37 Wall Street,
New York, N. Y.
Proœmium
Disciplinæ linguæ Latinæ, litterarumque Romanarum ac Latinarum
studiosi et cultores ævi nostri universim in duo castra abeunt.
Una eorum sunt, qui Latina lingua in rebus scholasticis veluti
sermone vivo ac præsenti tamquam adminiculo utuntur, quos ideo
Scholasticos appellamus. Hi fere sunt Magistri ac Professores
Seminariorum Sacerdotalium iurisdictionis atque obedientiæ
Pontificiæ Romanæ. His adnumerandi sunt omnes sacerdotes,
Ordinesque Religiosi in omni terrarum orbe, atque eruditi
sæculares, sive laici, veluti professores, advocati atque
medici, assecla Cœtus Romani, vel, ut vulgo dicimus, Ecclesiae
Romanae in omnibus terræ gentibus. — Altera castra sunt eorum,
qui a Cœtu Romano desciverunt, et, quoniam civilitatem Romanam
exuere nolunt, has disciplinas conservandas prosequendasque
iudicant. Verumtamen, quum usum sermonis, et exercitationem in
rebus scholasticis Latinis defectione amiserunt, Latinam linguam
ex auctoribus Romanis eruere, atque tanquam ab extrinseco, in
usum linguæ introire tantant. Hos, fortasse, philologos recte
appellabimus.
Nos in medio sumus, utpote qui et sermonem Latinum callemus,
ususque scholasticos scimus, nec philologiæ sumus ignari.
Cordatissimi quique ex castris philologorum, præsertim ex quo
gentes e nuperna carnificina emerserunt, haud aliter de his
disciplinis, quam scholastici sentiunt, palamque prædicant
scientiam Latinitatis non modo ad culturam Romanam sarta-tecta
servandam prorsus ex re generis humani esse, verum etiam ad
animos singulorum civium omnium gentium humanitate, cultu, fide,
probatis moribus imbuendos supremæ esse necessitatis. Quin,
nonnulli haud dubitant addere, si gentes omnium stirpium ac
terrarum in pace, in concordia, atque intra Ius Gentium
perseverare, tumultus, seditiones bellaque evitare velint, haud
posse sine adminiculo unius linguae gentium, Latinæ nempe,
vivere, quam sine aere.
Atque hæc est causa et ratio efficiens seriei voluminum
Classicorum Montis Spei, quorum isthoc volumen Insula
Thesaurariæ est quintum. Quandoquidem materia substrata huius
operis navalis ac maritima est atque piratæ, ab omnibus litteris
Romanis, linguaque Latina maxime aliena, nihil enim in hoc
genere a Romanis ad nostrum ævum derivatum est, vix quisquam
mortalium proinde animum induxerit ad fabulam istius indolis
Latinitate donandam. Verumtamen si Latina lingua se ad quidpiam
audendum ineptam comprobaret, quatenus nempe doctrina humana,
non lingua ipsa, deficeret, tamen fatendum esset Latinam linguam
ad usus modernos aptam non esse, ac, proinde, inutilem, nec in
scholarum curriculis ferendam. Atqui hæc ipsa est philologorum
“confessio fidei.” Quum vero nobis persuasissimum esset prorsus
nihil in hominum mundo dari quod Latine edisseri – imo melius
quam idiomatibus modernis — nequiret, nihil supererat, nisi ut
fiduciam nostram factis confirmaremus. Ausi itaque sumus tam
tersa ac proba Latinitate quam quá pares eramus, incredibile
tentare, nova verba Latina creare, aut adaptare, nullis verbis
barbaris admissis; atque hæc est novitas rei, quam Humanissimis
Lectoribus in omni orbe hoc volumine complexam porrigimus.