Wie weet, wat voor verrassingen de Poolstreken nog voor ons in petto
hebben! Daar blijkt het, dat een russische, door gouverneur Sosnowsky
uit Archangel naar Nova Zembla gezonden expeditie, teruggekeerd is
met het bericht, dat zij een gemakkelijke, slechts dertig werst lange
doorvaart heeft ontdekt tusschen de Kruisbaai van de Barentszee en de
Karazee aan Nova Zembla's Oostkust. Aan de Kruisbaai zou men bovendien
steenkolenbeddingen hebben waargenomen.
Ook zonder die laatste is het bericht al belangwekkend genoeg en
beschamend leerzaam voor de poolreizigers, die daar zoo druk hebben
gewerkt, en voor ons, die meenden, dat de Westkust van Nova Zembla
haast geen geheimen meer verborgen hield.
Die Kruisbaai of Lommenbaai ligt op 74 N. B. dus even ten noorden
van de Matotsjkinsjar, de straat, die ook dwars door het land gaat
van West naar Oost.
De nieuwe doortocht maakt dus van het smalle maar lange landcomplex
Nova Zembla, dat tot dusver als uit twee eilanden bestaande werd
beschouwd, een complex van drie eilanden. Wie weet, wat verdere
verrassingen het voortgezet onderzoek nog zal brengen. De door
de Russen gemelde ontdekking is er wel het bewijs van, hoe weinig
definitief alle geografische exploratie in de poolstreken is. De
westkust van Nova Zembla toch behoort tot de best verkende en
betrekkelijk meestbevaren arctische kusten. Aan de exploratie dier
kust hebben Hollandsche bezoekers een groot aandeel genomen. Niet
enkel in den tijd van Barents en Heemskerk, maar ook in de tweede
helft der vorige eeuw. Op de zeven wetenschappelijke zomervaarten,
in 1878-'84 met het scheepje de Willem Barents ondernomen, zijn onze
landgenooten herhaaldelijk aan die Westkust van Nova Zembla geweest
voor verkenning en inkaartbrenging der kust.
En in den nazomer van 1880 hebben de opvarenden van de Willem Barents
juist deze Kruisbaai nog eens bezocht en verkend. Het geluk is hun
niet gunstig geweest; en de ontdekking, nu door de Russen gedaan,
is onzen landgenooten onthouden gebleven.
Trouwens Russen en Noren hebben in de laatste kwart-eeuw Nova Zembla
met ijver in studie genomen. Helaas, dat ons werk van de Willem
Barents, het negentiende-eeuwsche schip, dat, zooals gezegd, zeven
reizen naar Nova Zembla ondernam in de zomers van 1878 tot 1884,
ten einde een gedenksteen voor Barents en zijn tochtgenooten aan de
IJshaven te plaatsen, het nooit tot aan die haven heeft gebracht!