TOBIO. Jes, tion ni kantas, sed severa estas tiu puno.--De kio
mi prenos, Ivaro, por vi la monon por la komisioj, kiun vi elspezis.
Per kio mi kompensos vian monpunon, Esko? Vi, sentauxguloj! La vipon
vi sentos tiel, ke nia dometo sxanceligxos.--Esko, per kio mi
kompensos vian monpunon?
ERIKO. Malpaco cxe edzigxofesto farigxas tre multekosta.
ESKO. Rilate al la monpuno ne tre minacu, helpjugxanto, cxar mi
ankoraux ne estas plenagxa, pro tio mi eble klarigos la aferon per
bastonadeto en la antauxcxambro de jugxa kunsidejo, se mi volas. Sed
tio estus honto.--Mi diras nur: ne tro fanfaronu pri la monpuno.
ERIKO. Nu, klarigu la aferon kiel plej bone al vi sxajnas. Mi faris
mian devon.
ZEBEDEO. Hodiaux virto ricevis rekompencon kaj malvirto punon. Ho,
tago de justeco!
TOBIO. Kantoro, mi invitis vin por festi edzigxon de mia filo;
sxajnas, ke neniu festo farigxas; mi tamen invitis vin.
ZEBEDEO. Pro tio mi vin dankas! Sed mi kredas min esti gasto, por
kies parolo kaj konduto vi ne bezonas honti. Mi parolas lingvon de l'
vereco, dirante, ke tiu okazo estas por vi kaj la aliaj utila puno
kaj averto, sed tiu knabino estas inda al sia felicxo. Gxoju, Janjo!
JANJO. Venis do la tago de felicxo, kiun antauxe kiel malproksiman
lumon en la malhela valo mi rigardis, kaj gxi ne volis al mi
proksimigxi. Nun tio okazis, sed mi ankoraux sentas min fremda en
gxia varma brilo, mi sentas min timema kvazaux infaneto.--Samtempe
mian amikon mi gajnis kaj mian karan patron trovis. Patro mia, mi
transdonas al vi salutojn de mia mortinta patrino. Sxi ne malbenis
vin, nur benis kaj diris: "Se foje via patro revenos al vi, diru
al li miajn salutojn, diru: estu bonveninta el la erariganta maro!"
Tion sxi diris jxus antaux ol sxiaj okuloj fermigxis.
NIKO (devisxante siajn larmojn). La buklohara angxelo de l' konkordo
hodiaux regas. Svingante sian negxblankan flagrubandon sxi el la
ventega maro mian sxipon kondukas al la haveno de l' kvieto, kaj ree
min cxirkauxas regiono de mia infaneco kaj gxiaj vidajxoj, pasxtejoj,
erikejoj, herbejoj falcxitaj, stakoj sur la kampoj kaj fumantaj
drasxejoj; cxion tion cxi mi vidas kaj miaj oreloj la karan lingvon
auxdas. Tagon tian neniam plu mi spertos dum mia tuta vivo; pro tio
gaje mi volas gxin pasigi kaj malamiko, enviante mian felicxon tiam
ne ekzistu.--Kun logxantoj de tiu domo, kun vi cxiuj konsentigxi mi
deziras. La malafabla rigardo en viaj okuloj sxangxigxu en amikan
brilon. Kamaradoj kaj kunvilagxanoj, tion ni faru!
ZEBEDEO. Mi atentigas vin pri liaj vortoj, familio de botisto!
TOBIO (aparte). Vere, lia parolo tusxas mian koron!
NIKO. Cxi tiu estas ankoraux hejmo de Janjo; permesu, ke gxi ankaux
estu la mia dum tiu vespero.--Janjo mia, pro vi ne farigxu kolero cxi
tie! Vi diris, ke vi ne denuncos, mi agos sammaniere; vi viajn
gezorgantojn ne devas moki, cxar sciu, ili tamen donis al vi
rifugxejon kaj protekton, de ilia mano vi ricevis nutrajxon kaj
vestojn.
JANJO. Pro tio mi estas dankema al ili, dankema gxis la morto.
TOBIO (aparte). Bona knabino, mi tion cxiam asertis.
MARTO. Janjo, certe mi ne estus priresponda antaux vi, tamen pri unu
afero mi volas vin demandi. Mi agis severe kaj ekkolereme kun
vi--cxar mia karaktero estas ekkolerema--tion mi konfesas, sed cxu mi
iam sentigis al vi mian manon?
JANJO. Neniam, zorgantino mia!
MARTO. Infanon de alia mi ne batas, kvankam miajn proprajn mi vipas
kvazaux hundidojn; ili apartenas al mi mem, kaj ecx, se mi ilin
kripligus per batoj, tio ne koncernas al aliaj, pri ili mi zorgas
mem.
JANJO. Mi vin dankas ankaux pro via procedo. Per malsevereco eble mi
estus farigxinta malbonmora kaj nun estus malfelicxa knabino,
malestimata de cxiuj. Mi dankas vin por ke mi nun tiel malkasxe povas
renkonti la rigardojn de mia patro kaj fiancxo.
MARTO (aparte). Ho, Dio! sxia parolo varmigas mian koron!
NIKO. Bela tago! Brueton mi auxdas el suproj de l' pinoj en la
arbaro. Sonoj el pasintaj tempoj.--Najbaroj, la suno proksimigxas al
sia subiro; do forjxetu malamon kaj persekuton antaux ol regxo de l'
tago kasxas sian vizagxon. Konkordon mi deziras!
TOBIO. Mi ankaux, antauxa mia kunkreskulo. Jen mian manon!
NIKO. Bonsaluton, Tobio, bonsaluton!
ESKO (aparte). Ecx mia sxtonmalmola koro sin movas kiel sxtono, kiun
oni movas. (Lauxte.) Ni cxiuj repacigxu! Kriscxjo, bonsaluton!
KRISCXJO. Bonsaluton!
ESKO. Bone!--Cxu Ivaro?
IVARO. Tiel okazu! Bonsaluton, onklo Zakario! Ni premu la manojn
plennombre unu de la alia, por poste festeni la interkonsenton.
ZEBEDEO. Ivaro! Nun estas seriozeco.
IVARO. Pardonu mian sxerceton. Repacigxon efektive mi ankaux deziras.
Plivole vizagxoj de amikoj ol de malamikoj min cxirkauxu!
TOBIO. Marto, vi ankaux plibonvoligu vian koron! Vi silentas.
ZEBEDEO. Edzino de Tobio, auxskultu al miaj vortoj. En koroj de cxiuj
vi kredas vin trovi malbonon kaj malicon kontraux vi kaj tiu penso
sencxese vian sangon boligas; sed enprofundigxu en vian propran
koron, virino, kaj vi trovos kauxzon de via kolero kaj furiozo tie.
Kredu min!
TOBIO. Marto, se vi orelojn havas, auxdu!
MARTO. Cxu tiu cxi ne estas tago de malgxojo kaj cxagreno? Niaj filoj
fine revenis kunportante honton kaj ruinigon lastan!
ESKO. Pardonu al ni!
MARTO. Pardoni vin! Cxu cxio per tio estas riparata? Antaux ol viajn
faracxojn dum tiuj vojagxoj ni pagis, almozbastonon ni havos en la
mano! (Janjo subparolas en orelon de sia patro.)
NIKO. Gxuste jes, Janjo mia! Auxskultu, kion subdiris al mi mia
filino kaj kion mi jam mem ankaux konsideris.--Amikoj ja kutimas
egaldividi la kaptajxon. Ni partigu la gajnon. Vi ricevu ducent
kvindek talerojn, kaj ni egale multe. Kion vi opinias, Kriscxjo?
KRISCXJO. Tiel estu!
NIKO. Nun vi bone klarigos vin, Tobio kaj Marto, el la junecaj
malsagxajxoj de viaj filoj. Poste ili ne ripetu tiajn faracxojn.
TOBIO. Niko, Niko. (Premegas lian manon.) Vi estas pli bonega ol mi
kredis. Duonon de l' gajno!
NIKO. Mi restas je mia vorto, kaj estas laux volo de Janjo.
TOBIO. Ho, printempvespera floro! Mi cxirkauxprenos vin. La maljunulo
vin volas cxirkauxpreni! (Cxirkauxprenas Janjon.)
MARTO (aparte). Bona infano! via boneco min emocias pli ol la
mondonaco.
ERIKO. La plej bonan mi vidis! Cxio refarigxu bone!--Iru, Esko, kiam
vi havas tempon al Karri kaj arangxu la aferon kun li. Mi konas lin,
monpunon vi ne necesas pagi, nur kion vi difektis. Iru kaj pacigxu
kun li!
ESKO. Mi iros plejeble baldaux.
TOBIO. Kaj via malprofito, Anjo kaj Karlo, kaj eble de iu alia, estas
kompensotaj.--Sed vi, Ivaro, gardu vin de nun!
IVARO. Patro, mi hontas! Tio efikas pli ol puno, miloble pli. Mi
hontas kiel hundo, memorante diversajn aferojn.--For la gxisnuna
vivmaniero!
ZEBEDEO. Jes, Ivaro; tiel juna kaj jam tiel fervorema klini la
glason! Mi volus vin regali per mia bastono!
IVARO. Bone regalu min!
ZEBEDEO. Nu, atentu, oni ankoraux fosas cxirkaux la radiko de l'
arbo; sed baldaux montru bonajn fruktojn!
IVARO. Mi ion entreprenos!
ZEBEDEO. Tion faru, kaj faru brave!
IVARO. Mi farigxos maristo, Niko!
NIKO. Bone kaj gxuste decidite, Ivaro! Tie vi perlaboru vian vivon,
tion sciigas al mi via karaktero!
IVARO. Mi marveturos kaj revenante de tie por saluti miajn cxi-tieajn
parencojn, mi estos maristo impona kun oro en la monujo, kaj multajn
profetojn mi hontigos.
NIKO. Bone!
TOBIO. Ha ha ha, Ivaro, filo mia!--Tion faru, tion faru, kaj estu
bonvenonta reen!
IVARO. La afero estas decidita.
ESKO. Ivaro ekiru maren, mi kudros cxi tie kune kun patro kaj neniam
edzigxos, neniam! Kion mi farus kun edzino? Nun mi konas tiun specon.
Trompistinoj ili estas.
ZEBEDEO. Eble via konsidero ankaux estas plej bona.
ESKO. Neniam mi edzigxos, neniam, estas decidite.
MARTO. Tablon por edzigxofesto mi pretigis en nia domo, sed gxi nun
sxangxigxu por fiancxigxo de Kriscxjo kaj Janjo. Mi invitas vin
cxiujn. Bonvolu eniri! (Eniras la domon, lasante pordon malfermita.)
NIKO. Cxiuj, cxiuj! Neniu restu malantaux la muro.--Vi ankaux,
maljuna Anjo, kaj vi, knabo; vin mi ne konas, vi apartenas al pli
juna generacio.
KARLO. Oni nomas min Karlo de Lenjo.
NIKO. Eniru Karlo de Lenjo! Cxiuj eniru! La gxojo forigu malafablecon
kaj cxagrenon!
ESKO. Certe hodiaux malgxojo kaj gxojo, dubo kaj espero alterne
sxangxigxis. Dukolora la tago estis kiel sxafaro.
ZEBEDEO. Ho, granda tago! La ekfulmojn kaj tondrojn sekvis klara
cxielo de l' konkordo. Ni cxiam memoru tiun grandan tagon!
TOBIO. Al la tablo, amikoj!--Iru antauxe, Andreo, kaj ludu vian
klarneton, poste venas la festirantaro. (Cxiuj eniras en la domon,
unue la tajloro, ludante marsxon de Bjorneborganoj.)