Het zou niet vreemd zijn als de Tubantia en de Palembang getorpedeerd
waren door duitsche duikbooten en de duitsche regeering dit toch niet
erkennen wou. Er zou alleen uit blijken dat Bethmann Hollweg—daargelaten
of hij die daden goedkeurde—de verantwoordelijkheid ervoor niet dragen
wil, en ook geen kans ziet ze aftewentelen op iemand anders.
V
Er wordt ons dezer dagen voortdurend gezegd dat wij vertrouwen moeten
stellen in onze regeering. Het feit is dat dit menigeen moeilijk valt.
Van ons legerbestuur is teveel slechts bekend en van onze burgerlijke
bestuurders is niet gebleken dat zij goede regeerders zijn. Wij kunnen
alleen bidden om een Man die ons dat vertrouwen geven zal en voorts
tegenover iedere verklaring van buitenlandsche regeeringen volslagen
argwanend zijn. Wij leven namelijk in een draaikolk, niet alleen van
geruchten, maar ook van opzettelijke en noodzakelijke leugens. Als ten
slotte, zooals denkbaar is, ook ten opzichte van ons de Macht beslissen
moet, dan zou het dwaasheid zijn te gelooven dat deze zich zal
aankondigen door woorden. Zij zal zich van woorden alleen bedienen om
haar bedoelingen zoo lang mogelijk te maskeeren. Daartegenover kan men
niets doen dan eigen macht saamtetrekken en te vergrooten. Dat die macht
in verhouding tot de tegenpartij klein is, kan die noodzakelijkheid niet
verminderen. Ze maakt haar integendeel grooter en dringender. Iedere
macht trouwens, ook de kleinste, is gevaarlijk, als zij op het juiste
oogenblik en op de juiste plaats wordt ingezet.