MON CHER AMI,

Je viens de terminer la lecture des Sermons de M. QUÉRÉ.

Je n’y ai rien trouvé de contraire à la doctrine de la Sainte

Eglise.

L’éloge du style de M. QUÉRÉ n’est plus à faire. C’est du

breton le plus pur sans purisme, riche en images et en compa-

raisons tirées de la nature et des usages bretons, et en

expressions pittoresques.

Par la simplicité du plan et par la variété des développements,

toujours en harmonie avec la mentalité de nos auditoires

bretons, ces Sermons peuvent être très utiles aux Prêtres qui

voudront se former à la prédication.

C’est dans les sujets de circonstance, surtout, que M. QUÉRÉ

a donné libre essor à sa riche imagination. La lecture de ces

Sermons sera un vrai régal pour les amateurs de langue

celtique.

Veuillez agréer mon cher Ami, mes sentiments dévoués en.

Notre Seigneur Jésus-Chrit

M. GRALL,

Chanoine honoraire,

Curé de Ploudalmézeau.

.NPO

Maurice

Person

Mantallot

Vu le rapport de M. GRALL, Curé de Ploudalmézeau, daté du

27 avril, nous avons permis d’imprimer les Sermons de

M. QUÉRÉ, mis en ordre par M. l’Abbé JÉZÉGOU, Vicaire à

Châteaulin.

Châteaulin, 17 mai 1906.

- FRANÇOIS-VIRGILE,

Evêque de Quimper et de Léon.

.NPO

EUR GER ARAOG

———————

Aliet oun bet, meur a veach, da gas da voulla sarmo-

niou brezonek an Aotrou Quere.

Mez diegi e 'm oa o kregi el labour.

Sarmoniou an Aotrou Quere oa skrivet, an darn vuia,

var feuillennou paper, distag ha fuillet ama hag ahont.

Ouspenn-ze, kalz anezho oa lakeat an eil en heben.

Ha hent all c’hoaz, n’oant ket holl skrivet er memez

doare. En he amzer genta, an Aotrou Quere na skrive

ket evel ma rea var fin he vuez. He zarmoniou diveza ’ zo

skrivet ervez grammadek ar Gonidek. Ar re all a zo heb

reolen hebed.

Dibab ha renka kement-se oll, n’oa ket eul labour eaz.

Mez pelloc’h, koulzkoude, al labour ’ zo great. Gant

sarmoniou brezonek an Aotrou Quere e zo gellet ober daou

leor euz ar re goanta.

Ra deufent da veza talvouduz !

*

* *

Kredi a raan e raïnt vad, dreist holl, d’ar veleien

iaouank.

Peurliesa, en eur guitaad ar C’hloerdi, ne anavezont

ket nemeur a vrezonek. Ne ouzont ket, dreist-holl, brezo-

.NHO

VI EUR GER ARAOG

.NTO

nek ar c'hatekis nag hini ar relijion. Sarmoniou an

Aotrou Quere ho zikouro d'he deski.

*

* *

Beza int ar c'henta sarmoniou moullet e brezonek iac’h.

Ar c’halz anezho ' zo troet kaer ha livet brao. Meur a

hini ive, evelkent, hen anzav a dleer, a zo disterroc’h. Holl,

koulzkoude, e meuz lakeat ho moulla. Ar venanen a ra

he mel gant poultren dastumet var bleuniou a bep seurt

liou. Ar prezeger ive a ell kaout er sarmoniou ar re zis-

terra, ar pez a vezo guella, marteze, da lakaat en he

brezegennou.

*

* *

Dreist, e vefen eurus, ma rofe al leor-ma da unan all

benag, ar mennoz da zastum ha da gas c’hoaz du voulla,

sarmoniou brezonek.

Mars eo, na ve ket bet beteg-hen moullet euz ar seurt

prezegennou-ze.

N’eo ket, koulzkoude, na vije ket bet, en hor bro, preze-

gerien dispar. An Aotronez Cloarec, Fave, Jaouen, Mor-

gant, Pouliquen, Mingant, Nicolas ha kalz re all, a zo

c’hoaz brudet en hon touez. En ho amzer oant mistri evit

displega 'r religion.

Ma ve bet dastummet ha moullet ho frezegennou, pe-

beuz tenzor e vije bet evit Cador—brezeg Breiz-izel !

Euz an traou great mad, ne dlefer, morse, lezel netra da

vont da goll.

C. JÉZÉGOU.

.NHO

Eur gerik divar benn an Aotrou Quere

—————————

I

An Aotrou Quere a zo ganet, er bloaz 1824, er C’houlen,

e parrez Plouenan.

E kelendi Castel e reaz he studi.

P’ oa beleget, — 25 gouere 1850, — oa kaset da gure

da barrez Riec.

Mez ne falvezaz ket ganthan, chomm er barrez-se, hag

abarz daou vloaz e teuaz da gure da Blouider.

Eno, var ali eur mignon, ec’h en em lakeaz da genta da

zeski 'r brezonek.

Mez a veac’h m’hen doa adarre tremenet daou vloaz er

barrez-se, ' oa hanvet da gure e sant Loïs-Brest.

*

* *

Eiz vloaz e chommaz eno, ha goudeze, e teuaz da ber-

soun da Voelan.

En eur ziguezout, ar persoun nevez hen devoa, dioc’h-tu,

leac’h da ziskuez he garantez d’he barrisioniz. Eur

c’hlenved heuzus deuz ar re spegusa, ar vosen, oa en

em ledet var ar barrez. Kalz tud oa taget gant-hi.

Adalek ar mintin betek an noz, bemdez, an Aotrou

Quere a vije var varc’h du-ma, du-hont, o velet ar re

glanv.

Pa davaz pelloc’h ar c’hlenved, Prefet ar Finistère, a

.NHO

VIII DIVAR BENN AN AOTROU QUERE

.NTO

ginnigaz rei ar groaz a enor d’ar persoun kalounek. Mez

an Aotrou 'n Escob a viraz en eur lavaret: « Beleien va

Escobti, ne labouront ket evit enoriou ar bed-ma. Gortoz

a reont, en eur ober ar mad, eur rekoumpanz all kaeroc’h

e baradoz Doue. »

*

* *

Er bloavez 1873, an Aotrou Quere, oa hanvet da bersoun

e Bannalec. Mez kement, a garantez a zante en dro

d’ezhan, e parrez Moelan, ma zeaz da gaout an Aotrou

'n Eskob evit her pedi d’he lezel eno. — « Ama, e skrive

goudeze da eur mignon, kement tra ' zo a lavar eur bern

traou da m’ c’haloun. Eur mean, eur vezen, korn an

hentchou, a gemer eur vouez evit kozeal ouzin, dudius.

Ar zonj hebken d’ho dilezel, a ro da m’ c’haloun melkoni.»

*

* *

Ho dilezel a rankaz, koulzkoude. Er bloaz 1874, e oa

kaset, en despet d’ezhan, da bersoun da Gastellin.

He barrisioniz nevez a glevaz lavaret na deue da 'vitho

nemet dre fors. An digemer a rajont d’ezhan na voa ket

deuz ar guella. Mez en eur he anaout, abarz pell, e teujont

d’her c’harout. Ha var fin he vuez ne voa ket, e Castellin,

unan ha n'hen dije ket doujanz, karantez ha respet evit

ar persoun koz.

*

* *

Doue ' zigasaz d’an Aotrou Quere eur zamm pounner

da zougen. Epad he iaouankiz hen doa bet great eur

c’hlenved deuz ar re voasa. Divar neuze, morse ne oa bet mad

avoualc’h. Mez gant an oad ar beac’h a bounereaz.

.NHO

DIVAR BENN AN AOTROU QUERE IX

.NTO

C’huec’h vloaz araog he varo, he izili ’ en em lakeaz da

grena. Ne elle mui chomm en he vele. Noz-deiz, e vije en

he zav, o vale dre he gambr pe harpet deuz eur gador.

Mervel a reaz, d’an drivec’h a vis guengolo 1898, d’an

oad a drizek vloaz ha triugent.

Hirio, e gueret Castellin, he barrisioniz ho deuz savet

d’ezhan eur bez deuz ar re goanta hag a lavaro d’an holl,

a dreuz ar c’hantvejou, pegement ho deuz bet karet ho

phersoun koz.

—————————

Sarmoniou an Aotrou Quere · 第 2 / 99 题