Akto unua.
(Cxambro de Tobio: en la fundo pordo kaj fenestro, dekstre tablo,
maldekstre flanka pordo kaj pli antauxe je sama flanko benko kaj sur
gxi la iloj de botisto. JANJO sidas apud la tablo trikante sxtrumpon,
ESKO cxe la benko kudrante.)
ESKO. Janjo! Cxu ne ordonis mia patrino, ekirante vilagxon, ke mi por
la vojagxo, nome mia edzigxvojagxo, vestigxu kaj estu en fiancxa
kostumo kiam sxi revenos?
JANJO. Kaj ordonis vin preni el la subtegmenta cxambro la frakon de
via patro, cxapelon, rugxan vesxton kaj pantaloneton.
ESKO (flanken metas sian laborajxon). Diablo! Mi devas rapidi, cxar
pasxon mi faros, al kiu oni ne ridu. (Foriras tra la pordo en la
fundo.)
JANJO. Antaux ol mi li edzigxos kaj pro tio rajtos heredi la kvincent
talerojn, kiel ordonas la testamento, kaj mi ilin perdos. Sed miloj
da taleroj nenion valoras kompare je mia Kriscxjo, se ni nur foje
apartenos unu al la alia; kaj nun mi kredas ke tiu mia espero baldaux
plenumigxos. (Kriscxjo envenas). Kriscxjo! Kiel vi kuragxas veni tien
cxi!
KRISCXJO. Cxu ne la virinacxo forestas?
JANJO. Jes, sxi ekiris al la pregxejvilagxo.
KRISCXJO. Kaj Tobio mem sxajnas sarki sian terpomkampon, sed kie
trovigxas iliaj filoj, kie la hirtharega Esko?
JANJO. Silentu! En la subtegmenta cxambro li estas sin vestanta por
fiancxigxo.
KRISCXJO. Cxu por fiancxigxo?
JANJO. Li senprokraste ekiros al sia edzigxofesto kune kun Micxjo
Vilkastus.
KRISCXJO. La afero do efektivigxos?
JANJO. Certe. Ili rapidas, cxar vi la botiston asignis al la jugxejo
por ricevi edzigxpermeson.
KRISCXJO. Kaj tamen ili edzigas sian filon duonjaron antaux ol li
farigxas plenagxa.
JANJO. Nun lia patrino iris por inviti la kantoron tien cxi por ke li
skribu la permesateston de lia patro.
KRISCXJO. Jen ni perdos kvincent talerojn. La filo de la botisto ilin
rabas de ni, malgraux tio ke vi estas pliagxa ol li. Mil diabloj! La
mallargxkapa kaporalo, kial li faris tian strangan testamenton?
"Tiu, kiu unue edzigxos aux edzinigxos", gxi difinas. Cxu tiu estas
prudenta kondicxo je kiu li dependigas la heredrajton? Pro kio ne
doni cxion al unu aux partigi la sumon inter ambaux, tiam ni nun
evitus la korsxirantan cxagrenon. La perdo min ne malgxojigas, sed la
malagrablajxo!--Alimaniere certe farigxus, se la severa sorto ne
estus elektinta la botiston kiel vian zorganton; sed eble ili jam je
morto de via patrino tion celis kaj nun atingis la celon. Pesto prenu
la botiston!
JANJO. Marto estas pli riprocxinda ol Tobio. Estas ja edzino, kiu
regas kaj konsilas tie cxi. La botisto, la filoj kaj mi devas sxin
obei. Sxi cxiam malafable agis kontraux mi, precipe, de kiam ili
konvinkigxis, ke la espero edzinigi min kun ilia malsprita filo,
estis vana.
KRISCXJO. Sxi ja estas la konata Marto de botisto.
JANJO. Ho, se mia patro estus tie cxi! Kiel li povis lasi sian
edzinon kaj infanon kaj forkuri al fremdaj landoj!
KRISCXJO. Mi ion auxdis pri li.
JANJO. Pri mia patro! Kion vi auxdis?
KRISCXJO. Ke li ree trovigxas en Finnlando; oni rakontas, ke li estas
vidita en Abo.
JANJO. Sed la puno minacas lin.
KRISCXJO. Kelktagan areston la legxo ordonas al maristo, forkurinta
el sia sxipo. Sed lian aferon malseverigas tio, ke pli ol duono de la
sxipanaro forlasis la saman sxipon dum la sama vojagxo, kio pruvas,
ke ekzistis malgxustajxoj cxe la cxefoj.--Nun, Marto venas.
JANJO. Forrapidu, Kriscxjo!
KRISCXJO. Sxi jam atingis la sxtuparon.
JANJO. Ni estos perditaj.