[ Li peràulis da la beatitùdin (Beati qui esuriunt et sitiunt iustitiam
) cjantada dal ànzul. (Vandelli)]
675 (return)
[ Virgìlio al veva zà sintùt Gjovenàl parlà ben di Stasio; e adès, il èsi in compagnìa di un tipo geniàl coma Stasio a ghi farà someà pì curta la strada caan da fà.]
676 (return)
[ Avàr.]
677 (return)
[ Dante e Virgìlio aan par prin cjatàt Stasio in tal sìrcul daj avàrs.]
678 (return)
[ Il sens al è che se Stasio a nol vès leùt, e capìt, li rìghis di Virgìlio, al sarès cal sufrìs li pènis dalinfièr cul rest daj avàrs (Inf. VII, [Footnote 25]- [Footnote 35]). Chì, però, a somèa ca sedi un problema. Li rìghis di Virgìlio, ripuartàdis da Stasio, a no sòn idèntichis da li rìghis di Virgìlio ripuartàdis in ta lEnèide. (Vandelli, etc.)]
679 (return)
[ Pecjàs.]
680 (return)
[ Toàs a zero, coma chen tal infièr a sòn descrìs chej chen vita a vèvin masa largesa o prodigalitàt.]
681 (return)
[ A noan savùt pentisi nè in vita nè in punt di muàrt.]
682 (return)
[ Coma, par eempli, a susèit tal cau da la largesa (o prodigalitàt) ca è oponuda a lavarìsia.]
683 (return)
[ Sti peràulis a ghi dimòstrin a Virgìlio che Stasio a nol era par nuja avàr.]
684 (return)
[ Cansòns bucòlichis. La referensa a è di Virgìlio, che chì a ghi stà faìnt naltra domanda a Stasio.]
685 (return)
[ La mua da la storia, ca ispirava Stasio.]
686 (return)
[ Par meretà la salvasiòn a no basta fà dal ben in tal mont; a biugna pur vej fede. (Chej in vena calvinista a sarèsin amondi dacordu.)]
687 (return)
[ Stasio a si riferìs a na sorta di profèsia fata da Virgìlio in ta una da li so òperis.]
688 (return)
[ Par gràsia to i soj doventàt
.]
689 (return)
[ Stasio a si riferìs al episòdi da la Tebaide cal descrìf il rivà daj Grecs taj fluns visìn da la sitàt di Tebe.]
690 (return)
[ Omero.]
691 (return)
[ Il Mont Parnàs.]
692 (return)
[ Caràtars, chìscjus e chej da li rìghis ca seguìsin, cjantàs da Stasio in ta li so òperis.]
693 (return)
[ Puarèta par sigùr: dopo vej jodùt murì ducju i sòs, il so maròus pur, a era stada condanada a muàrt da Creonte, insièmit cun so sòu Antigone. (Vandelli)]
694 (return)
[ A sòn apena rivàs tal sest sìrcul.]
695 (return)
[ Cuant chi eri frut (a si parla di pì di miès sècul fa) a era abastànsa comun a San Zuan di uà la peràula moràr par descrivi un àrbul di cualsìasi sorta. Ma chè, a si sà, a era lèpoca daj cavalèis e da li mòris, e ogni època a vèn rifletuda in tal so vocabulari.]
696 (return)
[ Tal sens che li ànimis afamàdis dal purgatori a no podaràn permètisi di mangjà li mòris di stu moràr.]
697 (return)
[ I sugerìs di consultà i pensèis di Vandelli a stu riguàrt.]
698 (return)
[ In ta la bibia, il profeta Danièl al veva rifiutàt di mangjà, ma in compèns a ghi era stada conferìda na granda cognosensa da li ròbis.]
699 (return)
[ Chì, in tal me post, di cavalètis destàt an dè tàntis; ma i preferìs lasàlis ca saltusèjn pitòst che mangjàlis, encja se cussì faìnt i vaj a sacrificà locaiòn di implenimi di Gloria. A noè da esclùdi, però, che se par un toc a si vès da sopravìvi mangjànt doma, o cuai doma, cavalètis, a si zarès a vej da li bièli viiòns; roba, forsi, da fàighi invidia al stes Zuan Batista.]
700 (return)
[ Virgìlio al sugerìs che sti puòri ànimis a pròvin, cul planzi e cjantà, a liberasi daj vìncuj ca ju tègnin leàs in ta stu post.]
701 (return)
[ Erisitòn al era stàt punìt cu na fan insasiàbil, tant che a la fin al veva tacàt a roeàsi il so stes cuàrp.]
702 (return)
[ Se Dante al ua como par coma, alòr i no mi sìnt tant mal a uà com par coma nencja jò.]
703 (return)
[ La so vòus.]
704 (return)
[ Cuant che cul sanc da la so vena a nia partàt a la redensiòn.]
705 (return)
[ I comentatòus: tal antipurgatori, indulà che il timp da pecjadòu durànt la vita al vèn doplàt prin da entrà tal purgatori stes.]
706 (return)
[ Dal antipurgatori, indà ca sòn chej ca àn spetàt masa timp prima di pentisi.]
707 (return)
[ Forèis al è abastansa sarcàstic tal descrivi la mancjansa di pudòu in ta li fèminis da la Firense cal à lasàt.]
708 (return)
[ A si àja maj jodùt fèminis che par fàighi ritegni il so pudòu a era necesàri creà disiplìnis spirituàlis o civilis? Sel diarèsia il puòr Farnèis sal vès di fà na pasegiàta ta spiàgis coma che di Lignàn al dì di vuej? A ghi vegnarès ingrìsul!]
709 (return)
[ Prin di dut a zaràn a sufrì chej che adès a sòn encjamò frutùs sensa barba.]
710 (return)
[ Par via che Dante, esìnt di cjar e vuès, al fa ombrèna.]
711 (return)
[ La luna, Diana, sòu dal soreli, o Apol.]
712 (return)
[ Ca seguìs Virgìlio.]
713 (return)
[ Stu mont, cal sarès il purgatori, al vòu liberasi di Stasio e mandalun ta la strada dal paradìs.]
714 (return)
[ Lànima di Stasio, ca stà proseguìnt a plan par restà insièmit cun Virgìlio, chèl che cun mel và.]
715 (return)
[ Bonagiunta in tal originàl.]
716 (return)
[ A si trata chì di Papa Martin IV.]
717 (return)
[ Secont Vandelli stu Papa a si la godeva a mangjà biàtis dopo vèilis nnegàdis tal vin (vernaccia) e rustìdis. Insoma, al era un goloòn di un papa, e basta.]
718 (return)
[ Par vej na cognosensa pì buna di scju nòns, e àltris, i sugerìs Vandelli o altri comentatòus.]
719 (return)
[ Ta la bocja.]
720 (return)
[ Tal sens di cunsumà.]
721 (return)
[ Donne chavete intelletto damore.]
722 (return)
[ Li ultimi sèis rìghis e chès ca seguìsin a descrìvin la sostansa di chel tipo di poeia o di scrivi cal vèn celebràt coma dolce stil novo.]
723 (return)
[ Tal originàl: dittator = l amòu.]
724 (return)
[ I tornaràj prin cul deideri che in realtàt. La riva a sarès un post tal Tirèn indulà ca si riunìsin li ànimis par vignì trasportàdis tal Purgatori.]
725 (return)
[ Stu puòr diàu al sarès Corso Donati, fradi di Farèis. Secont il fradi, Corso Donati a somèa cal sedi stàt in part responsàbil pal spolpamìnt di Firense, descrit pìnsìma.]
726 (return)
[ Li sfèris celèstis.]
727 (return)
[ Coma ca fà la zent cuant che zà a sà ca no pòl vej sè ca vorès vej.]
728 (return)
[ I centàuros, ca vèvin un pet di omp e un cuàrp di cjavàl. Tant chistu che l eempli daj ebrèos cal seguìs al è un eempli di goloitàt punida.]
729 (return)
[ I guadàis, i cròt, a sòn li pènis ca sufrìsin, che cul zì ndavànt ju purificarà.]
730 (return)
[ Sta pluma dal ànzul a ghi neta via il pecjàt da la goloitàt a Dante.]
731 (return)
[ Chej ca sintìndin di astrologìa a capìsin a volo che Dante al vòu dii ca sòn li doj dopo di misdì. Chej che di astrologia a sintìndin puc, coma me, a sòn conseàs di consultà i comentatòus.]
732 (return)
[ Rivànt fin a vièrzi (il àt) la bocja par parlà.]
733 (return)
[ Na domanda amondi sensìbli. La risposta a ghi vèn data in ta in li rìghis ca seguìsin.]
734 (return)
[ Tal sens che Dante al podarès alora capì coma ca è pusìbul dimagrì, par raòns ca noan nuja a che fà cu la mancjansa di roba da mangjà.]
735 (return)
[ Il sanc cal scòr in ta li vènis di una part dal cuàrp al và a trasformasi in ta la part stesa.]
736 (return)
[ Ta stu natural vasèl a si mìscjn il sanc dal omp e chel da la fèmina.]
737 (return)
[ Il sanc da la fèmina al è pront a ricèvi il sanc dal omp, cal è pront a operà.]
738 (return)
[ I sugerìs di consultà i comentatòus par vej na idea pì clara di chista spiegasiòn scolastica di sè ca susèit dal momènt dal concepimìnt in sù.]
739 (return)
[ A è clar, chì, che il sanc maschìl al domina. I cròt che certi feminìstis di vuej a ghi darèsin na buna tirada di orèlis a Dante e a Tomàs dAcuina e a Aristòtil e a dùcjus chej ca la pensàvin cussì in ta chej timps lontàns.]
740 (return)
[ La referènsa chì a è al filoofo antìc Averroe che, secònt li rìghis ca seguìsin, al insisteva che l intelèt al era superàt da lànima. (Vandelli, su chistu punt al dà na buna spiegasiòn.)]
741 (return)
[ Par vej nidea pì clara da la fuiòn da li divièrsis pars da lànima (vegetativa, sensitiva e rasionàl) a zova consultà i comentatòus. A è da oservà, però, che lidea che l embrio al vegni dotàt di ànima rasionàl a vèn scartada daj filòofos di vuej, da John Locke in cà.]
742 (return)
[ La referènsa chì a è a che part da lànima ca resta atìva encja dopo la muàrt.]
743 (return)
[ In particulàr li facoltàs vegetatìvis e sensitìvis, a rèstin calmùtis; mentri che li facoltàs inteletìvis (memoria, etc.) liberàdis dal cuàrp, a dovèntin encjamò pì ben gusàdis.]
744 (return)
[ Lànima, che chì si sièra sofermada, a deva forma umana a laria. Interesanta chista teoria da lànima, ca à eistensa prima dal cuàrp, e che di fat a ghi dà forma al cuàrp.]
745 (return)
[ Chistu a veva dita Maria cuant che l ànzul a ghi veva dita ca varès vùt un frut; Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Domanda abastansa naturàl.]
746 (return)
[ Il velèn.]
747 (return)
[ Scju spìris a pòsin purificasi doma restànt lì, dentri da li flàmis.]
748 (return)
[ Tal sens generàl da li zònis cjàldis dal Nordafrica.]
749 (return)
[ Par fasi amà da un toru, Pasife a era entrada ta na vacja di len. Da sta union al era nasùt il Minotauro.
750 (return)
[ Vandelli al cròt che sta siora a è la Madona; Robuschi al dìs ca è Beatrìs. E jò? Jòi cròt che sta gràsia a posi èsighi conferìda doma da la Madonao da Beatrìs cu la gràsia da la Madona.]
751 (return)
[ Lidea che na persona urbana, civiliada, nòbil, a resti culpida (o maraveada) dal straordinari par mancu timp dal cjargnèl (=montanaro) a è, secònt me, un cumplimìnt tant pì grant pal cjargnèl che pa la persona nòbil.]
752 (return)
[ Sèar, coma chej spìris descrìs uchì, al veva pecjàt di sodomìa, e par chèl al vegneva clamàt regina.]
753 (return)
[ La so vergogna a asìst li flàmis in tal so viàs di purificasiòn.]
754 (return)
[ Pasife, zà minsonadan tal vers [Footnote 41].]
755 (return)
[ Guinièl, ca ghia dàt il via al stil novo, al sarès sensaltri dut invidiòus di sta me prova volgàr in furlàn.]
756 (return)
[ A è miej consultà i comentatòus par vej na buna idea da la storia di Licurgo, da la so fèmina e daj so fiòj. Chì aè da notà che Dante al è tentàt di cori vièrs di Guinièl, pal ben ca ghi voleva, ma al è trategnùt da li flàmis ca cujèrzin Guinièl.]
757 (return)
[ Cussì a si riferìs Dante al Guinièl, che di luj a si considera disèpul.]
758 (return)
[ Il miej fabri dal dolce stil novo al sarès Arnalt Daniel; chèl crodùt pì avansàt al sarès Girault de Borneil, un famòus poeta provensàl. (Q.v. i comentatòus.)]
759 (return)
[ I stùpis minsonàs in ta stu vers a èrin èncja da lopiniòn che li òperis di Guiton dArès a fòsin fra li miej.]
760 (return)
[ Scritòus coma Guinièl, sensa parlà di Dante stes, a rapreentàvin tant miej il bièl stil nòuf.]
761 (return)
[ Arnalt Daniel, zà minsonàt tal vers [Footnote 115], ca si esprimarà in provensàl fra cualchi riga.]
762 (return)
[ A è ben clar che il provensàl al è cuìn dret dal furlàn.]
763 (return)
[ Il ànzul a ghi aparìs al tramònt. Par na descrisiòn detaliàda su chista determinasiòn di Dante in riguàrt a lora, i sugerìs i comentatòus.]
764 (return)
[ Vanzeli di San Matèo, v.8.]
765 (return)
[ Al è doventàt pàlit coma un muàrt.]
766 (return)
[ Sti rìghis a sugerìsin che Dante al veva vùt ocaiòn di jodi zent condanada vignì bruada viva.]
767 (return)
[ La storiuta di Tisbe e Piramo, na sorta di Romeo e Gjulieta pre-Shakespeariana, aè contada da Ovidio in ta la so Metamorfoi.]
768 (return)
[ Fin a stu punt, i tre a vèvin cjaminàt in fila indiana, cun Stasio in tal miès.]
769 (return)
[ Indà ca tacava la scjala ca partava al paradìs terestri.]
770 (return)
[ Al era zùt a durmìo tramontàt.]
771 (return)
[ Citerea = Vènere.]
772 (return)
[ Lia, prima fèmina di Jacob, chì uada da Dante coma sìmbul da la vita ativa. (Vandelli) La corona ca si met in tal cjaf a è na corona fata di buni òperis.]
773 (return)
[ Rachel, seconda fèmina di Jacob, a è chì uada coma sìmbul da la vita contemplativa.]
774 (return)
[ I splendòus dal vers [Footnote 109: a crèjn stu efièt.]
775 (return)
[ Chès temporàlis.]
776 (return)
[ Làsiti guidà da sè ca ti par just.]
777 (return)
[ Beatrìs.]
778 (return)
[ Chej a sarèsin i flòus, àrbuj, el rest di stu post. Virgìlio, duncja, a ghi dà la sièlta di uà stu timp in ta la vita contemplativa (stànt sintàt) o ativa (cjaminànt fra flòus e àrbuj.)]
779 (return)
[ Su di tè i conferìs il podej temporàl e spirituàl.]
780 (return)
[ Sicoma ca era matìna, lombrena dal mont dal purgatori a vegneva butada vièrs ovest, par là ca si pleàvin li ramàsis.]
781 (return)
[ Visìn di Ravena.]
782 (return)
[ Ta stu post al è sempri il mèis di maj, cu li so gràndis bielèsis primaverìlis.]
783 (return)
[ Divièrsis interpretasiòns di sta riga a sòn pusìbulis. Robuschi e àltris a cròdin ca sedi Proserpina ca pièrt la primavera (i flòus ca steva cjolìnt sù). Jò invènsi i cròt che al momènt dal rapimìnt par man di Plutòn, Proserpina (la primavera) a pièrt so mari (la cjera, la natura) par via ca vèn trasportada tal mont di sot; mentri che Cerere (la mari), pierdìnt so fia, a pièrt la primavera stèsa.]
784 (return)
[ Cupid.]
785 (return)
[ Tal sens che Cùpid di sòlit al culpìva àltris, no so mari, che stavòlta al veva fat namorà di Adòn.]
786 (return)
[ Chè di Serse a è na lesion che al dì di vuèj a varèsin da tegni in mins chej tipos coma Bush mentri ca si preparing a invadi il Iraq, pensànt, coma Serse, che sbarasàsi di Saddam Hussein a sedi na roba da nuja e sensa nisùna conseguensa negativa.]
787 (return)
[ Chìstis a sarèsin localitàs ta li do bàndis dal Elespònt; Leandro al era costrèt a nodà da un post al altri par zì a cjatà la so amànt, fin che a un bièl momènt a si veva nnegàt.]
788 (return)
[ Il Letè.]
789 (return)
[ Il Salm XCI, cal dis fra laltri quam magnificata sunt opera tua, Domine!]
790 (return)
[ Dante a si riferìs a li peràulis di Stasio (Purg. XXI, [Footnote 43]
: .) cal veva dita che cà a no si varèsin cjatàt cambiamìns di timp.]
791 (return)
[ Diu al pol cjatà e amirà la perfesiòn doma in sè stes.]
792 (return)
[ Da lentrada in sù, il purgatori al è lìbar di chej turbamìns ca crèjn chì di nuàltris laga e la cjera.]
793 (return)
[ Ca sarès la nustra cjera, no chè dal alt dal purgatori.]
794 (return)
[ Di làtal nustri montstu frutàn (dal àrbul dal ben e da mal?) a nol eìst.]
795 (return)
[ Tal cors da la purificasiòn a biugna che na ànima a si dismintièj daj pecjàs caa cometùt e ca si recuardi doma dal ben ca à fàt.]
796 (return)
[ Il gust da laga di Letè e di Enoè.]
797 (return)
[ Ognùn daj poès di na volta, chej ispiràs in tal Parnàs. Fra chìscjus a sarèsin encja Virgìlio e Stasio; e aè par chel che Dante, ta la prosima riga, a si volta vièrs di lòu.]
798 (return)
[ Dante al veva cjòlt i so vuj da la bièla Matelda doma par un momentùt.]
799 (return)
[ A sarès bièl savej se Dante al uarès li stesi espresiòns encja vuèj cuant che la potensa feminista a è tal chen ta un sens no tant indirèt a parta parfìn a guèris coma chè da lAfghanistan par liberà li fèminis dal so vel.]
800 (return)
[ Il sun da la melodìa minsonada tal vers [Footnote 22].]
801 (return)
[ Li Mùis.]
802 (return)
[ Vigìlis.]
803 (return)
[ Dante al ua il Elicòn, il post indà ca stàn li Mùis, invensi da li fontàniso riultìvisAganipa e Ipocrinaca vègnin fòu dal Elicòn. Il sens al è che Dante al vou bevi da li àghis di sti fontànis par otègni la ispirasiòn ca ghi ocòr par continuà.]
804 (return)
[ Il rest da li Mùis.]
805 (return)
[ Logèt percepìt da pì di un sens e che, di conseguensa, al pol inganà un daj sens, coma cal ingàna il sens da la vista in ta stu cau chì.]
806 (return)
[ Àt = forma, aspièt. (Dante a si veva visinàt ai àrbuj cussì tant ca nol podeva pì vignì inganàt in ta sè cal jodeva.)]
807 (return)
[ Chista virtùt a sarès che facoltàt inteletuàl ca ghi permèt a la raòn di percepì la veretàt da li ròbis.]
808 (return)
[ Matelda.]
809 (return)
[ Tal nustri mont.]
810 (return)
[ Dal flun Letè, che i poès e Matelda a stàn percorìnt.]
811 (return)
[ Li flamùtis a someàvin pinej.]
812 (return)
[ Li sièt lìstis a rafigùrin i sièt regaj dal sant spìrit: il savej, l intelèt, il bon consej, la fuarsa, la siensa, la pietàt, e il timòu di Diu. (Vandelli)]
813 (return)
[ Li strìchis coloràdis lasàdis da li flamùtis a sòn iridàdis, coma cal è l arcobalèn o ca sòn i sircuj che ogni tant a si jòdin atòr da la luna. (Delia)]
814 (return)
[ Dante a nol à la capacitàt di jodi cussì lontàn coma cal pòs il spìrit di Diu.]
815 (return)
[ Secont Vandelli, scju vincjacuatri vecjus a rapreèntin i vincjacuatri lìbris dal Vecju Testamìnt.]
816 (return)
[ Cussì al saluda Maria l arcànzul Gabrièl.]
817 (return)
[ Coma chen tal cjèl na stela a cjojl post di naltra.]
818 (return)
[ Sìmbul daj cuatri lìbris dal Nòuf Testamìnt.]
819 (return)
[ La descrisiòn di Dante a deriva in part da Ezechièl e in part da San Zuan da lApocalìs.]
820 (return)
[ Il grifòn, a ni recuarda il Vandelli, al è un sìmbul amondi adàt par rapreentà Crist: Crist al à cualitàs divìnis e umànis, coma che il grifòn al è un puc àcuila e un puc leòn. Il cjar al rapreentarès la Gliia.]
821 (return)
[ A è da notà che la part dal grifòn ca rapreènta il divìn aa la corispundensa àcuila/òru, il pì maestòus daj usièj e il pì presiòus daj metaj. La part umana (il leòn) a è in blanc e in ros.]
822 (return)
[ L amonimìnt che, coma ca ghia susedùt a Fetòn, cussì a podarès susèdighi al Papa sa nol vès da guidà ben il cjar da la Gliia.]
823 (return)
[ Li tre fèminis a rapreèntin li tre virtùs teologàlis: la rosa = la caritàt; la verda = la speransa; la blancja = la fede.]
824 (return)
[ Li cuatri virtùs cardinàlis: la prudensa (= chista), la gjustìsia, la fuartesa e la temperansa. (Vandelli al esplora al lunc il valòu simbòlic di sti aparisiòns.)]
825 (return)
[ San Luca e San Pauli, secont i comentatòus.]
826 (return)
[ La natura a veva fàt Ipocrate pal interès daj òmis (chej nemàj ca sòn i predilès da la naturacoma ca crodèvin na volta).]
827 (return)
[ Stu altri vecju al sarès San Pauli, cal mostra cu la so spada il grant podej da la peràula di Diu.]
828 (return)
[ San Zuan, il autòu da lApocalìs. A somèa cal durmìsi; ma in realtàt al è tegnùt ben sveàt da li so viiòns.]
829 (return)
[ I ultins sièt minsonàs.]
830 (return)
[ Ca èrin vistìs in blanc.]
831 (return)
[ La caritàt, ca supuarta il Nòuf Testamìnt, a è rapreentada in ròs; la fede dal Veciu Testamìnt in blanc.]
832 (return)
[ Diu stes, tal Empireo, ma encja chel complès di cjandelièrs, etc., zà descrìt.]
833 (return)
[ Il setentriòn pì bas (lOrsuta cu la stela polar), cal guida il marinàr.]
834 (return)
[ Di matina bunòra, cuant chel soreli apena apena al vèn sù, al è velàt da vapòus ca ni permètin di vuardalu a vuj nùs.]
835 (return)
[ Un amòu cal và ndavòu un bièl puc, coma che Dante al conta in ta la so Vita Nuova.]
836 (return)
[ Dante a nol veva nencja nòuf àis cuant cal veva jodùt Beatrìs pa la prima volta.]
837 (return)
[ Una cuantitàt amondi pìsula (un otàf di unonsa).]
838 (return)
[ Dùtis li bielèsis dal paradìs terèstri, pierdùdis da Eva, a no bàstin par tègnimi dal planzi.]
839 (return)
[ Chista a è in realtàt lunica volta che il nòn di Dante al è minsonàt in ta la Comèdia.]
840 (return)
[ Fuèis dal ulìf, ca ghi èrin sàcris a Minerva.]
841 (return)
[ La font a sarès il Letè stes.]
842 (return)
[ La Slovenia dal dì di vuèj.]
843 (return)
[ Il paìs cal pièrt ombrena al sarès l Egìt, o altri paìs nordafricàns, indulà che ogni tant il soreli al è cussì dret in parzora daj ogès ca ghi stàn sot che chej a no fòrmin nisùna ombrena.]
844 (return)
[ Cal sarès il cori da li sfèris celèstis.]
845 (return)
[ I ànzui ca vèvin dimostràt compasiòn pal puòr Dante.]
846 (return)
[ Beatrìs e i ànzui.]
847 (return)
[ Tal originàl il ecuivalènt di zovenùt a sarès la vita nova di Dante.]
848 (return)
[ Chista a sarès la condisiòn dal puòr Dante cuant che par prin i lu jodìn alinìsi dal Infièr, cunfùs e pierdùt in tal bosc scur.]
849 (return)
[ Al è restàt lì imbacuchìt, cu la bòcja vièrta ma sensa èsi bon di dii nùja.]
850 (return)
[ Beatrìs a è muarta cuant ca veva [Footnote 25: àis.]
851 (return)
[ Sens: La lama ca dovarès punì il pecjadòu a vèn smusada dal intervegnì da la miericordia divina.]
852 (return)
[ Tal e cual di chej chencjamò a ghi fàn part dal mont da li ròbis fàlsis.]
853 (return)
[ Beatrìs a ghi stà diìnt a Dante ca nol veva da vej pierdùt timp a zì in sercja di chej plaèis di stu mont, coma par eempli il plaej sesuàl.]
854 (return)
[ Colps o avìs di perìcul.]
855 (return)
[ Il vint nostràl al sarès il vint da la tramontana; chel altri al è il vint da lAfrica.]
856 (return)
[ Riferìnt a la so mua coma barba, Beatrìs a ghi fà recuardà a Dante ca nol è pì un frutùt. E luj a si sìnt mortificàt.]
857 (return)
[ Stu èsi in do natùris al è il grifònmiea àcuila e miès leònsìmbul da la dopla natura di Gesù Crist.]
858 (return)
[ Laga dal Letè a lu purìfica e a ghi cjoj la memòria daj so pecjàs.]
859 (return)
[ Chìstis a sarèsin li virtùs cardinàlis, che cul so fà a dimòstrin di volej protèilu.]
860 (return)
[ Indulà ca fòrmin una da li costelasiòns.]
861 (return)
[ Dal inìsi, alòra, Beatrìs a era stada dotada di dùtis li virtùs.]
862 (return)
[ Li virtùs teologàls (caritàt, speransa e fede) ca ghi daràn na man a Dante par jodi li veretàs rivelàdis pì benòn.]
863 (return)
[ Taj vuj di Beatrìs.]
864 (return)
[ Coma za minsonàt, il grifòn al è stàt destinàt a rapresentà il Crist in ta la natura umana e che divina.]
865 (return)
[ In sè il grifòn al restava imutàt, ma a si tramutava in taj vuj di Beatrìs o in tal aspièt uman o in ta chel divìn.]
866 (return)
[ La sostansa di chista esclamasiòn di Dante a è la realiasiòn so che nisùn al podarès maj descrivi cun preciiòn la bielèsa di Beatrìs.]
867 (return)
[ I dèis àis ca separàvin il poeta dal àn da la muàrt di Beatrìs.]
868 (return)
[ Al era dut concentràt in tal amirà la bielèsa di Beatrìs.]
869 (return)
[ Sti tre zòvinis, ca rapreèntin li tre virtùs cardinàlis, a ghi stàn partànt a mins a Dante di smètila di fisà Beatrìs.]
870 (return)
[ I sièt cjandelièrs za minsonàs tal cjànt XXIX.]
871 (return)
[ Cu la bandiera.]
872 (return)
[ Mentri che il cjar al zira, Dante e compàis a sòn ta la banda interna da lorbita.]
873 (return)
[ I comentatòus a sugerìsin che stu àrbul al rapreenta l impero romàn, mentri che il cjar trainàt dal grifòn al rapreenta la Gliia. L àrbul svistìt, duncja, al sugerìs la condisiòn dal impero ca eisteva sensa l intervènt redentìf di Crist.]
874 (return)
[ Coma che, di fat, a ghia capitàt a la nustra nonuta Eva, che osteàda, dopo vej sercjàt il frut di stu àrbul!]
875 (return)
[ Al à leàt il timòn dal cjar a la frascja cu la frascja stesa. In ta che maniera chì a vèn rapreentada luniòn dalImpero cu la Gliia.]
876 (return)
[ La lus dal soreli a si mìscja cu la lus da la costelasiòn dal Cjavròn, ca seguìs la costelasiòn dal Pès.]
877 (return)
[ Sot naltra costelasiònche dal Toru.]
878 (return)
[ Gjove, ca si namorava sù par jù di dùtis li zòvinis ca ghi capitava di jodi, a si veva pur inamoràt di Io e a ogni cost al voleva entràn ta li so gràsis. La so fèmina (Gjuno), però, volìnt ostaculalu (cuj sàja maj parsè), a veva metùt Argo (chel mostru daj sent vuj) a fàjghi da vuardiàn a Io. Alòra Gjove al veva mandàt Mercurio a indurmidì il puòr Argo cul contàighi la storia da la ninfa Siringa. Tal fratìmp, Gjove a si veva profitàt, e cussì via diìnt.]
879 (return)
[ I sugerìs di consultà i comentatòus par una spiegasiòn profundida di chista similitùdin, ca trata da la relasion fra il sveàsi di Dante e chèl daj apòstui.]
880 (return)
[ La compagnìa e i àltris a sarèsin chej spirs (li nìnfis, i vècjus, etc.) ca compagnàvin il cjar. A è da zontà che si si recuardàn che il grifòn al rafigùra Crist, alòra il fat che adès al và in alt al rapreenta lasensiòn di Crist in tal cjèl.]
881 (return)
[ Cjaril plaustrum latìn.]
882 (return)
[ L Acuilòn e il Austri a sòn doj vins ca tirin fuàrt.]
883 (return)
[ Reidènt ta sta silvao paradìs terèstri.]
884 (return)
[ Lacuila e i so dans a rapreèntin li persecusiòns dal impero viers la Gliia.]
885 (return)
[ Secja parsè che la volp, coma sìmbul da la ereia, a è al diùn di ogni buna dutrina. (Vandelli)]
886 (return)
[ Secònt i comentatòs, làcuila chì a rapreenta limperatòu Costantìn e la so donasiòn al Papa.]
887 (return)
[ Il dragòn descrìt in ta che rìghis chì al è il Satanàt.]
888 (return)
[ La donasiòn di Costantìn, fata cun buna intensiòn, cul zì dal timp a veva da partàighi brus momèns a la Gliia.]
889 (return)
[ Il cjar al vèn cussì a someà la bestia da lApocalìs. I cjafs cornùs a rapreèntin i sièt vìsis principaj ca vegnèvin a corompi la Gliia: la supiàrbia, linvìdia, la ràbia, lavarìsia, la lusùria, la musetàt e la gola.]