VA BREUDEUR HA VA C’HOAREZET KRISTEN,

Tostaad a ra, a vloaz da vloaz, a heur da heur, an

devez bras leun a spouroun, leun a enkrez a dle beza

test da finvez ar bed. Pe da vare e c’herruo hen, an

devez-se ? Kristenien, n’her gouzon ket ha den n’her

goar ; mez ar pez a c’houzomp, a dra zur, eo e c’hoar-

vezo neuze traou estlammuz meurbed.

An teir walen a gastiz : ar gernez, ar vosen hag ar

brezel a bourmeno dre douez an dud, ar c’haon hag an

dristidigez. Al loened er c’hoajou a iudo gant an naoun ;

ar rouanteleziou en em zavo an eil a eneb heben hag an

dud a zizec’ho divar ho zreid gant ar spount hag an

dienez.

An Antekrist, en he zourn holl c’halloud, holl finesa

an drouk-sperejou ifern, a reio var an douar ar bur-

zudou ar re vrasa evit distaga 'n dud dioc’h lezen ar

.NHO

VAR AR VARN ZIVEZA 229

.NTO

guir Doue. Goudeze, an heol a gollo he sklerijen, al

loar a zeuio e liou d’ar goad, ar mor dijadennet a

lammo dreist an torr-aochou ar re huella evit goueledi

an douar ; ar stered faziet, divar ho hent, a gouezo euz

an Env, ha da fin holl, ar bed, gant kement a zoug, a

vezo sebeliet en eur mor a dan.

Neuze e vezo klevet trompil an eal o tregerni varzu ar

pevar avel hag o lavaret: « Savit, tud varo, ha deuit d’ar

varn : Surgite mortui. »

Ker buhan, ar garnel a roio he relegou, ar bez a zis—

taolo he gorfou maro, ar mor a zislonko ar re veuzet.

Holl kement a zo bet, a zo hag a dle beza c’hoaz var an

douar, hol e savimp en hor zav a nevez flamm hag en

em gavimp var eun dro, ec’harz treid ar gador-varn.

Jesus-Krist var eur goabren skedus ; en dro d’ezhan

eun niver dreist-kount a Elez hag a Zent, en he zourn

leor an Aviel ha kroaz ar C’halvar, a ziskenno da varn

pep unan ha da renta d’an holl ervez ho oberou :

Justum et impium judicabit.

Euz ar pez a dremeno neuze eo e meuz, hirio, da

gozeal deoc’h.

Ar varn a velan ennhi tri dra : Eul leor, splamm ha

guirion, leor ar c’houstiansou ; eur valanz diabeg ha

difazi, balanz an aviel ; eur zetanz, didruez ha diremed,

setanz Jesus-Krist.

Euz al leor, ar valanz, ar setanz-se e lavarin deoc’h,

dioc’h renk, eun nebeut komzou.

.NHO

230 VAR AR VARN ZIVEZA

.NTO

*

* *

Leor ar c’houstiansou.

Ar bed-ma, kristenien, pa daolan varn’han eur zell

piz hag eveziek, a gavan meurbed din a druez. Petra, e

guirionez, a velan-me var an douar ? Guelet a raan eur

rumm dud hag a denn evel fouge deuz ho dizurziou ;

breset ho deuz ho c’houstians dindan ho zreid, ha mou-

get en ho c’haloun mouez feiz ho badiziant. Ha brema,

dishenor ho zud, rann-galoun greg ha bugale, skuer fall

ho farrez e kerzont digabestr var hent an drouk, e ver-

niont a zeiz da zeïz pec’het var bec’het evel pa n’ho

defe euz ho buez, kount ebed da renta.

Lod all, dindan diaveaz eur falz honestiz, a guz eur

galoun loudour ha prenvedet. Tremen a reont evit tud

vad, tud renket, tud a zoujanz Doue. Sellou laouen ' zo

en ho daoulagad, komzou flour var ho muzellou, mi-

gnouniach en ho mousc’hoarz epad ma zeo leun ho

spered a zonjou mezus, hag ho c’haloun a warizi, fal-

lagriez, dislealdet, trubarderez, oberou fall. Mez aketuz

int da ober an drouk e kuz ; evit mankout d’ar pez a

dleont da Zoue, d’an nesa, d’ezho ho-unan, e klaskont an

hent distro, an denvalijen ; ha neuze goude beza pec’het

dre guz, duet brud-vad an nesa, great outhan gaou en

he vadou e lavaront : « Piou biken a anavezo kement-

ma ? Ne meuz bet, euz va oberou, ken test nemet an

denvalijen ; va c’houstians va unan, hebken, a c’hoar

petra ounn ha nikun na c’hello, morse, goud ar pez zo

tremenet ennhi. »

.NHO

VAR AR VARN ZIVEZA 231

.NTO

Ah ! va Breudeur ha va C’hoarezet kristen, en em

fazia ' rit. Eul lagad a zo hag a vel pep tra, a lenn e ple-

gou kuzet kaloun peb den, a zizolo ar virionez e kreiz

an noz an tenvalla : lagad an Aotrou Doue, lagad atao

digor, noz-deiz, var an drouk, digor var ar mad. Eur

bluen a zo hag a skrif pep tra. Bloaz ha bloaz, deiz ha

deiz, heur hag heur, hoc’h holl oberiou a zo kaieret. Ke-

ment hen deuz al lagad guelet, ar bluen hen deuz skrivet.

Adalek ho c’halanad kenta betek ho c’halanad di-

veza, ho puez hed-ha-hed, a vezo, neuze, displeget dira-

zhoc’h ; pec’hejou ho pugaleach, pec’hejou ho iaouankiz,

deiz ar pardoun-ma, ar foar-zount, en nosveziou, en

ebatou, en dansou, ken etrezoc’h ho c’hunan, ken etre

ar iaouankiz all ; ar pec’hejou great var an diskar oad,

great en ho kosni mar hen deuz Doue ho lezet da goza :

kement ho pezo kuzet guella ma ellot ouz lagad eun tad,

ouz skouarn eur vamm, ouz kaloun eur mignoun. Ar

mad zokenoc’h ho pezo great, mez great dre fouge evit

tenna varnoc’h meuleudiou an dud ha marteze, evit

lakaad unan benag da gueza er pec’het, eno e vezint di-

zoloet holl : Quidquid latet apparebit ; ha dizoloet dirak

ar bed holl a bez.

Ia, neuze, ann holl a velo ho puez, ho puez displeget,

ledet dirazho evel lizerennou eul leor digor. An holl a

c’hello he foueza, he c’houmpren.

Ha c’houi, c’houi ne c’hellot nac’h an disterra tra.

An testou en hoc’h eneb ne vankint ket. An Env an

douar, an heol, ar stered, an noz, an deiz, holl e

kavint eur vouez evit ho tamall ha lavaret : « guir

.NHO

232 VAR AR VARN ZIVEZA

.NTO

eo, test oump a gement-se. » Hoc’h eal mad koulz hag

ho troug-eal a lavaro : « ia, guir eo : test omp a ze ; »

ho touarou, ho ti, ho kuele a lavaro : « ia, guir eo :

Lapides clamabunt, lignum quod inter juncturas est ædi-

ficiorum, respondebit. » (Heb. II, 11).

Hag ar pec’her paour, petra e teuio hen da veza,

neuze, gant ar vez ha gant an disesper ?

Va Breudeur, ma rofe d’in an Aotrou Doue, ar

galloud da lenn ama en ho kalonou ha da zigeri dirag

an holl, leor ho koustians, piou ac'hanoc'h c'houi a

lavar-fe : « Mad, ia, ne ran ket a forz, aotreal a ran

kement-se ? » Piou, er c’hontrol, na c’houlen-fe ket koll

kentoc’h peb vad, eget guelet he vuez displeget penn-

da-benn ? Ha koulskoude, piou a velan-me en iliz-ma ?

Ho kerent, ho mignouned, ho c’hamezeien, ho ken-

barrisioniz : tud ho deffe truez ouzoc’h, tud hag a

c’houlen-fe ho tizamma.

Evit peur-greski, peur-gernia mez ar pec’her, tal-ha-

tal gant he vuez, Doue a lakaio, buez an den just.

Var an douar, nag a gristenien vad, a vev dianavezet

gant ar re all ! Kemeret a reont kement a boan da

guzat ho vertuziou hag ho zantelez ha ma kemer an

den fall da guzad an drouk a ra. Ober a reont ar mad,

nann evit plijout d’an dud, mez evit plijout da Zoue ; en

em zantifia ' reont aliez heb goud da nikun euz a

gement ho guel. Ho buez a dremenont er guel a Zoue,

hebken. Pedi a reont en eur ober ho labourou pem-

deziek, meuli Doue e korn kuz ar goustians ha dougen

.NHO

VAR AR VARN ZIVEZA 233

.NTO

ho c’hroaziou heb en em glemm. Ho bugaleach a voue

pur, ho iaouankiz dibec’h, ho c’hosni direbech :

krouadur sentuz, pried mad, tad karantezuz, leal er

marc’hajou, koustiansuz en ho c’homzou, santel e pep

fesoun pe atao prest da ober pinijen euz an disterra

mank, ho deuz tremenet ho amzer e doujans Doue heb

na klask na goulen meuleudiou an dud.

Mez Doue hen devezo dalc’het kount a bep tra.

El leor ar c’houstiansou, koulz ha buez ar c’hristen

fall, eo merked buez ar c’hristen mad ; hag ar pec’her

pa he guelo a zanto c’hoaz evel kresket hag he vez hag

he zismeganz.

Eur veach, pep tra e se dizoloët Doue zigaso he

valans, eur valans diabeg ha difazi : balans an aviel.

*

* *

Goude ma vezo eta, bet displeget dirak an holl buez

pep unan ac’hanomp, e leor splamm ha guirion hor

c’houstiansou, eur valans a vezo digaset hag ennhi, er

valans-se, e vezo gant ar strisa lealded, pouezet hon holl

oberou.

Va Breudreur, an dud ho deuz ive ho balans evit

barn ha poueza ho hentez. Mez ho balans a zo eur

valans fazius, disleal, eaz da lakaat da gostezia en tu ar

gaou ; ar poueziou a lakeont ebarz a zo poeziou aliez

faoz, rentet bep eil tro, skanv pe bounner gant an

interest, ar vignouniach, an dallentez hag ar gasouni.