"Mi pensas, ke estos pli bone, se ni gxin ne auxskultados,
sinjoro Craggs?" diris Snitchey kaj rigardis sian kompanianon.
"Mi ankaux pensas", diris Craggs. Sed ambaux atente auxskultadis.
"Vi ne devas tion cxi auxskulti", respondis ilia kliento. "Mi
gxin tamen rakontos. Mi ne intencas demandi la doktoron, cxu li
konsentas, cxar li ja ne donus sxin al mi. Sed mi volas fari al
la doktoro nenion malbonan, cxar (ekster tio, ke tiaj bagateloj
ne estas aferoj seriozaj, kiel li diras) mi lian infanon, mian
Marion'on, volas liberigi de io, la proksimigxadon de kio sxi --
kiel mi scias -- vidas kun timo kaj doloro; mi parolas pri la
reveno de sxia amanto. Se io en la mondo estas vera, gxi estos
tio, ke sxi lian revenon timas. Tiom neniu estas malvastigata en
siaj rajtoj. Vere, mi nun vivas kiel cxasata hundo, mi nur en
mallumo kuragxas eliri kaj ne estas permesita al mi veni en mian
domon kaj en mian propran posedajxon; sed tiu cxi domo kaj tiu
cxi posedajxo iam denove apartenos al mi, kiel Vi scias kaj
diras; kaj Marion kiel mia virino estos post dek jaroj -- Vi
diras gxin mem, kaj Vi ne estas sangvina -- kredeble pli ricxa,
ol se sxi ligigxos kun Alfred Heathfield, kies revenon sxi
atendas kun timo (ne forgesu tion cxi) kaj kies amo -- kaj ankaux
nenia amo en la mondo -- ne povas esti pli varmega, ol la mia. Al
kiu nun estas farata tro multe? Cxio estas farata laux rajto kaj
justeco. Mia afero estas tiel justa, kiel lia, se sxi decidas
favore por mi; kaj mi lasos la aferon al sxia decido. Estos al Vi
agrable ne pli auxdi pri tiu cxi afero, kaj mi ankaux pli Vin per
tio cxi ne embarasos. Vi konas nun miajn intencojn kaj miajn
bezonojn. Kiam mi devas forlasi Anglujon?"
"Post unu semajno", diris Snitchey. "Sinjoro Craggs? --"
"Ankoraux iom pli frue, mi konsilus", respondis Craggs.
"Post unu monato", diris la kliento, observinte la ambaux
vizagxojn. "De hodiaux post monato mi forveturos."
"Gxi estas tro longa tempo", diris Snitchey; "tro longe. Sed gxi
tiel restu. Mi pensis, ke li postulos por si tri monatojn",
murmuris li al si mem. "Cxu Vi volas foriri? Bonan nokton,
sinjoro!"
"Bonan nokton!" respondis la kliento kaj skuis al ambaux la
manon. "Vi vidos ankoraux, kiel bone mi scias uzi mian ricxecon.
De nun Marion estas mia stelo de felicxo!"
"Gardu Vin sur la sxtuparo, sinjoro!" diris Snitchey; "cxar tie
la stelo ne lumas. Bonan nokton!"
"Bonan nokton!" respondis sinjoro Warden.
La ambaux kompanianoj eliris sur la sxtuparon kaj lumis al li;
kiam li jam estis foririnta, ili ankoraux staris kaj rigardadis
sin reciproke.
"Kion Vi diras al tio cxi, sinjoro Craggs?" diris Snitchey.
Sinjoro Craggs balancis la kapon.
"Ni opiniis en la tago, kiam havis lokon tiu transdono, ke en la
maniero, kiel la paro diris al si adiaux, estis io stranga, tion
cxi mi memoras", diris Snitchey.
"Jes, jes", diris sinjoro Craggs.
"Eble li trompigxas", dauxrigis sinjoro Snitchey, sxlosante la
fajreltenan keston kaj metante gxin sur gxian ordinaran lokon;
"sed se tiel ne estas, iom da facilanimeco kaj malfideleco ankaux
ne estus mirindajxo, sinjoro Craggs. Kaj tamen mi opinius la
belan vizagxeton tre fidela. Sxajnis al mi", diris Snitchey,
surmetante sur sin sian superveston kaj la gantojn (estis tre
malvarme ekstere) kaj korektante kandelon, "kvazaux sxia
karaktero en la lasta tempo farigxis pli forta kaj pli serioza,
pli ol la karaktero de sxia fratino."
"Sinjorino Craggs havis tiun saman opinion", rimarkis Craggs.
"Mi efektive ion donus", diris Snitchey, kiu en vero estis tre
bonkora, "se mi povus kredi, ke sinjoro Warden trompigxis en sia
kalkulo; sed kiel ajn facilanima kaj nekonstanta li estas, li
tamen konas la mondon kaj la homojn (kaj estus malbone, se estus
alie, cxar por sia konado li pagis suficxe kare); kaj mi ne povas
al mi prezenti, ke gxi estas kredebla. Ni faros la plej bone, se
ni nin ne enmiksos; ni povas fari nenion pli, sinjoro Craggs, ol
silenti."
"Nenion pli", respondis Craggs.
"Nia bona amiko, la doktoro, rigardas tiajn aferojn indiferente",
diris Snitchey balancante la kapon. "Mi almenaux volus esperi, ke
li ne bezonos sian filozofion. Nia amiko Alfred parolas pri la
batalo de l' vivo," -- li denove balancis la kapon, -- "mi
esperas almenaux, ke li ne falos en la komenco de la batalo. Cxu
Vi havas Vian cxapelon, sinjoro Craggs? mi estingos la duan
kandelon."
Ricevinte jesan respondon de sinjoro Craggs, sinjoro Snitchey
faris, kiel li diris, kaj palpante ili eliris el la cxambro de
interparoloj, kiu nun estis tiel malluma, kiel la objekto de ilia
parolado, aux kiel la advokatajxo entute.
Mia historio kondukas min nun en malgrandan malbruan cxambron de
instruitulo, kie en tiu sama vespero la fratinoj kaj la fresxa
maljuna doktoro sidis antaux la agrabla kameno. Grace kudris,
Marion legis el libro. La doktoro en nokta surtuto kaj pantofloj,
tenante la piedojn sur la varma tapisxo, sidis en la ava segxo,
auxskultis la legantinon kaj rigardadis siajn filinojn.
Ili estis tre belaj. Du pli agrablaj vizagxoj neniam ankoraux
faris angulon kamenan cxarma kaj sankta. Ion de ilia malegaleco
la forpasintaj tri jaroj devisxis; kaj sur la pura frunto de la
pli juna fratino, en sxia okulo kaj en la tono de sxia vocxo oni
povis rimarki tiun saman seriozan korecon, kiun cxe sxia pli
maljuna fratino la senpatrine travivita juneco jam longe
maturigis. Tamen cxiam ankoraux sxi sxajnis pli cxarma kaj pli
malforta ol la dua; cxiam ankoraux sxi sxajnis metadi sian kapon
sur la bruston de sia fratino, fidadi je sxi kaj sercxadi
konsilon kaj helpon en sxiaj okuloj, en tiuj cxi koraj okuloj,
tiel trankvilaj, tiel klaraj kaj tiel afablaj kiel antauxe.
"Kaj kiam sxi nun estis en la patra domo", legis Marion el la
libro, "kiu estis al sxi tiel kara pro cxiuj tiuj rememoroj, sxi
komencis sentadi, ke la malfacila tento de sxia koro baldaux
devas veni kaj ne estas prokrastebla. Ho, patra domo, nia
konsolanto kaj amiko, kiam cxiuj aliaj nin forlasis, de kiu la
disigxo cxe cxiu pasxo inter la lulilo kaj la tombo --"
"Kara Marion!" diris Grace.
"Mia museto!" ekkriis la patro, "kio estas al vi?"
Sxi prenis la manon, kiun la fratino donis al sxi, kaj legis plu;
sed per vocxo cxiam ankoraux tremanta, kvankam sxi penis kovri
sian eksciton.
"De kiu la disigxo cxe cxiu pasxo inter la lulilo kaj la tombo
estas cxiam dolora. Ho, patra domo, vi, cxiam fidela kaj tamen
tiel ofte malsxatata, estu malsevera kontraux tiuj, kiuj deturnas
sin de vi, kaj ne persekutu iliajn erarantajn pasxojn per tro
maldolcxa pento! Ne permesu, ke ia afabla rigardo, ia rideto el
malnova tempo brilu sur via vizagxo de spirito. Nenia radio de
amo, boneco, malsevereco, koreco lumu de via blanka kapo. Nenia
rememoro de ama vorto aux rigardo eliru plendante kontraux tiu,
kiu vin forlasis, sed se via rigardo povas esti punanta kaj
severa, tiam tiel rigardu en via kompatemeco la pentantojn!"
"Kara Marion, ne legu pli hodiaux vespere", diris Grace -- cxar
sxi ploris.
"Mi ne povas", sxi rediris kaj kovris la libron. "La literoj
cxiuj sxajnas bruli!"
La doktoron tio cxi amuzis; kaj li ridis, frapante al sxi sur la
vangoj.
"Kio! gxis larmoj tusxita de romano!" diris doktoro Jeddler. "De
presa nigrajxo kaj papero! Ne, ne, estas cxio egale. Estas tiom
same prudente preni serioze presan nigrajxon kaj paperon, kiel
cxian alian aferon. Sed sekigu viajn larmojn, sekigu viajn
larmojn. Mi estas konvinkita, ke la heroino de longe estas jam
returne en la patra domo kaj kun cxiuj pacigxis, -- kaj se sxi
tion cxi ne faris, efektiva patrodomo konsistas ja propre nur el
simplaj kvar muroj; kaj imagita -- el paperajxo kaj inko. Kio
estas?"
"Gxi estas mi, sinjoro", diris Clemency ensxovante la kapon tra
la pordo.
"Kio estas al Vi?" demandis la doktoro.
"Ho, mia Dio, nenio al mi estas", respondis Clemency -- kaj sxi
estis prava, se oni povis jugxi laux sxia bone sapita vizagxo, el
kiu kiel ordinare brilis la efektiva esenco de bona humoro, per
kio sxi, kiel ajn ne bela sxi estis, efektive farigxis simpatia.
Kontuzitaj kubutoj ordinare ne estas kalkulataj al belajxoj; sed
en la irado tra la vivo estas cxiam pli bone sur la malvasta vojo
malbonigi al si la kubutojn anstataux la bona humoro, kaj
tusxante tion cxi lastan Clemency estis tiel fresxa kaj sana,
kiel cxia belulino en la tuta lando.
"Ho, nenio al mi estas", diris Clemency kaj tute eniris tra la
pordo, "sed venu iom pli proksime, sinjoro!"
Iom mirigite la doktoro plenumis sxian deziron.
"Vi diris, ke mi donu al Vi neniun, kiam sxi apudestas, Vi
scias," diris Clemency.
Iu fremda en la familio, laux sxia stranga okulado cxe tiuj cxi
vortoj kaj la aparta loga movo de sxiaj kubutoj, kvazaux sxi
volus cxirkauxpreni sin mem, povus eble pensi, ke "neniun"
signifas, cxe la plej favora klarigado, honestan kison. Efektive
sxajnis, ke la doktoro en la unua minuto mem ne sciis, kion li
devas pensi; sed li baldaux retrankviligxis, kiam Clemency,
trasercxinte en la ambaux posxoj -- sxi komencis de la gxusta
posxo, poste fosis en la malgxusta kaj fine revenis al la gxusta
-- ellevis leteron.
"Britain preterveturis," sxi diris, transdonante la leteron al la
doktoro, "kiam la posxto venis, kaj li atendis. En la angulo
staras A. H. Mi vetas, ke sinjoro Alfred revenas. Ni havos feston
de edzigxo en la domo -- mi havis matene du kulerojn en la posxo
. . . Ho, Dio, kiel malrapide li gxin malfermas."
Sxi parolis cxion tion cxi kiel monologon, dum en sia senpacienco
sciigxi la novajxon sxi levis sin sur la finetojn de la piedoj
kaj el sia antauxtuko faris korktirilon kaj el sia busxo botelon.
Fine, perdinte la paciencon atendi, dum la doktoro kun la letero
cxiam ankoraux ne estis preta, sxi subite returne mallevis sin
sur la plandojn kaj jxetis sian antauxtukon kiel kovrilon trans
la kapon, plena je muta malespero kaj ne povante plu gxin elteni.
"Venu, knabinoj!" ekkriis la doktoro. "Mi ne povas alie; en mia
vivo mi nenian sekreton povis teni cxe mi. Kaj ankaux ne estas
multe da sekretoj, kiuj estus indaj esti tenataj en tia -- sed ni
silentu pri tio cxi. Alfred reveturas kaj baldaux venos!"
"Baldaux!" ekkriis Marion.
"Kio! la romano estas tiel rapide forgesita!" diris la doktoro
kaj pincxis al sxi la vangon. "Mi tuj sciis, ke la sciigo sekigos
la larmojn. Jes! 'Mi volas fari al sxi surprizon', li tie cxi
skribas. Sed tio cxi ne iros. Li devas havi konvenan akcepton."
"Baldaux!" ripetis Marion.
"Nu, eble ne tiel baldaux, kiel Via senpacienco pensas",
respondis la doktoro; "sed suficxe baldaux. Ni rigardu! hodiaux
estas jxauxdo, ne vere? tiel li intencas veni de hodiaux post
monato".
"De hodiaux post unu monato", mallauxte ripetis Marion.
"Gxoja tago kaj festo por ni cxiuj", diris per gaja vocxo sxia
fratino Grace, kiu gratulante sxin kisis. "Longe atendita tago,
mia kara, kiu fine venis".
Rideto estis la respondo, malgaja rideto, sed plena je fratina
amo; kaj kiam sxi rigardis al sia fratino en la vizagxon kaj
auxskultis la cxarman harmonion de sxia vocxo, kiam sxi plu
pentradis la gxojojn de la revidigxo, tiam sur sxia propra
vizagxo brilis espero kaj gxojo.
Kaj ankoraux io: io, kio pli kaj pli trarigardis tra la ceteraj
sentoj, kaj por kio mi ne havas nomon. Tio cxi ne estis gxojo,
triumfo, fiera entuziasmo -- tiuj cxi ne montras sin tiel
trankvile. Tio cxi estis ne sole amo kaj dankemo, kvankam tiuj
cxi faris parton de tio cxi. Gxi ne venis de ia egoista penso,
cxar tiuj cxi ne brilas tiel sur la frunto, ne flamas tiel sur la
lipoj.
Doktoro Jeddler malgraux sia filozofio -- kiun li cxiam en la
praktiko forgesadis, kiel gxi ofte okazas al gloraj filozofoj --
ne povis sin deteni montri tian grandan intereson je la reveno de
sia malnova lernanto kaj zorgato, kiel se gxi estus ia serioza
afero. Tiel li denove sidigxis en sian avan segxon, denove
etendis la piedojn sur la varman tapisxon, multfoje tralegis la
leteron kaj ankoraux pli multe parolis pri gxi.
"Ho, estis ankoraux tempo", diris la doktoro kaj rigardis en la
fajron, "kiam Vi ambaux kune, vi, Grace, kaj li, kuradis brako en
brako, kiel paro da vivaj pupoj. Cxu vi memoras?"
"Ho jes," sxi respondis kun gaja rido kaj dauxrigis kudri
diligente.
"De hodiaux post unu monato!" diris la doktoro meditante.
"Sxajnas kvazaux de tiu tempo pasis ne pli ol unu jaro. Kaj kie
tiam estis mia malgranda Marion?"
"Neniam malproksime de sia fratino, kiel ajn malgranda sxi
estis," diris Marion: "Grace estis por mi cxio, ecx tiam, kiam
sxi ankoraux mem estis infano."
"Tre vere, mia kateto, tre vere," respondis la doktoro. "Sxi
estis solida malgranda mastrino, mia Grace, kaj bona
ekonomiistino kaj diligenta sagxa infano: plena je pacienco por
niaj kapricoj, cxiam preta antauxplenumi niajn dezirojn kaj
forgesi la proprajn; ecx jam tiam. Jam en tiu tempo, Grace, vi
neniam estis kolera kaj disputema, esceptinte rilate unu
punkton."
"Mi timas, ke de tiu tempo mi tre sxangxigxis al pli malbona,"
ridis Grace, cxiam ankoraux diligente laborante. "Kia punkto gxi
estis, patro?"
"Alfred, kompreneble," diris la doktoro. "Vi estis nur tiam
kontenta, se mi vin nomis la edzino de Alfred; tial ni vin nomis
edzino de Alfred; kaj tio cxi pli al vi placxis (kiel ajn strange
gxi nun sxajnas), ol se ni donus al vi la titolon de dukino, se
ni povus vin fari dukino."
"Efektive tiel estis?" trankvile diris Grace.
"Kiel, vi gxin pli ne memoras?" demandis la doktoro.
"Mi pensas, ke mi gxin ankoraux iom memoras", sxi respondis, "sed
nur apenaux. Estas tro longe de tiu tempo." Kaj kudrante sxi
kantetis la rekanton de unu malnova kanto, kiun la doktoro amis.
"Alfred baldaux havos efektivan edzinon," sxi diris, donante al
la interparolo alian direkton; "kaj tio cxi estis bela tempo por
ni cxiuj. Mia trijara ofico estos baldaux finita, Marion. Vi
faris gxin al mi tre facila. Mi diros al Alfred, kiam mi metos
vin ree al lia brusto, ke vi lin la tutan tempon kore amis kaj ke
li ecx unu fojon ne bezonis mian subtenon. Cxu mi povas gxin al
li diri, mia kara?"
"Diru al li, amata Grace", respondis Marion, "ke neniam sxuldo
tiel noble, tiel grandanime, tiel elteneme estis plenumata; ke mi
vin de tiu tempo kun cxiu tago pli amis; kaj ke mi vin nun tiel
senfine amas!"
"Tion cxi mi ne povas al li diri," respondis sxia fratino, sxin
cxirkauxprenante; "miajn meritojn la fantazio de Alfred al si
pentru. Li suficxe trograndigos, kara Marion, tute kiel vi."
Sxi nun reprenis sian laboron, kiun sxi estis formetinta el la
mano, kiam sxia fratino parolis kun tia tusxiteco de l' koro, kaj
sxi denove kantetis la malnovan kanton, kiu tiel placxis al la
doktoro. Kaj la doktoro, cxiam ankoraux sidante en la apoga
segxo, auxskultis la kanton, batis la takton al gxi sur sia genuo
per la letero de Alfred, rigardis siajn filinojn kaj diris al si,
ke inter la multaj vanajxoj de la vana mondo tiuj cxi almenaux
estas suficxe belaj.
Dume Clemency Newcome, plenuminte sian alporton de sciigo kaj
atendinte en la cxambro gxis sxi cxion sciis, iris returne en la
kuirejon, kie sinjoro Britain post la vespermangxo faris al si
oportune, cxirkauxite de tia grandanombra kolekto da brilantaj
kovriloj de potoj, pure frotitaj patoj, poluritaj pladoj,
brilantaj kaldronoj kaj aliaj signoj de sxia diligento sur la
muroj kaj sur la bretoj, ke li sidis kvazaux en la mezo de
magazeno de speguloj. La plej granda parto el ili vere donis ne
tre flatan repentron de li; ankaux iliaj prezentajxoj estis tute
ne egalaj; cxar kelkaj donis al li tre longan vizagxon, kelkaj
tre largxan, aliaj suficxe agrablan kaj aliaj tre malbelan, cxiu
laux sia maniero de reprezentado, tiel same, kiel faras la homoj.
Sed en tiu ili cxiuj konsentis, ke inter ili tute oportune sidas
individuo, tenanta la pipon en la busxo kaj krucxon da biero apud
si kaj balancanta kun esprimo de grandanimeco la kapon al
Clemency, kiam sxi sidigxis al tiu sama tablo.
"Nu, Clemency", diris Britain, "kiel vi nun fartas? kaj kio da
nova estas?"
Clemency diris al li, kion sxi sciigxis, kaj li akceptis tion cxi
tre afable. Bona sxangxigxo estis videbla cxe Benjamin de la kapo
gxis la piedoj. Li estis multe pli largxa kaj pli rugxa, pli gaja
kaj pli gajiga. Gxi elrigardis, kvazaux lia vizagxo estis antauxe
kunligita en tuberon kaj nun estis disligita kaj elglatigita.
"Tio cxi kredeble estos nova negoco por Snitchey kaj Craggs", li
diris, kun oportuneco blovante nubojn de fumo en la aeron.
"Kaj ni eble denove estos atestantoj, Clemency!"
"Dio!" respondis Clemency kun la kutima movo de siaj amataj
membroj: "Mi volus ke mi gxi estu, Britain!"
"Kio?"
"Ke mi estu la persono, kiu devas edzinigxi!"
Benjamin prenis la pipon el la busxo kaj kore ridis. "Jes, vi
estas tute la gxusta por tio cxi," li diris; "malfelicxa
Clemency!" Clemency de sia flanko ridis tiel same kore kiel li,
kaj sxajnis ke la penson sxi trovas tiel same amuza, kiel li.
"Jes," sxi konsentis, "mi estas tute la gxusta por tio cxi, ne
vere?"
"Vi neniam edzinigxos, kompreneble," diris sinjoro Britain kaj
prenis la pipon returne en la busxon.
"Vi efektive pensas, ke ne?" diris Clemency tute senkulpe.