Daruma was een Indische wijze, wiens beeld, zooals wij reeds gezien
hebben, in verband stond met het theedrinken als godsdienstig gebruik
door de Zen-secte in Japan. Men zegt, dat hij de zoon was van een
Hindoe-koning, en onderwijs had genoten van Panyatara. Toen hij zijn
studies had voleindigd, trok hij zich terug naar Lo Yang, waar hij
gedurende negen jaar in gepeins bleef zitten. In die periode werd de
wijze in verzoeking gebracht op de wijze van den Heiligen Antonius,
Hij worstelde tegen die verzoekingen, door aanhoudend de heilige
geschriften op te zeggen; maar het telkens herhalen van het woord
"juweel" verloor zijn geestelijke beteekenis, en werd in verband
gebracht met den edelsteen, die gedragen werd in het oor van zekere
bekoorlijke vrouw. Zelfs het woord "lotus", dat alle ware Buddhisten
zoo heilig is, was niet langer het symbool van Buddha, en deed Daruma
denken aan het openen van den schoonen mond van een meisje. Zijn
verzoekingen namen toe, en hij werd overgebracht naar een Indische
stad, waar hij zich bevond onder een groote menigte aanbidders. Hij
zag vreemde godheden met afschuwelijke symbolen op hun voorhoofd, en
Rajah's en Prinsen, die op olifanten reden, en die omringd waren door
een groot gezelschap dansmeisjes. De groote menschenmassa trok voort
en daarbij ook Daruma, totdat zij aan een tempel kwamen met tallooze
tinnen, een tempel bedekt met een menigte onreine gedaanten, en het
leek Daruma, dat hij de vrouw zag en kuste, die de beteekenis van den
juweel en den lotus had veranderd. Daarop verdween de verschijning
plotseling, en Daruma werd wakker, en ontdekte, dat hij onder den
Chineeschen hemel zat. De wijze, die tijdens zijn overpeinzing in slaap
was gevallen had ernstig berouw, dat hij zijn godsdienstige plichten
had verwaarloosd, en na een mes uit zijn gordel te hebben genomen,
sneed hij zijn oogleden af en wierp die op den grond, terwijl hij
zeide: "O Gij Volkomen Ontwaakte!" De oogleden veranderden in de
theeplant, waarvan een drank werd vervaardigd, die den slaap kon
verdrijven en vrome Buddhistische priesters in staat stelde hun
nachtwaken te houden.
Daruma.
Daruma wordt meestal voorgesteld zonder beenen, want volgens een
andere lezing der legende, die wij zooeven hebben medegedeeld,
verloor hij zijn beenen door de negenjarige overpeinzing. _Netsuke_
[73]-snijders stellen hem voor in een plechtig, zakvormig gewaad,
met een zuur gezicht en oogen zonder oogleden. Somtijds wordt hij in
de Japansche kunst voorgesteld, omgeven door spinnewebben, en er is
een schalksche wijziging van den heilige, waar hij is voorgesteld als
een vrouwelijke Daruma, wat een speelsche hatelijkheid is op Japansche
vrouwen, van wie niet kan worden verwacht, dat zij negen jaar lang
kunnen zwijgen! Dikwijls wordt een uil in verband gebracht met Daruma,
en op zijn tocht naar Japan wordt hij uitgebeeld, op de golven staande,
gesteund door een gierststengel. Drie jaar na den dood van Daruma zag
men hem wandelen over de westelijke bergen van China, en men zag,
dat hij één schoen in zijn rechter hand droeg. Toen het graf van
Daruma op bevel van den Keizer werd geopend, bleek dit slechts één
schoen te bevatten, dien de heilige vergeten had mede te nemen. [74]