugt zeer rood.
27. 6. V. 24. — W. Z. W. 1. Betrokken. Om 10. regen voor
11. — —— Z. O. 2. den gehelen dag.
1. N. —— O. 3. ——
4. — 21. 5. N. O. 4. ——
28. 7. V. 23. 0. N. 1. Wolkig.
2. N. 23. 5. —— ——
29. 6. V. 23. 5. Z. W. 1. Wolkig.
2. N. 25. 5. —— 3. —— Tegens den avond stofregen en
blixem.
30. 6. V. 23. 5. N. W. 2. Wolkig; de lugt zeer koel.
2. N. 21. 5. —— ——
31. 6. V. 22. 2. Z. W. 1. Helder; op den middag begon het
betrokken te worden. Des avonds
donder, blixem, en zware regen.
2. N. 25. 0. —— 2.
SEPTEMBER. 1748.
DAG. UUR. THERM. WIND. WEDER.
1. 7. V. 20. 0. N. W. 2. Wolkig.
2. N. 21. 5. ———— Dryvende wolken. Regen en sterke
wind den gehelen namiddag.
2. 6. V. 19. 0. N. W. 1. Wolkig den gehelen dag.
2. N. 20. 5. N. W. 0. ’s Avonds een kring om de Maan.
3. 6. V. 21. 5. W. Z. W. 0. Wolkig.
2. N. 23. 0. Z. 1. Meer wolken. Des avonds een kring
om de Zon.
4. 6. V. 23. 3. O. 1. Wolkig.
12. — 27. 5. O. Z. O. 1. ——
2. N. 24. 0. ———— ——
5. 6. V. 24. 5. Z. O. 3. ——
12. — 26. 5. ———— ——
6. 6. V. 27. 0. Z. O. 2. ——
1. N. 28. 5. ———— —— Des avonds een grote kring om
den Maan, en de lugt zeer rood.
7. 6. V. 27. 5. O. 3. Betrokken; de Zon brak egter nu
en dan door.
12. — 28. 5. N. O. 2. Wolkig.
8. 6. V. 26. 0. N. N. O. 2. Wolkig den gantschen dag.
1. N. 26. 5. ———— ——
9. 6. V. 24. 5. N. 1. Wolkig den gantschen dag.
1. N. 24. 5. —— ——
10. 5. V. 24. 0. N. N. W. 1. Helder.
1. N. 24. 5. ———— ——
11. 6. V. 23. 2. W. N. W. 1. ——
2. N. 25. 0. ———— —— Des avonds een kring om de
Maan.
12. 6. V. 24. 0. 0. Helder,en zeer heet.
½. N. 26. 0. —— ——
13. 5. V. 25. 5. Z. O. 1. Helder.
1. N. 26. 5. ———— ——
14. 6. V. 25. 5. Z. O. 1. Helder; dog de wind den gehelen
dag koel.
1. N. 26. 5. ———— ——
15. 5. V. 23. 0. Z. O. 1. Wolkig.
1. N. 27. 5. ———— Hoe langer hoe meer betrokken.
Des avonds en des nagts sterke
regen en wind.
16. 5. V. 21. 5. N. N. O. 1. Sterke regen den gantschen dag.
2. N. 21. 5. ———— ——
17. 5. V. 25. 5. N. W. 1. Betrokken.
1. N. 21. 0. ———— Wolkig.
18. 6. V. 13. 0. 0. Helder.
19. 1. N. 24. 5. N. N. O. 1. Helder den gantschen dag.
20. 6. V. 14. 0. N. O. 1. Wolkig.
21. 6. V. 11. 0. N. O. 0. ——
1. N. 23. 0. ———— ——
22. 7. V. 10. 5. N. O. 1. Helder.
1. N. 25. 0. ———— ——
23. 6. V. 11. 0. N. N. O. 1. Helder.
2. N. 28. 0. ———— ——
24. 6. V. 14. 0. N. O. 1. Helder.
2. N. 28. 0. ———— Betrokken; ’s avonds en ’s nagts
regen.
25. 6. V. 18. 0. N. W. 1. Betrokken, om 8. uur wolkig.
2. N. 28. 0. N. O. 1. Wolkig.
26. 6. V. 15. 5. N. N. O. 1. Helder.
2. N. 27. 5. ———— ——
28. 6. V. 14. 0. N. O. 1. Helder en betrokken, beurtelings.
2. N. 20. 0. ———— ——
29. 7. V. 15. 5. N. O. 1. Betrokken.
1. N. 20. 5. ———— Fyne stofregen.
30. 7. V. 16. 0. N. O. 0. Helder en betrokken by buyen.
OCTOBER. 1748.
DAG. UUR. THERM. WIND. WEDER.
1. 6. V. 19. 0. Z. 1. Helder. Om 8. wolkig.
2. N. 18. 5. —— Wolkig. Tegens de avond
betrokken.
2. 6. V. 18. 5. Z. W. 1. Betrokken.
3. 6. V. 15. 0. N. W. 1. Betrokken.
1. N. 18. 0. ———— Wolkig. Des Avonds laat een kring
om de Maan.
4. 7. V. 6. 0. N. W. 1. Helder.
1. N. 16. 0. ———— ——
5. 7. V. 2. 0. N. 1. Helder.
6. 7. V. 2. 0. N. O. 1. Helder.
1. N. 18. 0. ———— Des avonds een grote kring om de
Maan.
7. 6. V. 7. 0. O. N. O. 1. Betrokken. Klaar om 9. en den
gantschen dag.
8. 6. V. 14. 0. O. N. O. 1. Betrokken. Om 8. wolkig.
9. 6. V. 18. 0. Z. Z. O. 1. Regen den gantschen voormiddag.
3. N. 23. 0. ———— Betrokken.
10. 6. V. 20. 0. Z. W. 0. Nevel, en stofregen.
2. N. 23. 0. ———— Helder.
11. 7. V. 20. 0. Z. W. 1. Vallende Nevel. Om 8. helder.
2. N. 26. 0. ———— Helder.
12. 6. V. 8. 0. W. N. W. 1. Helder den gantschen dag.
8. — —— W. 1. ——
2. N. 20. 0. W. Z. W. 1. ——
13. 6. V. 2. 0. W. N. W. 0. Des morgens lag de ryp op de
bladeren der planten.
2. N. 17. 0. W. Z. W. 0. Helder den gantschen dag.
14. 6. V. 5. 0. Z. Z. W. 0. Helder.
2. N. 21. 0. ———— ——
15. 6. V. 4. 5. Z. Z. O. 0. Helder.
2. N. 24. 0. ———— ——
16. 6. V. 11. 0. O. N. O. 0. Betrokken.
17. 6. V. 8. 0. N. O. 1. Betrokken.
2. N. 18. 0. ———— —— Des Avonds regen, die den
gehelen nagt sterk aanhield.
18. 6. V. 12. 0. N. W. 0. Wolkig.
5. N. 4. 0. Z. W. 0. ——
19. 6. V. 00. 0. W. Z. W. 1. Helder.
2. N. 9. 0. ———— ——
20. 5. V. 01. 0. W. N. W. 1. Helder.
1. N. 9. 0. ———— ——
21. 7. V. 00. 0. W. 0. Des morgens was ’er ys op de
stilstaande wateren, en de grond
wit dan den ryp. Den gantschen
dag helder.
1. N. 15. 0. —— Helder.
22. 6. V. 00. 0. W. 0. Helder
23. 6. V. 4. 5. N. N. O. 1. Helder.
1. N. 16. 0. ———— ——
24. 6. V. 4. 5. N. 0. Helder.
2. N. 18. 0. —— ——
25. 6. V. 4. 5. Z. W. 1. Helder. Na den middag was de lugt
zeer dik.
26. 6. V. 4. 0. Z. W. 0. Helder.
3. N. 19. 0. ———— ——
27. 6. V. 1. 0. ———— Helder.
3. N. 17. 0. ———— ——
28. 6. V. 9. 0. O. 2. Sterke regen den gantschen dag.
29. 6. V. 14. 0. W. 1. Helder.
1. N. 20. 0. —— Des avonds was ’er een
lugtverschynsel, lopende zeer ver
van ’t N. W. naar ’t Z. O.
30. 6. V. 3. 0. N. W. 1. Helder.
31. 7. V. 4. 0. W. 1. Helder.
1. N. 18. 0. —— ——
NOVEMBER. 1748.
DAG. UUR. THERM. WIND. WEDER.
1. 7. V. 3. 0. Z. 1. Helder.
2. 6. V. 4. 0. N. 0. Helder.
3. N. 18. 0. —— ——
3. 7. V. 7. 0. N. W. 1. Helder.
1. N. 14. 0. Z. O. 0. ——
4. 7. V. 1. 0. Z. W. 0. Helder. ’s Morgens lag de ryp op
het veld.
12. — 19. 0. ———— ——
5. 7. V. 4. 0. Z. W. 1. Helder.
1. N. 17. 0. ———— ——
6. 7. V. 4. 5. N. O. 1. Helder.
1. N. 12. 0. ———— Tegens den avond wat betrokken.
7. 7. V. 7. 0. N. O. 1. Betrokken.
4. N. 11. 5. ———— ——
8. 7. V. 11. 5. O. N. O. 2. Stofregen.
½. N. 18. 0. O. Z. O. 3. Sterke regen.
9. 7. V. 17. 0. Z. O. 1. Stofregen.
9. — 15. 0. Z. Z. W. 1. Om 8. klaarde het op, en wierd
wolkig.
1. N. 17. 0. ———— Wolkig.
10. 7. V. 6. 0. Z. Z. W. 2. Helder.
½. N. 13. 0. W. N. W. 2. ——
11. 7. V. 4. 0. W. Z. W. 1. Betrokken.
½. N. 12. 0. ———— Wolkig.
12. 6. V. 03. 0. Z. W. 1. Helder.
2. N. 11. 5. N. W. 2. Betrokken.
4. — 5. 0. ———— Betrokken.
13. 7. V. 00. 0. N. N. O. 1. Helder. Des morgens vond men ys
op ’t water.
2. N. 5. 5. ———— ——
14. 7. V. 0. 5. N. 3. Helder.
1. N. 8. 0. N. 2. ——
15. 7. V. 3. 0. Z. 2. Stofregen. De lugt ’s morgens
zeer rood.
1. N. 8. 0. —— ——
16. 7. V. 4. 5. W. 1. Helder.
17. 7. V. 01. 0. W. 1. Helder en betrokken by, buyen.
1. N. 8. 0. —— ——
18. 7. V. 4. 0. Z. 1. Somtyds Stofregen.
3. N. 6. 5. N. W. 2. ——
19. 7. V. 03. 0. W. 0. Helder.
2. N. 11. 5. —— ——
20. 7. V. 01. 0. N. N. O. 1. Helder.
2. N. — Z. 1. ——
21. 7. V. 15. 0. Z. W. 2. Helder.
1. N. 19. 0. ———— ——
22. 7. V. 20. 0. O. 1. Regen den gantschen dag.
2. N. 10. 0. —— ——
23. 8. V. 16. 0. Z. 1. Betrokken, nevelig, en regen daar
tusschen.
8. N. — Z. W. 4. ——
24. 7. V. 00. 0. W. N. 3. Helder.
25. 7. V. 00. 0. N. W. 0. Den vorigen nagt was het zeer
koud, dog de dag was helder.
26. 7. V. 00. 0. N. W. 0. Helder en wolkig, by buyen
tamelyk koud in de lugt.
27. —— —— ———— Helder, en wolkig; tamelyk koud
in de lugt.
28. —— —— ———— Betrokken, nevelig en zeer stil.
29. —— —— ———— Een weinig betrokken.
30. —— —— N. 1. Helder en wat koud.
DECEMBER. 1748.
DAG. UUR. THERM. WIND. WEDER.
1. —— —— N. 1. Helder.
2. —— —— W. Z. W. 1. Helder en koud. Des avonds een
kring om de Maan.
3. —— —— W. Z. W. 1. Des morgens de lugt rood. De dag
helder.
4. 7. V. 6. 0. Z. Z. W. 0. Helder.
3. N. 18. 0. ———— ——
5. 7. V. 5. 5. N. N. 0. 1. Helder.
4. N. 9. 5. ———— ——
6. 7. V. 6. 5. Z. Z. W. 1. Betrokken.
2. N. 14. 0. ———— Enigsins helder. Des nagts zware
regen.
7. 7. V. 13. 5. Z. W. 1. Betrokken.
2. N. 19. 0. ———— Helder.
8. 7. V. 5. 0. Z. 1. Betrokken.
2. N. 13. 5. —— Des nagts regen en wind.
9. 7. V. 12. 0. Z. W. 2. Zware dog verstroide wolken.
2. N. 10. 0. W. N. W. 2. ——
10. —— —— W. N. W. 2. Wolkig.
11. 7. V. 2. 0. Z. Z. W. 1. Helder.
2. N. 12. 5. ———— ——
12. 7. V. 0. 5. N. 0. 1. Betrokken. Om 9 regen en mist,
voor den gehelen dag.
2. N. 10. 5. ————
13. 8. V. 7. 5. Z. W. 0. Nevel en betrokken.
2. N. 10. 0. ———— Des nagts sterke wind uit het N.
W.
14. 8. V. 1. 0. N. W. 2. Wolkig.
2. N. 2. 0. ———— ——
15. 8. V. 07. 0. W. N. W. 1. Helder en betrokken by buyen.
2. N. 01. 0. ———— ——
16. 8. V. 01. 0. W. 1. Helder.
2. N. 1. 5. —— ——
17. 8. V. 02. 5. N. W. 1. Betrokken. Enige sneuw voor de
eerste maal van deze winter.
2. N. 00. 0. ————
18. 8. V. 03. 0. W. 1. Helder.
2. N. 4. 0. —— ——
19. 8. V. 1. 0. W. 1. Betrokken.
2. N. 8. 0. —— Helder.
20. 8. V. 01. 5. W. Z. W. 2. Wolkig. Om 6. N. enige rode
strepen in de lugt.
2. N. 7. 5. ————
21. 8. V. 07. 0. N. 0. Helder.
2. N. 2. 0. —— ——
22. 8. V. 04. 5. Z. O. 0. Helder.
2. N. 13. 0. ———— Zeer betrokken.
23. 8. V. 13. 0. Z. Z. W. 0. Zware regen.
2. N. 18. 0. ———— Betrokken en nevel.
24. 8. V. 13. 0. W. Z. W. 0. Zware mist.
2. V. 17. 0. Z. W. 1. Helder. Des avonds laat regen.
25. 8. V. 18. 0. Z. 3. Zware regen. Des nagts had men
donder, blixem en sterken wind.
2. N. 18. 5. Z. Z. O. 2.
26. 8. V. 3. 0. W. 3. Des nagts had het geweldig uit Z.
en W. gestormd met zwaren regen.
De voormiddag was betrokken, en
’er viel een weinig sneuw.
2. N. 3. 5. W. N. W. 3. Opgehelderd.
27. 8. V. 04. 0. W. N. W. 3. Helder.
28. 8. V. 07. 0. W. 0. Helder.
2. N. 8. 0. —— ——
29. 8. V. 3. 0. N. N. O. 1. Wat betrokken, en regen by buyen.
2. N. 13. 0. N. N. O. 0. ——
30. 8. V. 8. 0. N. N. O. 1. Betrokken, en mist.
2. N. 10. 0. N. N. O. 0. ——
31. 8. V. 6. 0. W. 3. Helder.
2. N. 4. 0. N. W. 1. Des avonds een kring om de Maan.
JANUARI. 1749.
DAG. UUR. THERM. WIND. WEDER.
1. 7½. V. 07. 0. N. W. 0. Helder.
2. N. 4. 0. —— ——
2. 7½. V. 04. 5. W. N. W. 1. By buyen helder en betrokken.
2. N. 5. 5. —— ——
3. 7½. V. 2. 0. N. W. 1. Betrokken.
2. N. 2. 0. —— ——
4. 7½. V. 02. 0. W. 1. Helder.
2. N. 11. 0. —— ——
5. 7½. V. 03. 0. W. 0. Helder.
6. 7½. V. 03. 0. W. 0. Helder. Des avonds laat wind en
sneuw.
2. N. 14. 5. ——
5. N. —— N. W. 3. ——
7. 7½. V. 01. 0. W. N. W. 1. Wat betrokken.
2. N. 3. 0. —— ——
8. 7½. V. 04. 0. W. N. W. 1. Helder.
2. N. 8. 0. —— ——
9. 7½. V. 03. 0. W. N. W. 1. Betrokken, de lugt rood. Des
avonds sterke regen.
2. N. 8. 0. ——
10. 7½. V. 15. 0. Z. 2. Betrokken en regenvlagen. Des
avonds wat sneuw.
2. N. 2. 0. W. 4. Des morgens 9. W.Z.W. 3.
te 11. Z. W. 4. te 2. Nam. W.
4.
11. 7½. V. 03. 0. W. N. W. 3. Betrokken.
2. N. 04. 0. —— ——
12. 7¼. V. 04. 0. W. N. W. 3. Helder.
2. N. 01. 5. N. W. 2. ——
13. 7¼. V. 07. 5. W. N. W. 2. Helder.
2. N. 03. 0. —— Betrokken.
14. 7¼. V. 05. 5. W. N. W. 1. Betrokken en sneuw den gantchen
2. N. 02. 0. —— dag. De sneuw lag meer dan 2.
duim hoog.
15. 7. V. 07. 0. W. N. W. 0. Helder.
2. N. 3. 0. —— ——
16. 7. V. 08. 9. N. W. 3. Den laatsten nagt W.N.W. 4.
8. V. 09. 0. —— Den gehelen dag Helder.
2. N. 08. 0. —— ——
17. 7. V. 011. 0. N. N. O. 0. Betrokken, en sneuw den gehelen
N. 09. 0. —— dag en volgenden nagt.
18. 7. V. 012. 0. N. W. 1. Betrokken en sneuw voor den
middag.
10. V. 011. 0. ———— Helder den namiddag. De sneuw
was ¼ el hoog.
N. 011. 0.
19. 7. V. 015. 0. W. 1. Helder
1. N. 010. 5. —— ——
20. 7. V. 012. 5. W. 1. Helder.
2. N. 07. 0. —— ——
21. 7. V. 022. 0. W. N. W. 0. Helder.
2. N. 03. 0. W. 1. ——
22. 7. V. 05. 0. W. 1. Helder.
2. N. 01. 0. —— Betrokken.
23. 7. V. 010. 0. W. N. W. 1. Helder. Des avonds een kring om
de Maan.
N. 3. 0. ————
24. 7. V. 01. 0. N. N. O. 0. Betrokken. Sneuw den gantschen
dag.
2. N. 4. 0. N. O. 0.
25. 7. V. 00. 0. W. N. W. 0. Helder.
2. N. 4. 0. W. 0. ——
26. 7. V. 013. 5. W. N. W. 1. Helder.
2. N. 1. 0. ———— Betrokken. Ten 3. begon het te
sneuwen.
27. 7. V. 07. 0. W. 1. Helder. Des avonds een kring om
de Maan.
2. N. 00. 0. ——
28. 7. V. 01. 0. W. N. W. 1. Betrokken. Sneuw den gehelen
dag.
3. N. 4. 0. ————
29. 7. V. 05. 0. N. N. O. 1. Helder.
3. N. 03. 0. ———— ——
30. 7. V. 013. 0. W. N. W. 1. Helder. Des avonds een kring om
de Maan.
3. N. 4. 0. ————
31. 7. V. 04. 0. W. N. W. 1. Helder. Des avonds een kring om
de Maan.
3. N. 8. 0. ————
FEBRUARI. 1749.
DAG. UUR. THERM. WIND. WEDER.
1. 7. V. 03. 0. W. N. W. 1. Helder. Des avonds een kring om
de Maan.
1. N. 11. 0. W. 1.
2. 7. V. 5. 0. W. N. W. 0. Helder
2. N. 6. 0. W. 0. ——
3. 7. V. 00. 0. W. 0. Helder.
2. N. 19. 5. —— ——
4. 7. V. 5. 5. W. 0. Betrokken. Des nagts om 10.
N.N.O. 3.
sneuw en storm.
2. N. 11. 0.
4. N. —— N. N. O. 2.
5. 7. V. 06. 0. N. N. W. 2. Helder.
1. N. 03. 0. N. W. 2. ——
6. 7. V. 010. 5. N. W. 0. Des nagts te voren hoorde men
in alle
huizen een gekraak. ’s Morgens
was de
lugt rood. Helder den gantchen
dag.
V. ten 7. N.W. 0. ten 9. W.N.W.
1.
ten 11. W. 1. ten 2. N.W.Z.W.
1.
2. N. 3. 0. W. Z. W. 1.
7. 7. V. 01. 0. N. N. O. 1. Helder. Ten 9. W. N. 1.
ten 11. W.N.W. 1. ten 12. N.W.
1.
2. N. 1. 0. N. W. 1.
8. 7. V. 09. 0. N. W. 0. Helder.
2. N. 7. 0. W. 1. ——
9. 7. V. 03. 0. W. 1. ——
3. N. 16. 0. —— ——
10. 7. V. 7. 0. W. 1. Meest helder. Den volgende nagt
een
heftige storm met regen.
1. N. 19. 0. Z. Z. W. 4.
11. 7. V. 9. 0. Z. Z. W. 2. Helder. Tegens den avond regen.
Des
avonds een soort van
noorderligt
in Z.W.
2. N. 11. 0. ————
12. 7. V. 4. 0. Z. Z. W. 3. Helder. Des avonds om 9. uur
een schyn
van flauw noorderligt in Z.W.
1. N. 10. 0. ————
13. 7. V. 2. 0. W. N. W. 2. Betrokken.
3. N. 5. 0. N. W. 2. Helder.
14. 7. V. 06. 5. N. W. 1. Helder.
3. N. 02. 0. W. N. W. 2. Wolkig.
15. 6¼. V. 010. 5. N. W. 1. Helder. Om 8. uur des avonds
Noorderligt.
2. N. 03. 0. W. N. W. 2. ——
16. 6¼. V. 013. 0. N. N. W. 0. Helder.
2. N. 00. 0. N. W. 1. ——
17. 6½. V. 02. 0. W. N. W. 1. Betrokken en sneuw. Den
gantschen
2. N. 00. 0. W. 1. Nam. regen.
18. 6½. V. 2. 0. W. N. W. 1. Betrokken.
2. N. 00. 0. ———— ——
19. 6½. V. 03. 0. N. N. O. 2. Betrokken. Den gehelen dag
regen
2. N. 01. 0. ———— met sneuw en hagel.
20. 6½. V. 1. 5. N. W. 1. Betrokken.
2. N. 4. 5. ———— ——
21. 6½. V. 00. 8. N. W. 0. Betrokken. Om 5. V. hoorden wy
4. N. 4. 0. N. N. O. 1. een waterval by enen molen Z.
Z. van ons omtrent 1. myl,
makenden
een sterker geraas dan
gewoonlyk,
schoon het zeer stil was.
Ten 10. begon het te regenen,
’t welk den gehelen dag duurde.
22. 6½. V. 3. 0. W. N. W. 2. Helder.
2. N. 3. 5. ———— ——
23. 6½. V. 06. 0. W. 2. Helder.
4. N. 4. 0. —— Enige wolken die om de zon
t’zamentrokken.
24. 6½. V. 4. 0. Z. Z. W. 1. Betrokken.
3. N. 10. 0. W. 1. ——
25. 6. V. 3. 0. W. N. W. 0. Betrokken en helder by beurten.
2. N. 1. 0. ———— ——
26. 6. V. 012. 0. N. N. W. 1. Helder. Des avonds betrokken.
’s
3. N. 02. 0. ———— Avonds om 8. een kring om de
Maan. De wolken in ’t Z. zeer
rood.
27. 6. V. 04. 0. N. 2. Betrokken, sneuw en wind.
3. N. 01. 0. —— Om 4. uur helder.
28. 6. V. 04. 5. N. W. 4. Ligte verspreide wolken.
3. N. 03. 5. W. N. W. 4. ——
MAART. 1749.
DAG. UUR. THERM. WIND. WEDER.
1. 6. V. 09. 0. W. N. W. 2. Helder. Des avonds een grote
3. N. 01. 5. ———— kring om de Maan.
2. 6. V. 06. 0. N. W. 2. Helder. Een flauwe kring des
4. N. 2. 5. ———— avonds om de Maan.
3. 6. V. 04. 0. N. W. 1. Helder. Nam. betrokken. Ten 8.
2. N. 6. 5. Z. 1. des avonds waren de wolken in ’t
Z. W. zeer rood. Om 9. uur begon
het te sneuwen.
4. 6. V. 0. 5. O. Z. O. 1. Betrokken. Des avonds sterke
regen.
2. N. 7. 0. Z. 1.
5. 6. V. 4. 0. W. 1. Betrokken en helder by buyen.
2. N. 11. 0. W. 3. Den volgenden nagt stilte.
6. 6. V. 4. 0. W. 2. Helder.
7. 6. V. 00. 0. W. Z. W. 1. Helder en betrokken by buyen.
2. N. 8. 0. ———— Nam. donder en regen.
8. 6. V. 2. 0. W. N. W. 0. Helder. Des avonds om 8. uur zag
3. N. 20. 0. W. Z. W. 2. men in ’t Z. W. een zogenaamd
Sneuwvuur.
9. 6. V. 5. 0. N. 1. Helder.
3. N. 13. 5. —— Betrokken. Om 8. weder een
sneuwvuur in ’t Z. W.
10. 6½. V. 5. 0. Z. Z. O. 1. Betrokken. Sneuw en regen den
2. N. 6. 5. Z. O. 1. gantschen dag en nagt.
11. 6. V. 9. 0. Z. Z. O. 1. Betrokken en sterke regen. Nam.
3. N. 14. 0. W. 1. enigsins helder.
12. 6. V. 9. 0. N. N. W. 0. Wolkig. Om 10. klaarde het weder
3. N. 15. 0. O. N. O. 0. op. Tegen den avond regen.
13. 6. V. 9. 5. N. N. O. 2. Sterke regen, 4. uur Nam.
helder.
2. N. 8. 0. N. 3.
14. 6. V. 4. 0. W. N. W. 2. Helder.
2. N. 10. 0. ————
15. 6. V. 00. 0. W. Z. W. 0. Helder. Tegen den avond
betrokken.
3. N. 13. 0. ————
16. 6. V. 2. 5. N. N. O. 3. Sneuw en storm den gehelen dag.
3. N. 01. 0. ————
17. 6. V. 01. 0. N. W. 2. Betrokken. Om 8. helder.
3. N. 5. 0. ————
18. 6. V. 02. 0. W. Z. W. 0. Helder. Het veld lag met sneuw
3. N. 4. 0. W. 2. bedekt.
19. 6. V. 02. 0. W. N. W. 1. Helder.
3. N. 6. 0. N. W. 2. ——
20. 6. V. 05. 5. W. 0. Helder.
3. N. 11. 5. Z. W. 1. ——
21. 6½. V. 2. 0. Z. Z. O. 0. Betrokken, en regen by buyen.
3. N. 14. 5. ———— ——
22. 6. V. 10. 0. Z. Z. O. 0. Betrokken.
3. N. 19. 5. ———— ——
23. 6. V. 15. 0. Z. Z. O. 1. Zware regen.
3. N. 19. 0. ———— ——
24. 6. V. 8. 0. Z. W. 1. Helder.
3. N. 15. 0. ———— ——
25. 6¼. V. 6. 5. W. N. W. 3. Helder.
3. N. 11. 0. ———— Wolkig.
26. 6. V. 00. 0. W. N. W. 2. Helder.
3. N. 11. 0. Z. W. 2. Wolkig. Om 8. een sneuwvuur
aan den gezigteinder in ’t Z. W.
27. 6. V. 3. 0. W. N. W. 2. Helder.
3. N. 9. 0. ———— ——
28. 6½. V. 3. 0. Z. 1. Regen den gantschen dag en
volgenden
nagt.
3. N. 12. 0. —— Des avonds om 11. uur de wind N.
N. W. 3.
29. 6. V. 1. 0. N. N. W. 2. Helder.
2. N. 4. 0. ———— ——
30. 6. V. 03. 0. O. 1. Helder; op den middag betrokken.
2. N. 4. 0. —— Het begon te sneuwen en te
stormen
dat tot den nagt duurde,
toen de sneuw in regen
veranderde.
31. 6¼. V. 5. 0. N. 1. Betrokken.
3. N. 14. 0. —— ——
APRIL. 1749.
DAG. UUR. THERM. WIND. WEDER.