De federatie van australische staten is het nog niet eens geworden
over de keus van de hoofdstad. Een vroegere stemming had Dalgety
aangewezen op de grenzen van Nieuw Zuid-Wales en Victoria. Maar die
keus is bij nadere en algemeener stemming niet bekrachtigd.
De parlementaire geschiedenis van de commonwealth is sinds de tien
jaren, dat de gefedereerde republiek bestaat, slechts een meer of
minder openlijke strijd geweest tusschen Sydney en Melbourne om
den voorrang en juist die kamp is de reden, dat men naar een andere
hoofdstad omziet.
Sydney had geëischt, dat die zou liggen in Nieuw Zuid-Wales, waarop
Melbourne den eisch had gesteld, dat er minstens tusschen haar
mededingster en den zetel der centrale regeering een afstand van
180 kilometer moest wezen. De Melbourners behaalden een voorloopig
groot succes, want ze wisten door te drijven, dat hun eigen stad de
tijdelijke zetel zou worden van de federale autoriteiten.
Geen zitting van het parlement is sedert dien tijd verstreken, zonder
dat de quaestie over de plaats der definitieve hoofdstad ter sprake
is gekomen. Leden van Kamer en Senaat gingen op kosten van den staat
reizen maken, om over de respectieve voordeelen van de voorgestelde
plaatsen en hun districten te oordeelen, en nieuwgekozen leden konden
geen beslissing nemen, zonder dat ze ook met eigen oogen hadden gezien.
Intusschen begonnen de kiezers ongeduldig te worden; er moest worden
beslist. Die van Victoria dreven de keus van Dalgety door; maar het
plaatselijk parlement van Sydney verklaarde, dat het nooit Dalgety
zou erkennen, en bood een andere plaats aan, het tot nu toe onbekende
Canberra.
De strijd kon opnieuw weer beginnen, en in de toen volgende jaren
wonnen de protectionistische denkbeelden van Melbourne meer en meer
terrein. In het begin van de thans loopende zitting van het parlement
heeft de regeering de definitieve keuze van een federale hoofdstad
als een der hoofdpunten op haar programma staan. Na vele en lange
beraadslagingen hebben zich 39 stemmen voor Canberra uitgesproken
tegen 33 voor Dalgety.
Maar reeds hebben enkele afgevaardigden ontdekt, dat het district
Canberra allerlei plaatsen heeft, die voor hoofdstad in aanmerking
komen. Dus zou een nadere aanwijzing wenschelijk wezen. Verder is er
nog de Senaat, die er wel op kon staan, dat men Dalgety koos, zoodat
de Australiërs over niets meer verbaasd zouden wezen, dan over een
besliste keus van een hoofdstad. Toch zou zulk een middelpunt zeer
gewenscht zijn als tegenwicht tegen de gevaarlijke neiging bij de
groote steden in Australië, om alle levende krachten van het land
naar zich toe te halen.