20 ditto ontrent middach quamen onder Witters eylant ten ancker op
30 vadem vuijle gront.
21, 22 ditto hebben Orange sijn fockemast, die op Mariavelle gehact
hadde, noch ingeset alsoo die beeter bevonden worde als d' oude
gebroocken, ende dewijl alhier geen ander te becomen is, hebben ons
met die moeten behelpen.
23 ditto des avonts syn wy gelijckelyck van Witters eylandt t'
seyl gegaen naer de caep om d' aenstaende maent van Maert aldaer te
cruijsen; 't was dagelijcx schoon, lieffelijck ende heet weder.
26 ditto hadden een moije coelte wtte lande, seijlden boven Witters
eylandt. Wy vernamen een seyl commende wtte wal; daer by commende was
tot ons groot vernougen 't jacht Victoria, dat alhier ende ontrent
de caep tot voor de bay van Manilla altoos alleen hadde geswormen;
de joncken, seiden hij, hadden op de cust van Formosa, in een gat
daer verneken saten, gevonden, ende alsoo die sonder te lossen niet wt
conden comen, was hy genootsaeckt die te verlaeten ende naerde vloot
te comen, hun belastende te volgen, ende soo ons volgende hadden ons
gemist ende tot nu als vooren hier ontrent aff ende aen gelaveert.
27 ditto smorgens vernamen 2 seijlen; waren 2 van onse joncken, die met
ons gedestineert waren; hadden het mede altoos hier ontrent gehouden;
hun oversten Equan quam aen boort ende rapporteerde had hij ses dagen
naert vertreck vant jacht Victoria eerst wt gecomen was met sijn drien,
maer dat de derde jonck, niet willende seijlen, by hun verlaten was;
vermoet die wederom naer Tayouan toegelopen is. 't Was lieffelyck
heet weder, redelycke coelte.
28 ditto smorgens conden wy de joncken niet sien; ons oordeels salt
hun seer swaerlyck syn ons te voegen. Equan hielt mij gisteren al
vooren om des avonts onder de wal ten ancker te comen, soo dat wijt
oordeelen onnosele seeluijden te syn.
Primo Maert, Saterdach des morgens, waren wy weder dicht onder 't
landt; wij sagen beyde de joncken, die wij meenden dat op ons aff
souden gecomen hebben, maer wij bevonden dat sy liever de wal hielden
dan met ons verre in see te loopen; wy sonden 't jacht Fortuijn des
afternoens naer hun toe om die onder de vloot te doen comen, maer sy
bleven onder de wal.
2 ditto woey het hart wtten Noorden. Des avonts quamen heel dicht onder
't landt ontrent de caep, dat een schoone lantdouwe schijnt te weesen;
de Fortuijn met eene jonck quam bij ons, maer soodrae als wij het
wederom wenden van de wal t'seewaert, liep de jonck datelijck wederom
bij syn macker onder 't landt ten ancker. 't Was heel stil weder,
dan de see schoot hart.
3 ditto waren wederom ontrent de wal; wij misten Noort Hollandt, die
des afternoens weder by ons quam. Wij sonden 't jacht Fortuijn wederom
by de joncken met wat amonitie, als cruijt, musquets, coegels ende
lonten, ende lietent hun metten ondercoopman Abraham le Poivre weten,
dat sy hun onder onse vlagge souden commen begeven; soo niet, indien
hun eenich ongeluck overquam dat wy daer van ontschuldicht wilden sijn.
Des afternoens quam Le Poivre wederom aen boort ende seijde dat
de bootschap aen Equan gedaen hadde, daervan ick oock do Le Poivre
schriftelycke verclaringe liet teyckenen; een weijnich tijts daer
nae quam den Chinees Equan selffs aen ons boort, die ick aendiende
volgens de voorige last van Le Poivre, sy mosten hun nevens onse
schepen in see begeven ende niet onder de wal houden; soo verre
de Spangaerden quamen te vernemen dat sij haer daer onthielden, sy
souden groot perijckel loopen van genomen te worden; dat sy daerom
gewaerschout souden sijn: wij moesten ofte costen alle avont met
onse swaere scheepen soo naer de wal niet commen; ende ick wees hun
hoe wij seijlen mosten omde joncken wt China te ontmoeten, daer op my
antwoorde 't selve te sullen soo naer comen ende doen (hoe wel groote
geneegentheyt toonde om onder de wal te houden, menichmael repeterende
"haz mûcho grande mar" [163]) oock dat dat, namentlijck 't opsoucken
vande joncken, seer goet was; maer soodrae den quidam wederom in syn
jonck was ende dattet ontrent avont worde, liep terstont naer d'ander
jonck toe, ende liepen t'samen onder de wal; wij hielen t'see.
4 ditto woey het hart wtten Noorden; lietent leggen dryven om d'ander
scheepen in te wachten.
5 ditto wast stille; wij conden alt samen boven de caep Bolinao
niet commen.
6 ditto dreven wij boven de caep Bolinao voornompt open gaets vande
baij van Pangassivan, een kenningh vant landt.
7 ditto quam den breden raet aen boort ende resolveerde de cust totte
Doz Irmanos toe te cruijcen; iterim dat Jan Pietersen mette Fortuijn
ende tingal dicht langs de wal soude loopen ende vernemen oft ergens
geen bequame reede ende waeterplaetsen waeren, om ons ende andre onse
hier naer commende scheepen, des noot synde, daervan te mogen dienen;
't was heel stille ende heet weeder.
Op dato storff d'eerste man van siecte in de vloot opt jacht den Haen.
8, 9 en 10 ditto hadde ons de stroom weer om de Noort geset; wij conden
van stilte totte boucht van Pangassivan niet comen, dreven mette seylen
gestadich op de mast; ontrent middach cregen een labbercoeltien wtten
N.Westen, soo dat wy iegens avont wtte bocht geraeckten. Mette son
was de caep Z. ten W. van ons; wij seylden Z.W. ende Z.W. ten Westen.
12 ditto waeren wy ontrent de caep; Jan Pietersen Reus hadde mettet
jacht Fortuijn alhier een bequame waterplaets, leggende in een baij,
gevonden, maer geene ofte seer onbequame anckergront voorde grooste
scheepen; wij sonden alle de boots met 42 musquettiers aen lant om
water te haelen; wij ordonneerden 't jacht Victoria soo dicht onder de
wal te loopen als de boots bequamelijck soude connen beschermen, ende
Jan Pietersen vooruit voer mettet jacht Fortuijn noch wat om de Suijt,
om te vernemen oft geen bequame reede voorde scheepen conste vinden.
13 ditto was ick aende waterplaets aen lant; wederom aen boort comende
vont Jan Pietersen aldaer, die mij seyde een seer schoone baeij ontrent
1 1/2 mijl van dese baij gevonden te hebben, om voor groote scheepen
te anckeren; daerop den raet ontboden ende resolveerden mette vloot
daer naer toe te loopen; jegens avont daer comende settent after eene
gebrooken, dorren, clippigen houck, een cleen gotelingh schoot vant
lant op 9 ende 12 vadem schoone gront.
14 ditto voer Jan Pietersen met alle de schippers met 100 man aen landt
om 't selve te ontdecken, maer vonden geen vars water, maer wel een
staende poel brack water, die wy bevonden (hoewel vant geberchte aff
compt) doort overloopen vande see int suijer mousson brack te wesen;
wij resolveerden, alsoo enige vande vloot water van doen hadden,
't strant door te graven om het staende water in see te loopen ende
ons dan daer van te dienen soo wij best soude connen.
15 ditto quam Jan Pietersen wederom aen boort ende verhaelde mij,
dat een seer bequaem afflopende vars water hadde gevonden, waerom
gesamentlijck met alle de boots aen lant voeren met een pertij
musquettiers om water te haelen; aen lant comende vonden van enige
inwoonders resistentie, schietende vijff ofte ses seitsen ofte pylen
naer ons; doch quetsten Godt loff niemant, maer door onse musquettiers
vluchten int geberchte, soodat wij innewaerts van strant aff trocken;
vonden daer een tamelijck pleyn, beplant met bannanus bomen, suijcker
riet met yets anders, daer dese inwoonders hunne residentie hielden,
maer apparent soo wy met de vloot hier quamen de vlucht hebben genomen;
wij verbooden wel strengelyck dat niemant niettegenstaende d'inwoonders
onse vyantschap getoont hadden, per avontuer niet wetende wat natie,
oft Spangaerden oft andre, wij waren, alsoo wy vermoeden dat noijt
van onse scheepen hier geweest sijn, enige vrucht bomen ofte aert
vruchten souden beschadighen, om te sien oft sy ons by dien middel
hier nademaels vreedtsamer ons water souden toestaen te haelen.
Aen landt synde meetten andre om 't volck in ordre te houden, quamen
2 seijltiens vande Suijt op comende laveren, waerom terstont Jan
Pietersen Reus mette schipper vande Fortuijn aen boort sonden om mette
vrunden advys 't jacht voornt daernaer toe te senden; maer aen boort
comende vernamen dattet onse 2 joncken waeren, comende op laveren,
om welcke oorsaecke, als mede om dattet stil was, niemant daer naer
toe sonden; maer jegens avont liepen die wederom naer de wal sonder
bij ons te comen; wij gissen dat sij ons niet gesien hebben ende
't was te stille om by hun te comen.
't Water, dat wij hier vonden, spruijt een half musquet schoot vant
strant wtter aerde wt drie aderen, ende maekt soo een loopent beeckien
tot in see, wel soo starck als inde Tafel baij; 't water is ook soo
schoon ende lieffelijck ende in sulcken overvloet, dat ment nauwelyck
soude verwenschen, alleenlijck dattet met laech water wat moeijlijck
over enige effe clippen in de boots te brengen is.
Deze baij worde bijden raet op d' approbatie vande Heer Generael
den naem gegeven van Muijsers bay; leyt op de hoogte van 16 gra.,
15 minuten Noorder breete.
De Weste baij ofte waterplaets, 1 1/2 mijl bijnoorden, worde genaempt
op gelijcke approbatie Reusen bay; sijn beyde dese bayen seer kenbaer,
want vande caep Bolinao aff tot Reusen baij is 't lant effen oft het
geschaeft waere, maer aldaer valt het met een inwijck ofte bay in;
wederom van daer 1 1/2 myl suijdelijck tot Muysers bay ist wederom
effe; dan ontvalt hem 't lant in Muysers baij in 2 ofte driederley
heuvelen ende int midden van de bay siet men een ruijge hoeck van
boomen; tusschen dien hoeck ende de voorverhaelde dorre clippen
aende noortseyde, dicht onder 't lant, is de reede alles gelyck by
der stuerluyden journaelen perfecter is geextendeert ende beschreven.
16 ditto waeren noch doende met water te haelen; de scheepen
ondertussen d'een wat crengende, d'ander wat drijvende; Orange sette
een nieuwe bouckspriet in, alsoo sijn oude onbequaem ende geheel
vergaen was. Worde goetgevonden op morgen aen lant te gaen om de
scheepen, principaelijck die naer Maccao sullen gedestineert worden,
van brant ende ander hout te versien, ende alsdan gelijckerhant op
18 deser wederom in see sullen loopen.
17 ditto waeren met alle de boots aen lant ende hacten een deel brant
ende timmerhout voorde vloot.
18 ditto waeren ons volck doende om 't hout aen boort te brengen;
ontrent de middach openbaerde hun wederom 8 à 10 swarten, schietende
verscheyden pijlen doch quetsten Godt loff niemant, want vluchten
terstont boswaerts in alsoo d'onse naer hun schooten; ende quamen
ons volck altsamen met hun hout aen boort.
Wij resolveerden metten raet naerdemael wy onse Chinese joncken niet
en vernamen, de jachten Fortuijn ende Victoria langs de wal tot de
Doz Irmanos toe te senden om de selve joncken op te soecken ende
onder de vloot te brengen.
Des nachts wast stille tot int dachquartier, wanneer veel blixem ende
een harde regen viel, die ons gans ongewent was, alsoo wij sedert 28
Januarij (dat wt Taijouan seylden) noyt regen vernomen hadden.
19 ditto, Woensdachs, des morgens metten dach, de wint wtte wal sijnde,
lichten ons anckers ende gingen wtte baij seijl, buijten comende woey
ende regenden het hart met donder ende blixem, soodat wijt lieten
drijven; de jachten liepen langes de cust om de joncken op te soecken,
die wij sedert den 3 deser (alleenlijck op 15 ditto dat wy die gisten
te sien, hoewel niet by ons quamen) niet vernomen hebben, sulcx dat
dees joncken meer moeyte ende sorge causeren, als ick vreese dat
sij de compa dienst sullen doen, want in alle manieren toonen geen
genegentheyt om bij ons te sijn, oock syn se onbequaem om t'see te
loopen; ende 't is ons niet geraden gestadich ontrent de wal op hun te
passen, waerom wij oock resolveerden hun noch dees reijs op te soucken
ende, die niet vindende, onse cruijsinge tot opsoeckinghe vande vloot
ende andre joncken comende van China naer Manilla te vorderen.
Des middachs sagen een seyltien recht voor wt S. ten W. van ons, daer
wij altsamen met alle de seijlen naer toe liepen met tamelycke coelte
wtte Noorden, maer alsoo een groot stuck voor wt was ende ons te cloeck
int seijlen, is ons iegens avont ontduijstert. Ick oordeelde het een
Chinees wangcan te sijn, ofte comende van China ofte wt Manillas,
om ons te verspien.
Wij staecken bij ende setten een vuijr op om Orange ende den Haen,
die een groot stuck weechs after wt waeren in te wachten.
20 ditto smorgens waeren Orange en de Haen ons wt gesicht; presumeren
dat sij ons vuijr niet hebben gesien ende derhalven hebben laeten
voorstaen; de Dos Irmanos waeren N. ten O. 3 mylen van ons; wy
cregen een lant wintien ende deden ons best om wederom om de Noort te
commen; de schippers vande Fortuijn ende Victoria quamen aen boort
ende rapporteerden ons, dat sij op gisteren, alsoo dicht onder de
wal loopende als hun mogelijck was, geen joncken vernomen hadden;
affcomende hadden seijlten voor wt gesien, daer de Fortuijn terstont
naer toeliep, maer doort vallen vanden avont verloor hem wt gesicht,
soo dat genootsaeckt was wederom onder de vloot te commen.
Des middachs vernamen Orange ende den Haen omden Suijt van ons; wy
wierpent op den leij ende wachten hun in; des avonts quamen Godtloff
wederom by ons; de wint was Zuijen.
21 ditto des morgens waeren byde Doz Irmanos ende dreven in stilte;
des avonts cregen 2 a 3 regencaecken, met wint vermengt, maer hielen
cort op; des nachts dreven in stilte om de Noort.
22 ende 23 ditto cruijsten wy ontrent de caep Bolinao; 't was stil
heet weder, de see schoot seer hart als of het hier corts hart
gewaeyt hadde.
24 ditto des morgens quam den raet aen boort ende resolveerde,
niettegenstaende wy ons devoir genouch gedaen hadden int op soecken
van onse Chineese joncken ende daerom hun ons niet eens meer behoefden
te moeijen, dat Jan Pietersz Reus mettet jacht Fortuijn ende een
tingal, noch eenmael ten overvloet totte Dos Irmanos toe langs de
wal sou loopen om gemelte joncken op te soecken ende met eenen oock
de gelegentheyt vande cust aldaer ontrent te ontdecken.
25 ditto worden eenige delinquanten gestraft volgens de sententien;
wij dreven in stilte tussen de Caep ende Reusenbaij.
26 ditto hadden een redelijck coeltien wtten noorden; Jan Pietersen
mettet jacht Fortuijn ende sijn tingal liepen voor wt langs de wal,
om de joncken op te soecken; des avonts sagen wij de 2 broers recht
voor wt, namen onse seijlen in ende lietent leggen dryven.
27 ditto des morgens quam Jan Pietersen wederom aen boort ende
hadde mette tingal in een schoone groote bocht ofte ban geweest,
daer de broers voor leggen, sagen een huijs ofte diergelycke oposte
ontrent het strant staen, sulcx dat apparent daer goede gelegentheyt
van anckeren ende water te haelen soude wesen, maer van de joncken
hadden sij niets vernomen, waerom wij wederom N. W. ende W. N. W. aen
see liepen om aende Caep te comen.
28 ende 29 ditto laveerden wij aff ende aen 5, 6 a 8 mijlen vande wal;
de wint was N. ende N. N. O. met styve coelte; de see ginck seer hol,
oorsaecke de stroom hart om de noort gaet; 't was datelyck lieffelyck
heet weder, maer wij vernamen geen joncken noch ander vaertuijch.
30 ditto, Paesdach, des morgens waeren voor Muijsersbaij ontrent 3
mijlen vant landt; 't was lieffelijck weder, dan de zee schoot hol;
den breeden raet quam aen boort ende resolveerde, alsoo wij genouchsaem
ons best hadden gedaen om onse joncken op te soucken, sonder die te
vernemen, dat wy hier ontrent de Caep de aenstaende maent van April
(ten ware voorval van saecken anders vereijschte) aff ende aen souden
cruijsen sonder onse voornoemde joncken, ten waere sij bij ons quamen,
meer te bemoeijen ofte aen te trecken.
De twee baijen, op 26 deser by Jan Pietersen Reus ontrent de Dos
Irmanos ontdeckt, worden byden raet genoempt de grootste ende
oostelyckste, 't Wapen van Selantsbaij, ende de cleijnste ofte
westelyckste, Fortuijnsbaij, leggende t'samen op de hoochte van 16
gra., N. brete.
31 ditto worden wy des morgens een seyl onder de wal gewaer; wij
velden onse seylen, schooten een schoot ende liepen naer hun toe,
hij, soo wij oordeelden, quam oock op ons aff, waerom terstont de
vlagge boven aff lieten waeijen, menende het was een advijs jacht
vande vloot van d'Heer Admirael L'Hermite, maer een weijnich daer naer
sette hy syn halsen op ende ginck voor de wint van ons wech, als oft
wy stil hadden gelegen; de Fortuyn was juijst oock sulcke stuck in
de wint van ons aff, als wij hem veel conden sien; wij vervolgden hem
den heelen dach; somtijts liet hij sijn marsseyls loopen ende scheen
ons in te wachten, maer als wy (jae selfs de Fortuijn die hem op den
dach by de wercken quam) hem sterck schenen in te volgen, hijsten hy
wederom syn marsseyls ende ontliep ons altsamen als vooren, sulcx dat
wy altsamen niet anders consten oordeelen ofte het was een Spaens
jacht, van die van Manilla express om ons t' ontdecken wtgesonden;
't sy dan om ons vloote verder omde Zuijt ontrent hunne scheepen
(soo eenige in zee hebben) te leyden, ofte om 't een oft 't ander
jacht van ons affhandich soecken te maecken; 't sy dan hoet sij, wij
hebben hem jegens avont, omdat wy jegens ons resolutie niet dorsten
verder om de zuijt loopen, als mede om dat het een donckere maen
was, ende ons ander scheepen verre after wt waeren, moeten verlaten,
ende wierpent op de leij ende verwachten d'ander scheepen, Orange,
Haen ende Victoria.
April, 1625.
Pro ditto Dijnsdachs, des morgens, lagen wy in stilte; smiddachs cregen
een coeltgen wtte noordelijckerhant, leydent doch weder naer de wal.
2 ditto was het stilletiens; smiddachs hadden hoochte van 16 gra. 30
min., cabo Fraile Oost van ons ontrent 6 mijlen; des avonts wendent
van de wal.
3 ditto waren door stroom om de noort gedreven; des middachs liepen
met een coelte ontrent Reusenbaij 4 mijlen buijten de wal; lietent
des avonts dryven omde West.
4, 5, 6 ende 7 do wast mooij lieffelijck weder; hieldent aff ende
aen ontrent de Caep ende Muijserbaij 6, 5 ende 4 mylen buyten de wall.
8 ditto waren wederom omde noort gedreven (alsoo wy bevonden de stroom
alhier gestadelijck soo loopt); wy liepen om de suijt ontrent 4 mylen
van de wall.
9 ditto hadden moije coelte, laveerden om de noort; des avonts was
Reusenbaij Oost van ons ontrent 3 mylen; lietent doch drijven mettet
hooft om de West.
10, 11 ende 12 ditto waren wy tusschen de Caep ende Muijsersbaij 5,
4 ende 3 mijlen buijten de wal; des nachts setten ons de stroom om de
noort; wy vernamen als noch geen joncken, noch eenich ander vaertuijch.
13 ditto, Sondach, smorgens metten dach sagen wy 7 seylen te
landewaerts van ons; wij oordeelden terstont dattet de Spaense
vloot wt Manilla most weesen, want soodrae sy ons gewaer worden,
quamen op ons aff; den raet quam aen boort ende wij resolveerden ons
best te doen om hun soo verre t'zee te leyden als doenlijck soude
syn, om haer de couragie te benemen, alsoo altoos cleen vaertuijch
bij hun hebben dat op haer past, om haer in tyt van noode mede te
salveeren; sy deden den heelen dach hun best om ons in te loopen,
dan conden ons dien dach niet beseijlen; nochtans waren wij metten
Haen seer belemmert overmits niet voorts en conste ende wy hem niet
achter mosten laeten; eijntlijck waren genootsaeckt een deel rys,
syn boot, jae eenighe anckers vande bouch overboort te werpen, om
't jacht by de seijlen te crijgen; efter mosten de Fortuijn hem
noch voor onse scheepen over roeijen, soo qualijck was dat jacht
beseylt. Dese armade bestont in 4 groote ende gemene gallioenen, een
tamelijck schip, een jacht met een galleij van ontrent 20 bancken,
doch onder wat overicheyts beleyt, hebben als noch niet verstaen.
14 ditto, des morgens vrouch waren sij altsamen after in ons vaerwater;
't was stilletgens; den Spaenschen admirael liet hem van de galley
bouchsaerden om in onse vloot te comen, dewyl d'ander scheepen haer
best deden met seylen, die te mets van achteren aen quamen; derhalven
siende wij nu dattet met seylen hun niet verder ontleggen conden,
maer dat sy ons seeckerlyck opt lyff geresolveert waren te comen,
soo worden by den commandeur ende raet mannelijck geresolveert dat
wy onse schoverseijls in den bant souden nemen, de blinde reen onder
de bouchspriets haelen ende soo haer met couragie in te wachten;
oock wert geresolveert, alsoo het jacht Victoria voor wint qualijck
beseylt is ende de macht vande galley, soo die op hem aff quam, niet
soude connen wederstaen, dat sy dan in wtterste noot synde ende niet
connende ontcomen, 't jacht in den brant souden steken oft in den
gront hacken, ende dat alsdan met hun volck in een vande schepen
souden vluchten ende hun soo salveeren; tot dien eijnde worde hem
den tingal vant wapen van Hollandt bij gevoucht om 't volck in een
reys te mogen voeren. De sonne alsnu ontrent S. S. Oost synde, quam
den Spaensen admirael op de wint veringh van Noort Hollandt, die wy
meenden after do N. Hollandt om soude loopen om ons schip, 't Wapen,
te abordeeren (schietende ondertusschen 3 à 4 schooten naerden Haen,
die mette Fortuijn voor wt onse scheepen was), want alsoo wij op
Noorthollants backboort syde waeren, conden wy ons schut int eerste
niet wel gebruijcken, ende overmits de stilte conden wy de scheepen
niet after malcanderen crijgen, soo dat ondertusschen den admirael
vant voorsz. N. Hollant ende Orange soo met hun schut gegroet worde,
dat hijt abordeeren voor die tyt excuseerde ende braste sijn groot
marsseyl aen de wint om overstuijr te deijnsen. Den admirael ende
vice admirael, yder een even clouck, beyde gemonteert elcx met 44
ende 46 stucken (apparent alle van metael), gaven oock geen coop,
maer deden hun devoir wel met schieten soo naer onse scheepen als
naer onse seylen ende ronthout; ondertusschen ons schip, 't Wapen,
een weijnich van d'ander scheepen voorts schietende, dat wij mede
ons schut naer wil mochten gebruijcken, schooten wij gelijckelijck
soo vreeselijck op den admirael, dat hij syn marsseyls moste neder
halen ende crengen; wij worden oock alle drie gelycx de water in
geschooten, behalven de schooten, die door de scheepen, masten ende
seylen quamen. Orange, die alsdoen een weynich after N. Hollant was,
creegh den vice admirael op sy, die ons ende Noorthollant van afteren
ende Orange op syde soo trefte, datter eenighe in N. Hollant doot
geschooten ende gequetst worde; maer hy worde mede met gelijcke munt
soo betaelt, dat hij sijn marsseyls moste laeten loopen ende gelijck
syn admirael overstuyr deijnsen; het derde schip, schout bij nacht
synde, oock een schip van groot gewelt met 2 laegen schut, dede oock
soo syn devoir met schieten, dat wy blyde waren dat hij mede syn
admirael ende vice-admirael nootsaeckelijck volgen most; als sij nu
alsoo ontrent twee glaesen een weynich after wt gelegen hadden, soo
hijsten sij gelijckelyck haer marsseylen, namen haer schooverseyls in
den bant ende pudsden haer blinden op, ende quamen soo alle gelijck
op ons aff, waerom wy oock vaste rekeningh maeckten; wij soudense aen
boort crijgen, maer soohaest sij op sij van onse scheepen quamen ende
op d'oude ofte voorgaende manier wederom treffelyck gegroet wordende,
soo liet den admirael terstont ende daer naer d'ander scheepen haer
marsseijls loopen om after te geraecken; des admiraels vlagge worde
in genomen ende wel byde 2 uijren lanck, om de stock geslaghen, vast
gehouden, waer wt wij niet anders consten nemen ofte haren admirael
most doot syn; aldus mette anderen wat afterwt geraeckende, lieten
syt te mets over stuer drijven, ende alsoo het iegens avont begonde
te gaen, begonsten allenskens van ons te veeren ende wij hielden ons
onder cours t'seewaert, sulcx datsij 's anderen daechs sulcken stuck
after wt waeren, dat wij Godt dancten, dat alsoo van hun ontslagen
waeren, alsoo wy een seer geringe macht, om jegens soo een armade te
slaen, by ons hadden, want vant jacht der Haen ende Fortuijn geen ofte
seer weijnich assistentie hadden, niet om dat sy hun devoir niet wel
en deden, maer om dat wijt jacht den Haen niet after onse scheepen
wilden hebben, van vreese sij souden hem alleen afteraff crygende
doot gefoolt hebben, daerom de Fortuijn hem met bouchsaerden voor de
scheepen moste houden sulcx, dat wy met onse 3 scheepen, namentlyck
'tWapen van Zeelandt, N. Hollant ende Orange 't spits van de heele
Spaense macht mosten affbyten.
Daer syn wt onse scheepen ontrent 400 schooten met groff geschut
geschooten daer van datter den admirael ten minsten wel honddert
getreft hebben; d'ander hebben oock hun portie wel gecreghen, men
oordeelde eens wat dooden ende gequetsten datter geweest moeten sijn.
Het schip Noorthollant heeft 3 dooden en de 7 gequetste, Orange een
doot (namentlyck syn constabel) met 5 gequetsten; wy hebben Godtloff
niemant doot noch gequetst.
Als wij aen malcander geraecten, gisten wy te weesen ontrent 23 mylen
vande wal: onse stuerman hadde des middachs hoochte van 16 gra.,
50 minuten de Caep Bolinao O.S.O. van ons.
't Jacht Victoria worden byden schipper Keyser int eerste, eer noch
een schoot geschooten was, seer slechtelyck tegens expresse ordre,
al eert in eenich peryckel was, verlaeten ende sonder iets te
bergen geruijmpt ende laeten dryven; 't schynt sulcken vreese ofte
verbaestheyt in hun luyden is geweest, dat sy nergens naer dan om hun
te bergen hebben gedacht; sy luyden seggen wel, dat sij menichte van
poppen ende cardoesen hadden geleyt om 't jacht aen brant t' steecken,
maer den constabel is nevens den schipper mede soo verbaest geweest,
dat hij bij naer niet weet te seggen waer hy de lont geleijt heeft,
den vijant roeyde daer mette galleij naer toe, schooten daer op, maer
dorsten 't niet aboordeeren; daer naer roeyden een vaertuijch daeraen
ende haelden de Prince vlagh, die after aff woey, daer aff, ende soo
veel wij consten bemerken lietent doen drijven ende dreeff soolang
wijt conden oogen sonder eenich teycken van branden te vernemen;
voorwaer een slecht stuck wercks. De saeck worde met advys van den
raet aen de Heer Sonck gederigeert.
15 ditto des morgens was den vyant als vooren geseyt soo verre after
wt als wy hem sien conden, loopende naer de wal; wij dancten Godt dat
soo een treffelycke macht gedwongen was ons schandelijck (sonder meer
op ons te attenteren) te verlaten.
Wij resolveerden, alsoo den vyant apparentelijck niet datelijck sall
verlaten, maer wel een tijt als noch aldaer ontrent mocht bij houden,
ende om hun volgens onse instructie soo veel te schouwen als mogelijck
is, dat wy sullen de Caep Bolinao int gesicht loopen ende cruijsen dees
heele maent van April tusschen de voorsz. Caep ende de 17 grad. Noorder
breete, 8 a 10 mylen vande wal int vaerwater vande joncken, op hoope
van eenige te becomen; des middachs hadden de hoochte van 16 grad.,
42 minuten; waren alsnoch ontrent 24 mijlen vande wal.
16 ende 17 ditto wast looff stille; hoochte 16 gra., 40 minuten; op
dato sturff een quartiermeester ende was d' eerste die geduerende den
tocht opt schip gestorven was; ons volck begon starck in te vallen,
meest vant water gequelt sijnde.
18 ende 19 ditto wast noch al looff stille; hoochte 16 grad., 45
minuten; de see was vol vis, daer wij in de vloot te mets een van
vingen; quam wel tepas.
20, 21, 22, 23 ende 24 do. hadden continueelyck stilte, somtijts
een labber coeltie; schocten al nade wal toe op 17 ende 16 grad.,
40 minuten Noorder breete.
25 ditto des morgens sagen wijt hooge landt van Pangassivan ontrent
6 mylen van ons; de Caep Bolinao 5 mylen S.S.O.; wy leydent wederom
W.S.W. in see.
26 ende 27 ditto hadden hoochte van 16 grad., 45 min.; waren ontrent
9 mijlen vande wal; des morgens hadden vrij wat regen.
28 dito sagen noch 't hooge lant van Pangassivan 8 a 9 mijlen van ons;
hoochte van 16 gra., 45 min.; nog lietent leggen drijven.
22 ende 30 ditto was het stille, worderheet weder; des avonts cregen
een coeltien wtten Noorden; namen onse seijlen in ende lietent leggen
dryven mettet hooft omde West.
Maij, 1625.
Adij. Pro. ditto Donderdach des morgens wast heel stille; des middachs
hoochte van 16 gra., 18 minuten, met groote hitte; des avonts was
de Caep Oost ontrent 5 mylen van ons; lietent doen wederom dryven;
des nachts hadden veel regens met donder ende blicxem; oock wint,
maer duerde niet lange.
2 ditto smorgens sagen 't hooge landt van de Doz Irmanos O.S.O. van
ons; 't laege landt vande Caep Oost, omtrent 6 mijlen. 't Was claer
gesicht. Den raet quam aen boort, ende worde geresolveert, alsoo
wij noch niet seecker wisten dat den vijant de cust verlaten hadde,
ende nochtans des lants vloot wel diende op gesocht, dat wy volgens
onse instructie ons voor des vijants macht wel soude wachten, ende
als noch tot 12o deser maent Oost ende West 6, 8 à 10 mijlen van de
Caep t' see sullen cruijcen om op de joncken te passen; smiddachs
hoochte van 16 grad., 12 minuten; tegens avont liepen in zee.
3 ditto des morgens was de Caep Oost wel 300 noordelijck van ons
ontrent 6 mijlen; wij liepen met reddelijcke coelte met 't voormarsseyl
t' zee; smiddachs hadden de hoochte van 16 gra., 23 minuten; dreven
des nachts 8 9 mijlen vande wal.