In den modernen tijd is het reizen iets heel anders geworden, dan het
was in den nog niet in het teeken der machinale voortbeweging staande
periode. Men zou verwachten, dat dit verbazende onderscheid tusschen
nu en vroeger de belangstelling voor de in vroeger eeuwen ondernomen
reizen wakker zou houden. Maar merkwaardig genoeg, heeft men echter
in de laatste eeuw voor de ontwikkelingsgeschiedenis van het reizen
en voor de buitengewoon waardevolle reisberichten uit vorige eeuwen
betrekkelijk weinig belangstelling getoond.
Een duitsche uitgeversfirma, de Gutenberg-Verlag in Hamburg, heeft nu
een onderneming op het touw gezet, om tegen dat vergeten in te gaan
door de uitgave van een »Bibliotheek van merkwaardige Reizen«. Reizen
is op zich zelf niet alleen zeer nuttig en ontwikkelend, maar het
lezen erover is dat ook en de klassieke lectuur op dit gebied is het
in hooge mate. Vooral zullen de documenten, geschreven door de groote
ontdekkers, een voortreffelijke opwekking zijn voor moderne menschen,
om hun gedachten eens naar vreemde landen te laten gaan. De jeugd zal
er voorbeelden van moed en geestkracht ontmoeten, en wij allen maken
erbij kennis met belangwekkende mannen in omstandigheden, die reeds
op zichzelf spannend en interessant zijn.
Het eerste deel van deze duitsche verzameling zal de
dagboekaanteekeningen en berichten van James Cook bevatten over zijn
drie reizen om de wereld. Die beknopte en zakelijke mededeelingen
over tochten in onbekende zeeën, uitgevoerd onder allerlei moeiten
en bezwaren, hebben eveneens waarde als documenten voor de toestanden
bij de scheepvaart in vroeger dagen. De manieren, waardoor Cook zich
wist te oriënteeren niet alleen, maar ook de wijze, waarop hij met de
menschen omging, met zijn bemanning en met de inboorlingen, dat alles
moet belangstelling wekken, en voor den geograaf en den ethnoloog is
het werk uit den aard der zaak gewenschte lectuur.
Toevallig, dat deze uitgever thans op een denkbeeld ingaat, dat in onze
Linschotenvereeniging reeds in ons land een begin van uitvoering heeft
gekregen. Zooals onze lezers weten, zal de nederlandsche vereeniging
haar werk aanvangen met de reisboeken van Jan Huygen Van Linschoten,
den reiziger van de zeventiende eeuw, peetvader der vereeniging. Wij
maken dus een nationaler begin dan de duitsche uitgever, die met een
Engelschman aanvangt.