die dag soek. Dit was toe 'n tijd van vrede en gerustheid oor die
ganse Aarde.
NO. 13
DIE MAAN IS DIE SKOEN VAN DIE HOTNOTSGOD.
OPMERKINGS:--Ook hierdie Storie word op verskeie maniere vertel,
dog ons bepaal ons bij die beste vertellers, wat min of meer alles
in hierdie verhaal insluit. Hier word ons vertel dat die Haas die
oorsaak is dat die Dood die wêreld ingekom het--voor daardie tijd
het die gestorwene of vermoorde altijd weer opgestaan en geleef.
Die Hotnotsgod maak vir hom 'n paar netjiese skoene, waarmee hij dood
in sij skik was. Dog een van die skoene--die regter--was hard en dit
druk hom toe net seer aan die regtervoet; so sê hij aan sij dogter, die
Hamerkop (voël) om die skoen in die water te gaan sit om sag te word.
Hieroor was die groot Waterslang net erg gesteurd, omdat die Hotnotsgod
sij vuil skoen in die water durf laat plaas. Die Waterslang maak die
water in die nag net baie koud, sodat die hele dam die volgende môre
kliphard oorgeijs was. Die skoen sit toe binne in 'n stuk ijs.
Die Hotnotsgod stuur toe daardie oggend sij dogter, die Hamerkop,
om die skoen te gaan haal. Sij bring dit met die groot stuk blink ijs
daaraan. Hij vererg hom toe so daaroor dat hij die skoen weggooi--op
in die lug.
Die Hamerkop, wat die Windvoël goed ken, roep uit: "Windvoël, Windvoël,
vat die skoen op, op, op in die lug, dat ons snags ook lig kan hê!"
Daar kom toe 'n warrelwind, wat die skoen daar bo in die lug bring,
en los dit daar.
Die skoen met die stuk ijs word toe die Maan.
Die Maan met die blink stuk ijs daaraan begin toe in die nag te
skijn. Die mense van die ougeslag sien toe vir die eerste keer die
Maan. Hulle dek toe hulle gesigte met hulle hande toe en prijs en
vereer die Maan. Van toe af het hulle snags lig en hoef nie meer in
die donker rond te dwaal nie. Hulle kon toe snags gaan IJstervarke
jag en die Wild bij die waters voorlê en sien om hulle te skiet.
Hierdie ding het die Son glad nie aangestaan nie; want hij wou net
alleen in die lug geskijn het. Hij soek toe twis met die Maan. Die Son
is warm; want hij is die kop van Danser, die Vuurman. Die Maan is koud;
want hij is die versteende Waters. So probeer die Son om baie hitte
uit te straal om die ijs van die Maan te laat smelt. Die ijs smelt,
smelt, smelt tot net die sool van die skoen van die Hotnotsgod oorblij.
Toe huil al die mense dat die Maan nou dood is. Die groot Waterslang,
wat vir die waters in die fonteine sorg, hoor die gehuil en laat
'n fontein in die Maan kom om gedurig in die skoen water te maak,
sodat die water ijs kan word.
Die water in die skoen groei toe gedurig aan tot die hele skoen weer
vol water was; die water word ijs, en die Maan skijn toe weer in
volle krag.
Die Son spuug toe weer sij warm pijle op die Maan af, sodat die Maan
weer kleiner en kleiner word. Die gesmelte ijs word toe die nagdouw,
of maanwater, en die stukkies ijs word toe kapok en die rijp wat
snags val.
Toe die Boesmans weer die Nuwe Maan sien, bedek hul weer hulle oë met
albei hande en roep uit: "O, Maan, ons het gedink jij was heeltemaal
dood; maar nou sien ons dat jij weer lewendig na ons teruggekom
het. Nou weet ons dat die Son jou nooit sal doodkrij nie. Jij sal
doodgaan, maar sal altijd weer lewendig word. Maak ons net soos jij,
sodat wanneer ons oud word, ons weer van vooraf jonk word en nie
sterf nie."
Die Maan antwoord: "Julle sal oud word en altijd weer jonk word. Daarom
sal julle nooit sterwe nie. Julle sal, as julle oud is, net slaap en
uit daardie slaap sal julle gouw weer jonk ontwaak. Weer sal julle
jag, weer sal julle eet en drink, weer sal julle vrouwens en kinders
bij julle wees; want hulle ook sal nie sterwe nie."
So het die mense van daardie tijd nooit gesterwe nie.
Maar hoe het die Dood dan gekom?
Een aand toe die Maan ewe plesierig skijn, hoor hij 'n jongman
ontroosbaar huil. Hij vra aan die jongman waarom hij so bitter en
bedroefd huil.
Die jongman antwoord: "Mij moeder is dood, en ek sal haar nooit weer
sien nie."
Met diep meegevoel sê die Maan: "Wees maar getroos, mij seun. Jouw
ma sal weer lewendig na jou terugkom. Sij slaap net vir 'n rukkie,
maar is nie dood nie."
Die seun strij en antwoord: "Mij ma is regtig dood, die Wind is uit
haar neusgate gegaan, en die Vuur is uit haar lijf, so haal sij nie
meer asem nie en sij is stijf en koud."
Die Maan troos hom weer en sê: "Kijk na mij: ieder maand sterf ek
en word gouw weer lewendig, en so sal dit ook met al die mense gaan:
hulle sal net 'n rukkie slaap en weer ontwaak."
Maar die seun strij toe eers hard met die Maan; waaroor die Maan net
kwaad word. Hij gee die seun met die vuis 'n hou op sij bolip dat
die lip in twee splits, en so verander die jongman op die plek in
'n Haas, wat in die nag en in die maanskijn op die kweekplate gekromd
rondspring.
Toe sê die Maan: "Om jou ontwil sal ek al die mense vervloek. Hulle
sal voortaan sterwe en nooit weer in lewe terugkeer nie. Maar as hulle
nie met mij strij nie, en nie maak, soos jij, om mij tot leuenaar te
maak nie, dan sal ek mij weer eendag oor al die mense ontferm om hul
eendag uit hulle grafte op te wek."
So is die Dood deur strij van 'n Haas in die wêreld gekom.
NO. 14
DIE STERRE IS KOLE EN AS.
OPMERKINGS:--In hierdie Storie word ons vertel van waar die Sterre
kom, en hoe Kwaad op Aarde vermeerder het.
Die Maan het voortgekom uit die regtervoetskoen van die Hotnotsgod,
'Kaggen. Die Hotnotsgod maak toe weer 'n ander skoen in plaas
daarvan. Dog, die Maan het daar niks van gehou dat 'Kaggen sij maters,
die skoene, so moet trap as daarmee geloop word nie. So laat die Maan
van die maanwater val, dat die skoene gedurig moet nat wees, sodat
'Kaggen hulle nie kan aantrek nie.
Die Hotnotsgod roep toe sij ander dogter, wat later die Uil geword het,
en hij sê aan haar om die nat skoene langs die Vuur te gaan plaas om
droog te word.
Hieroor was die Son weer nie in sij skik nie, dat 'Kaggen sij vuil
skoene naas die Vuur durf plaas. So laat hij die Vuur kwaai vlam,
sodat die skoene kan verbrand. Toe die Hotnotsgod stuur om sij skoene
te haal, was hulle verbrand, waaroor hij nie min met die Uil raas nie.
Die Uil self was net daaroor vererg en sij vat die kole en gooi dié
in die lug en roep uit: "Toe, kole, word Sterre, dat ons snags lig
het as die Maan en Son slaap!" En tot die gloeiende as sê sij: "Toe,
as, word die Melkweg om die Sterre te help lig gee. Kom gee lig, dat
die mense in die nag kan sien en nie nodig het om thuis te sit nie."
Toe kom daar weer 'n groot warrelwind en voer die kole en as tot
ver bokant die wolke: die glinsterende kole word toe die flikkerende
Sterre, en die gloeiende as word die Melkweg, wat soos 'n verligte boog
oor die Aarde staan. Toe kom daar genoeg lig om snags rond te stap.
Toe die Son die volgende dag agter die berge oprijs, sien hij die
Uil sit en hij vra aan haar: "Wie het die lug vol kole en as gegooi?"
Die Uil antwoord: "Ek; want dis snags so donker dat niemand kan sien
om te loop nie."
Hierop sê die Son: "Weet jij dat jij 'n groot kwaad aangerig
het? Nou sal die mense in die nag rondstap om kwaad te doen. Ek het
die nagte so donker gemaak dat die mense nie hulle hande voor hulle
oë kon sien nie, en toe moes hulle thuis blij en slaap--die dag is
mos lank genoeg om te jag en rond te loop, om te gesels en om pret
te maak; maar nou sal jij sien dat jij die deur geopen het om kwaad
te doen. Ek sal hard probeer om die Maan uit die lug te krij, sodat
daar geen maanskijn sal kom nie. In die dag sal ek die Sterre voor
mij wegvee. Maar hoe omtrent jou, mij suster? Voortaan sal jij in
die nag met sterrelig moet rondvlie; want sien ek jou in die dag,
dan sal ek jou ook verbrand tot as, nes ek met die skoene gemaak
het. Al wie vir jou sien, sal jou oor daardie dwaas daad bespot. Toe,
gaan weg uit mij gesig en loop boer in die nag! En jij sal sien dat
die Sterre jou bedroef min lig sal gee--net genoeg vir boosdoeners
om kwaad te doen. Die Sterre is te gering om vir julle warmte te gee;
daarom sal julle snags van koue sit rittel en bewe."
Die Uil vlie toe weg om haar te gaan wegsteek; want waar sij in die
dag rondvlie, word sij bespot.
En nou sit sij te peins oor wat sij gedoen het--of dit reg of verkeerd
is. Waar sij sit, roep sij uit: "Hò, Hòa," wat in die Boesmantaal
beteken "oplig, opgelig." Daarmee vra sij haar af of sij kwaad gedoen
het deur die kole en as in die lug opgegooi of opgelig te hê.
Die Son het die Uil in die dag blind gemaak; so het sij van daardie
dag af nooit weer haar broer, die Son, gesien nie. Sij verlustig haar
nou in die Sterre en Melkweg, of Hemelstraat, wat sij self gemaak het.
Dit het toe so gekom, nes die Son voorspel het; van toe af loop Leeuw,
Tier, Wolf, Jakhals en IJstervark weer snags rond om te moor en te
rowe. Van toe af het die kwaaddoeners vermenigvuldig; want hulle het
nou snags genoeg lig om te sien, terwijl ander hulle nie van veraf
kan beken nie.
NO. 15
DIE HAMERKOPVOËL EN DIE PADDAS.
OPMERKINGS:--Hierdie Storie lewer ons iets oor die bijgeloof van
Boesmans en vertel hoe die Hamerkopvoël alles in beelde op die
water kan sien. Dit gee ons ook die herkoms van Blomme en Paddas
wat in die water groei en woon.
Die Hamerkop is nie somaar vandag se Voël nie. Sij was eers 'n mens
van die ougeslag en is 'n dogter van die Hotnotsgod, wat haar later in
'n Voël verander het.
Sij is baie goed bevrind met die Waters, wat aan haar die portrette
toon van alles wat gebeur en nog sal gebeur. Al wat die Hamerkop
te doen het, is net om in die Waters te kijk en dan sien sij alles
daarin. In die dag spieël die Son, Lug, Bome, Diere en alles wat daar
nabij is, hulle daarin af. Kleur vir kleur is daarin sigbaar. In
die nag kan ons die Maan, Sterre, Melkweg en al die ander goeters
daarin sien. Selfs as iemand in die donker anderkant die water loop,
dan kan ons hom amper so duidelik sien asof dit in die dag is.
Maar die Hamerkop sien nog meer in die water as wat die mense kan sien:
Sij sien dinge wat daar ver gebeur, en sij verstaan die betekenis
van dit alles. Ons mense sien dit wel, maar verstaan daar niks van
nie. Daarom moet ons ag slaan op die Hamerkop en luister na wat sij
ons kom vertel.
Word daar ver 'n kind gebore, of trouw daar mense, of lê daar iemand
siek, of sterf hij, dan het niemand nodig om dit aan die Hamerkop te
kom vertel nie--sij het dit lankal in die Waters gesien.
Wat sij gesien het, kom sij aan die famielie en vrinde van die persone
in haar eie taal en op haar eie manier vertel. Daarom slaan diegene wat
slim en verstandig is, ag op die Hamerkop, daar sij nie een is wat lieg
nie. 'n Mens kan op haar woord gaan. In die aand, as dit skemer is,
kom sij na die huise van die mense waar sij die tijding wil bring. Sij
vlie oor die huise, skree treurig en vertel dan wat sij te vertel het.
Sij kan ook dinge vooruit sien en kom dan die betrokke persone
waarskuw om tog nie fout te maak nie. Die Waters is bij haar iets
heiligs. Mors die jongmeide daarin, of laat houtas in die fontein
val, of laat hul 'n pot Water in die Vuur omslaan, dan gaan sij dit
aan die groot Waterslang en aan Danser Vuurman vertel. Hierdie twee
laat dan wolke opkom en gooi daaruit vurige swaar-weer-stene, om die
jongmeide mee te dood. Lê die jongmeide dood, dan spoel die strome
hul na 'n gat Water toe, waar die jongmeide dan Blomme word wat in
die Waters groei om daar tot sieraad van die Waters te wees.
Daarom is dit dat die moeders vandag nog hulle kinders waarskuw om tog
nie die Waters se Blomme af te pluk nie. Is die kinders stout en stap
in die Water, dan duik die Blomme gouw onder die Waters. Dan kom die
groot Waterslang en trek die ongehoorsame kinders onder die Waters,
en daardie stout kinders word dan Paddas, om vir die groot Waterslang
saands te sing en te dans.
Die Waterblomme was dus eers jongmeisies, en die Paddas was vroeër
die onwettige kinders, wat ongehoorsaam was.
Partijkeer, as daar 'n stuk of wat Hamerkoppe bijmekaar is, en hul
sien iets goeds in die Water, dan is hulle vrolik. Hulle word dan
net baie blij en begin somaar van vreugde om mekaar te dans. As hul
nie kom vertel wat hul daar gesien het nie, dan moet ons weet dat
dit goeie tijding vir hulleself is. Maar vlie hulle op en kom na die
persoon wat vir hulle staan kijk het, dan bring hulle die tijding
dat daar baie Wild aan kom is, en sê dat die mense hulle pijle moet
reghou. Hieroor word algaar blij, klap hande en prijs die Hamerkoppe
vir daardie goeie tijding.
Eendag stuur die mense hulle kinders na die Water toe om drinkwater te
gaan haal. In plaas van gouw te kom, blij die kinders daar speel. Hulle
vat klippe en stokke en gooi en slaan die Paddas daarmee dood. Hieroor
word die Wind kwaad, omdat daardie stout kinders uit onwettigheid die
Paddas, die kinders van die Waters, doodgegooi het. Hij vat daardie
kwaaddoeners van kinders in 'n warrelwind op, voer hul hoog in die
lug, totdat hul binne die wolke kom, en toe verander hij die kinders
in Paddas en dit reën toe Paddas uit die lug, soos ons soms vandag
nog sien.
Die ouers kom toe na die kinders soek, en was net ontevrede dat hulle
kinders nou in Paddas verander is. Hieroor word die Warrelwind ook
kwaad, verander die ouers ook in Paddas, en laat hul ook saam met die
reën uit die lug val. Op hierdie manier word ongehoorsaamheid gestraf.
Nou moet die Hamerkop oppas dat die Paddas nie uit die Waters gaan
nie. Krij sij een buitekant, dan maak sij hom dood en eet hom op. Die
werk van die Paddas is dus om saands te sing en te dans. Die babetjies
word in swart karossies toegedraai, sodat geen armpie of beentjie
uitkom nie--net as hulle groter word dan steek hulle eers die armpies
en beentjies uit, en daarop gooi hul die swart karossies weg en is
dan die jong Paddatjies.
As die winter kom, word die Waters koud, dan vlug die Paddas in droë
gate in die Grond. Maar die Grond is die Dogter wat aan slaap geraak
het. So slaap, slaap die Paddas ook die hele winter deur. Maar as die
donderweer hul met die begin van die somer wek, dan eers skrik hul
wakker en begin weer te sing; want die Waters roep hul om te kom dans.
NO. 16
DIE UIL EN DIE MUISE.
OPMERKINGS:--In hierdie Storie vind ons nog meer verhaaltjies
van Boesmanbijgeloof en ook van Opstanding.
Die Uil is ook 'n Voël van baie groot betekenis. Net soos die
Hamerkopvoël kan hij baie dingetjies sien wat gebeur en nog sal
gebeur. Die onderskeid is net dit: Die Hamerkop sien dinge in die dag
in die Waters, en die Uil sien in die nag aan die Maan en Sterre wat
aan die gang is. Die Uil is mos die Voël wat die Sterre en Hemelstraat
gemaak het, deur kole en as in die lug te gooi. Nou vertel daardie
Sterre en Melkweg haar van alles wat sal plaasvind. Ieder mens het
sij eie Ster. As daar 'n Ster besonder blink, of verskiet, of 'n
stert krij, dan weet die Uil al dadelik wie se Ster dit is, en waar
hij die tijding of boodskap moet gaan bring.
Die Uil laat haar ook gemaklik betower deur een of ander toornaar, dan
gaan sij bij die huis van die ongewenste persoon nare geluide maak. Kom
so een uit om haar weg te ja, dan val hij op die plek morsdood.
Ons mense kijk ook na die Sterre. En wat verstaan ons daarvan? Maar
die Uil verstaan alles. Sij let op of die Ster ogies knip, rooi, wit of
blouw word, of die Ster 'n stert, of roei, gaan krij, en dan na watter
kant die Ster verskiet, en na watter kant die stert van die Ster wijs.
Die Sterre gesels ook met haar deur boodskappe met die Vuurvliegies te
stuur. Op dit alles slaan die Uil ag. Daarom gee diegene wat slim en
vernuftig is, goed gehoor aan die Uil; want sij lieg nie: sij vertel
altijd die waarheid.
Gooi iemand haar met klippe, bespot en lag hij haar uit, dan kom sij
nie gouw weer nie. Maar bewaar die een as sij dan weer terugkom!--dan
bring sij slegte tijding. Daarom pas op om 'n Uil nie kwaad te doen
nie. Sij vergewe nie en kom later om jou te straf vir wat jij aan
haar gedoen het.
Die Uil en die Slange is ook goed bevrind. Soms as sij 'n boodskap
het van iemand wat reeds dood is, dan gee sij die boodskap aan 'n
Slang. Daardie Slang seil dan na die graf van daardie persoon wat
die boodskap gestuur het. Hij wag dan daar bij die graf. As iemand
die Slang daar sien, dan moet hij weet dat die afgesterwe persoon
laat weet dat hij gelukkig is, dat hij wens dat sij agtergeblewe
mense ook gelukkig moet wees, en daarom verlang hij dat die mense
'n groot maaltijd en vrolikheid om sij ontwil moet maak. [3]
Die mense bring dan baie kos, eet en maak vrolikheid.
Die Maan vertel ook baie dinge aan die Uil; want die Maan kan ver oor
die wêreld sien. Die Uil verstaan die Maan net goed: sij kijk net na
watter kant die horings van die Maan wijs; sij let op na watter kant
die hol bak van die Maan gedraai is. Die Geeste gaan in die hol bak
deur die lug rij; maar namate die holte opvul, gee die Geeste pad,
en as dit Volle Maan is, dan is daar geen plek vir hulle nie--dis
nou uitklimtijd se dinge daardie.
Nou, die Uil is nie so agterhoudend as sij lijk nie. Sij kom dit aan
ons vertel; maar ons moet mooi luister.
Daar was eendag 'n oujong en oumeid wat nie na die Uil wou geluister
het nie. Hulle het die Uil met klippe gegooi en haar uitgeskel en tot
leuenaar gemaak, terwijl hulle self leuenaars en bedrieërs was. Die
Uil was so vrindelik om aan daardie twee oues te kom vertel dat hul
dadelik moes vlug; want daar is 'n Leeuw wat na hulle verneem om
hulle op te vreet.
Die twee oumense roep uit: "Dit jok jij! En dan, ons is glad nie vir
Leeuws bang nie! Ons ken hier nabij net een Leeuw, en van ouderdom
het hij geen tand meer in sij bek nie." Onder die praat laat die Uil
sij mes val; hulle hol toe, tel dit op en wou dit nie weer teruggee
nie. Daarop steek hul die Uil onder die klippers en skel hom met
lelike woorde uit.
Daarop vlie die Uil bedroef weg.
In die nag begin dit kliphard te reën. Die onweer was straf. Onderwijl
hoor hul 'n Leeuw in die verte brul en aan die gebrul kon hul hoor
dat die Leeuw nader kom. Toe word hul bang en vlug. Maar toe hul
'n laagte wou deurvlug, was dit kant en wal vol. Hul vlug toe langs
die bruisende stroom op en daar vèr sien hul die vuur van ander mense
brand. Hulle hardloop daarheen en vertel toe aan die mense dat hulle
(die vlugtelinge) koud is, en vra velle om onder in te kruip. Die
mense gee aan die twee vlugtelinge baie velle om hulle in toe te rol.
Dog die Leeuw het die spore van die twee gevolg, en toe hij bij die
hutte kom, vra hij waar daardie twee vlugtelinge is; want hij wil
hulle hê om hul stukkend te skeur. Dog die mense het jammer vir die
twee gehad, so bring hul 'n halwe Hartbees na die Leeuw. Hij wou
daaraan egter nie eet nie, maar dwing net oor die twee vlugtelinge.
Toe kom die Uil ook daar en vertel wie dat daardie twee oues is,
dat hulle diewe en leuenaars is. Toe bring die mense die twee uit en
oorhandig hul aan die Leeuw, wat hul op die plek aan flenters skeur,
sonder die bloed eens te lek of 'n stukkie van hulle vleis te eet.
In die nag het die maanwater op die stukkies vleis geval, daar het
lewe ingekom, en ieder stukkie het 'n Muis geword.
So het die Muise uit leuenaars, diewe en bedrieërs voortgespruit en
daarom kan hul tot vandag toe nie hulle streke laat nie.
NO. 17
DIE REËNBOOG.
OPMERKINGS:--In hierdie Storie word ons vertel hoe die Reënboog
ontstaan het en dat die Reënboog 'n goeie verlokker is.
Die Reënboog is die Dogter van die Opgewing, of Lugspiegeling. Sij
was ook eers 'n mens van die ougeslag; maar het later die vorm van
die Reënboog aangeneem, en dit het so gekom:--
Die Opgewing haar dogter het bij haar daar op die Vlaktes gewoon. Net
soos haar ma, die Opgewing, het die dogter daar groot plesier in gehad
om die gek met iemand te skeer; daarom het sij so baie van mooi klere
aantrek gehou. Sij was ook, net soos haar ma, sonder spraak--jij sien
haar wel, maar hoor haar nooit nie. En tog het sij baie liefhebbers
gehad, waaronder die Windvoël en die Reënbees was.
Die Windvoël, wat die winde laat waai, het baie na daardie dogter toe
kom kuier. Dan vertoon hij hom as Voël in sij beste veredrag en voer
met hom saam die geure van al die lekkerruikende blomme en kruie. Sij
het egter nie groot sin in die Windvoël gehad nie, maar het meer van
die Reënbees gehou. Maar die Wind is sterker as die Reën--so moes
sij maar haar beurt afwag.
Een dag kom die Windvoël skoon en netjies aangevlie. Die dogter kon
hom reeds op 'n afstand hoor aankom; want hij klapwiek so liefies
en vrindelik met sij vlerke, wat gebalsem was met die heerlikste
geure. Sij kom uit haar hut en gaan voor haar deur sit en wag. Die
Windvoël kom en gaan ook ewe vrindelik voor haar sit. Sij stap op en
begroet hom deur haar hand oor hom te strijk en hom met die poeier van
lekkerruikende blaartjies te bestrooi. Sij hou haar ewe lief en soet.
Na hom nog 'n rukkie gestreel te hê, gaan sij ewe liefkosend op sij
rug sit, hij brei sij vlerke uit en daar stijg hij in die lug op en
vlie met haar daar na die berge toe, waar sij huis in 'n klipgrot is.
Maar daar in daardie kliphuis was 'n koue lug, wat haar glad nie
beval het nie; maar sij laat niks merk nie--bowendien, die plek was
nouw en ongerieflik; maar sij hou haar ewe tevrede. Sij vra toe deur
tekens waar die kos en water is. Dog daar was geen kos en water nie;
so sê die Windvoël vir haar om maar daar 'n bietjie te wag, hij sal
alles gouw gaan haal; want hij weet waar die beste te krij is.
Hij vlie toe oor die berge, en sij blij daar in die klipgrot wag. Hij
vlie ver en blij 'n goeie ruk weg.
Toe die Windvoël terugkom, was die dogter skoonweg; want sij het
intussen gevlug en het vir haar daar op die Vlaktes bij haar ma,
die Opgewing, onder die grond gaan wegsteek, waar die Windvoël haar
nooit sou uitsnuffel nie.
Die Windvoël voel toe dat hij deur die meisie bedroë was en was
daaroor nie min gesteurd nie. Maar haar moeder, die Opgewing, het
goed verstaan om die Windvoël in 'n goeie luim te hou, sodat hij nie
moet kwaad word en alles verwoes nie.
Die Waterslang, wat ook onder die grond rondseil, het gouw uitgevind
waar die dogter haar nou ophou; sij gaan dit toe aan haar vader, die
Reënbees, vertel. Die Reënbees woon in 'n seekoegat: as hij daarin is,
dan is die gat vol water; maar gaan hij uit om te wei, dan word die
gat droog en 'n misdamp, wat die asem van die Reënbees is, omring hom,
sodat niemand hom in daardie mistige weer kan sien nie. Hij stap toe
reguit na die meisie toe. Alles was stil; want die Windvoël het ver
oor die berge gevlie en sou vir dae wegblij.
Sij ruik die heerlike ruik van die reën wat die Reënbees maak, en kom
onder uit haar onderaardse woning. Die Reënbees kom voor haar kniel
en gaan ewe lief lê en was net vrindelik.
Die meisie staan toe op en klop liefkosend met haar hand teen die
Reënbees se nek en strooi oor hom ook fijngemaakte kruiebossies en
lekker-ruikblare. Na sij 'n rukkie met hom gespeel het, gaan sij ewe
plesierig op sij rug sit. Hij staan op en stap met haar--hoog in sij
skik--weg na sij huis, die seekoegat, toe.
Op weg daarheen sien sij 'n klomp groot bome staan; sij sê toe dat
sij moeg voel en wil eers daar onder die bome gaan rus. Die Reënbees
stap daarnatoe en gaan teen 'n stam van 'n groot boom in die skaduwee
lê. Die meisie blij op sij rug sit, dog strooi weer kruie op die kop
van die Reënbees; hij krij daarvan vaak en val vas in die slaap.
Toe sij dit gewaar, dros sij stilletjies weg--reguit na haar moeder
op die Vlaktes toe. Toe die Reënbees wakker word, verbeel hij hom
een streek deur dat die meisie nog op sij rug sit, en hij stap toe
na die seekoegat toe. Maar toe hij in die water wil induik, toe eers
gewaar hij dat die meisie weg is. Hij word toe kwaad.
Maar die moeder van die dogter het reënbossies gebrand--bossies wat
gebrand word om die Reënbees tevrede te stel. So het hij afgekoel
van sij kwaai bui en het nie deur verspoelings skade onder die mense
aangerig nie.
Die Opgewing het toe haar dogter in 'n Reënboog verander, sodat die
Wind en Reën haar kan sien en bewonder, maar aan haar geen kwaad
kan doen nie. Sij het haar pragtige gekleurde klere behou en pronk
nog daarmee.
NO. 18
DIE HOTNOTSGOD EN BOBIANE BAKLEI.
OPMERKINGS:--In die Boesmanstories speel die Bobiane nogal
'n groot rol. Hulle word gewoonlik voorgestel as skrander en
sterk. Hier is weer sprake van 'n Opstanding en wel uit die Waters
Die Bobiane is mense van die ougeslag en is van 'n ander famielie as
'Kaggen, die Hotnotsgod. Daarom het hulle nooit ontsien om die ouman
en sij famielie te pla nie. Baiemaal as die kinders van die Hotnotsgod
gaan water haal, dan moveer die Bobiane hulle en ja hul van die water
af weg. Gaan die kinders veldvrugte pluk, of veldkos haal, dan vat
die Bobiane dit af en maak die kinders bowenop seer. Die kinders kom
dan bij hulle pa of oupa, die Hotnotsgod, daaroor kla.
So stuur 'Kaggen eendag sij seun om stokke te gaan haal. Hij wil
daarvan kieries en 'n boog maak om die Bobiane mee te gooi en te skiet.