Estimata kaj Kara Leganto! Ĉu iam perfida malsano vin embuskis meze de
agrabla ekskurso? Ĉu ĝi stumbligis viajn kalkanojn kaj izoligis vin en la
soleco de gasteja ĉambro, nombrantan la lacigajn horojn dum tiuj
preterpasis? Se jes, vi scipovos min kompati. Jen mi estas, interrompite
dum la evoluo de mia ekskurso sur la belaj bordoj de Rejno-Rivero kaj
enlitigite pro malbonfarto en tiu-ĉi malnova landlima urbo Majenco. Mi
elĉerpis ĉiun distriĝrimedon. Mi konas la voĉon de ĉiu horloĝo kiu anoncas
kaj la sonon de ĉiu sonorilo kiu sonoras en la loko. Mi scias precize en
kiu sekundo aŭskulti la unuan ekbaton de la Prusa tamburo kiu alvokas la
garnizonon al la paradejo, aŭ je kiu horo atendi la foran muzikon de la
Aŭstria militbando. Ĉiuj tiuj finestiĝis lacigaj por mi. Eĉ la bone konata
promenpaŝaro de mia kuracisto dum li laŭiras malrapide la koridoron,
efektivigante kuracadon en la grincado mem de siaj ŝuoj, ne plu estigas
plaĉan interrompon al la monotonio de mia apartamento.
Dum iom da tempo mi entreprenis ĉarmi la lacigajn horojn lernante la
Germanan lingvon sub la estrado de Katarino, la bela filineto de mia
gastiganto. Baldaŭ tamen mi konsciis ke eĉ la Germana ne havas sufiĉan
forton por kontentigi malviglajn orelojn kaj la konjugado de la verbo _ich
liebe_ povus senpotenciĝi, kiel ajn rozkoloraj estu la ĝin eldirantaj
lipoj.
Mi deziris legi sed mia menso malkonsentis koncentriĝi. Mi kontrolis
volumon post volumo sed ilin forĵetis kun malplezuro. "Nu, tial," diris mi
tempofine, senesperigite, "se mi ne kapablas legi libron, mi verku unu."
Neniam ekkonceptiĝis pli bonŝanca ideo. Tuj ĝi havigis al mi okupiĝon kaj
distriĝon. Verki libron konsideriĝis en malnovaj tempoj kiel labora kaj
malfacila entrepreno, ĉar oni nomis "verko" la plej sengravecan
elpensaĵaĉon kaj la mondo parolis kun miro kaj pietato pri "la laboro de
la saĝemuloj". Tiujn aferojn oni pli bone komprenas hodiaŭ.
Danke al la plibonigoj okazigitaj en ĉiuj specoj de fabrikado, la
librofara arto jam sin konigis eĉ en siaj plej malaltnivelaj detaletoj.
Ĉiu estas aŭtoro. La senokupuloj skribaĉas foliantojn por pasigi la
tempon. Junaj ĝentlemanoj ĵetverkas paron da dozavoj dum la paŭzintervaloj
de la sportsezono. La junulino estigas sian volumaron kun la sama facilo
kun kiu ŝia avino fabrikis aron da seĝmalsupraĵoj.
Tial ankaŭ mi eksentis la deziron verki libron kaj la legonto konscios
facile ke kontentigi la deziron ne estis malfacila afero. Mi serĉfosis
mian tekon kaj serĉkontrolis inter miaj memoraĵoj tiujn ŝvebantajn
materialojn kiujn homo kutime kolektas vojaĝante, kaj mi ilin aranĝis en
ĉi-tiu verketo.
Ĉar mi konscias ke ni vivas en rakontdira kaj rakontlega epoko kaj ke la
mondo ŝatas instruiĝi pere de apologio, mi kunresumas en kelkajn rakontojn
la lecionojn kiujn plaĉus al mi transdoni. Povas esti ke ili ne havas
distripovon, malsame kiel la rakontoj kiujn raportas multaj el miaj
samepokuloj. Tamen mi alttaksas ilin pro la solida moralaĵo kiun enhavas
ĉiu el ili. Eblas ke tio ne videblas en la unuaj legmomentoj sed la
leganto certe konscios pri tio ilin finleginta. Mi preferas sanigi la
mondon per mildaj aliigaĵoj, ne per perfortaj dozoj. Efektive, necesas ke
la malsanulo neniam konsciu pri tio ke li prenas dozon. Mi lernis almenaŭ
tion rezulte de miaj spertoj submane de la estimata Hipokrato de Majenco.
Mi ne favoras tial tiujn nudvizaĝajn rakontojn portantajn siajn moralaĵojn
sursurface, fiksrigardantajn senpere la vizaĝon de la leganto. Ili sufiĉas
por forturni la ofendiĝeman leganton. Tute kontraŭe, mi ofte kaŝis mian
moralaĵon, kamuflante ĝin laŭeble plej multe per sukeraĵoj kaj spicaĵoj
por ke, dum la ordinara leganto aŭskultas kun malfermita buŝo fantom- aŭ
amrakonton, li ricevu en la gorĝon solidan moralecboluson tien
ruzenŝovitan sen iam konscii pri la ruzo.
Pro tio ke la publiko emas scivoli pri la fontoj el kiuj aŭtoro ĉerpas
siajn rakontojn, ne certante ĉu ĝi rajtas nek ĝis kiu punkto ilin fidi, mi
informu ke Aventuro de la Germana Studento, aŭ la lasta parto de ĝi,
baziĝas sur anekdoto transdisponigita al mi el, laŭraporte, Franclingva
fonto. Efektive, oni diris al mi, post kiam mi jam verkis ĝin, ke Angla
aŭtoro estigis genian samfonte bazitan rakonton. Mi neniam vidis tamen
presitan ekzempleron aŭ de la unua aŭ de la dua. Kelkaj cirkonstancoj de
Aventuro de la Mistera Pentraĵo kaj de Rakonto de la Juna Italo estas
svagaj memoraĵoj pri anekdotoj rakontitaj al mi antaŭ kelkaj jaroj sed mi
ne scias el kiuj fontoj mi ilin akiris. Aventuro de la Juna Pentristo
inter la banditoj pruntepreniĝis preskaŭ entute de aŭtenta manuskripta
rakontaĵo.
Pri la ceteraj rakontoj enhavataj en ĉi-tiu verko, kaj efektive pri miaj
rakontoj ĝenerale, mi povas starigi nur unu komenton. Mi estas maljuna
vojaĝanto. Mi iom legis, aŭdis kaj vidis pli, kaj pleje revadis. Mia cerbo
tial plenas je multegaj diversaĵoj. Kiam mi vojaĝas, tiuj heterogenaj
temoj miksiĝas en mia menso, same kiel vestaĵoj miksiĝas en malbone pakita
ekskursokofro. Tial kiam mi entreprenas eltiri fakton mi ne certas ĉu mi
legis, aŭdis aŭ revis ĝin. Kaj mi ĉiam dubas pri kiom el miaj propraj
rakontoj mi rajtas kredi.
Atentinte tiujn informojn, vi nun eklegu, estimata legonto, kun bona
deziro, kaj preter ĉio, kun bona humoro, la kolektaĵon kiu ĉi-tie
prezentiĝas. Se finestiĝas malbonaj la rakontoj per kiuj mi vin provizas,
almenaŭ ili finestiĝas mallongaj. Tial neniu laciĝos dum longa tempo
legante ununuran rakonton. "Malsameco ĉarmas," deklaras iu poeto.
Ŝanĝo trankviligas, eĉ se la ŝanĝo iras de malbono al plimalbono. Kiel mi
multofte konsciis vojaĝante en diliĝenco, eblas al la sidanto iom sin
komfortigi ŝanĝante sidpozon kaj kontuziĝante en nova parto de la korpo.
Ĉiam via,
Ĝofredo Krajono
Datigita ĉe Hotel-Darmŝtato
kontraŭvide de Hotel-Parizo
Majnco, alie nomiĝanta Majenco