674 (return)

[ Li peràulis da la beatitùdin (Beati qui esuriunt et sitiunt iustitiam

) cjantada dal ànzul. (Vandelli)]

675 (return)

[ Virgìlio al veva zà sintùt Gjovenàl parlà ben di Stasio; e adès, il èsi in compagnìa di un tipo geniàl coma Stasio a ghi farà someà pì curta la strada ca’an da fà.]

676 (return)

[ Avàr.]

677 (return)

[ Dante e Virgìlio a’an par prin cjatàt Stasio in tal sìrcul daj avàrs.]

678 (return)

[ Il sens al è che se Stasio a nol vès lešùt, e capìt, li rìghis di Virgìlio, al sarès cal sufrìs li pènis dal’infièr cul rest daj avàrs (Inf. VII, [Footnote 25]- [Footnote 35]). Chì, però, a somèa ca sedi un problema. Li rìghis di Virgìlio, ripuartàdis da Stasio, a no sòn idèntichis da li rìghis di Virgìlio ripuartàdis in ta l’Enèide. (Vandelli, etc.)]

679 (return)

[ Pecjàs.]

680 (return)

[ Tošàs a zero, coma che’n tal infièr a sòn descrìs chej che’n vita a vèvin masa largesa o prodigalitàt.]

681 (return)

[ A no’an savùt pentisi nè in vita nè in punt di muàrt.]

682 (return)

[ Coma, par ešempli, a susèit tal cašu da la largesa (o prodigalitàt) ca è oponuda a l’avarìsia.]

683 (return)

[ Sti peràulis a ghi dimòstrin a Virgìlio che Stasio a nol era par nuja avàr.]

684 (return)

[ Cansòns bucòlichis. La referensa a è di Virgìlio, che chì a ghi stà fašìnt n’altra domanda a Stasio.]

685 (return)

[ La muša da la storia, ca ispirava Stasio.]

686 (return)

[ Par meretà la salvasiòn a no basta fà dal ben in tal mont; a bišugna pur vej fede. (Chej in vena calvinista a sarèsin amondi d’acordu.)]

687 (return)

[ Stasio a si riferìs a na sorta di profèsia fata da Virgìlio in ta una da li so òperis.]

688 (return)

[ Par gràsia to i soj doventàt

.]

689 (return)

[ Stasio a si riferìs al episòdi da la Tebaide cal descrìf il rivà daj Grecs taj fluns visìn da la sitàt di Tebe.]

690 (return)

[ Omero.]

691 (return)

[ Il Mont Parnàs.]

692 (return)

[ Caràtars, chìscjus e chej da li rìghis ca seguìsin, cjantàs da Stasio in ta li so òperis.]

693 (return)

[ Puarèta par sigùr: dopo vej jodùt murì ducju i sòs, il so maròus pur, a era stada condanada a muàrt da Creonte, insièmit cun so sòu Antigone. (Vandelli)]

694 (return)

[ A sòn apena rivàs tal sest sìrcul.]

695 (return)

[ Cuant ch’i eri frut (a si parla di pì di miès sècul fa) a era abastànsa comun a San Zuan di ušà la peràula “moràr” par descrivi un àrbul di cualsìasi sorta. Ma chè, a si sà, a era l’època daj cavalèis e da li mòris, e ogni època a vèn rifletuda in tal so vocabulari.]

696 (return)

[ Tal sens che li ànimis afamàdis dal purgatori a no podaràn permètisi di mangjà li “mòris” di stu moràr.]

697 (return)

[ I sugerìs di consultà i pensèis di Vandelli a stu riguàrt.]

698 (return)

[ In ta la bibia, il profeta Danièl al veva rifiutàt di mangjà, ma in compèns a ghi era stada conferìda na granda cognosensa da li ròbis.]

699 (return)

[ Chì, in tal me post, di cavalètis d’estàt an d’è tàntis; ma i preferìs lasàlis ca saltusèjn pitòst che mangjàlis, encja se cussì fašìnt i vaj a sacrificà l’ocašiòn di implenimi di Gloria. A no’è da esclùdi, però, che se par un toc a si vès da sopravìvi mangjànt doma, o cuaši doma, cavalètis, a si zarès a vej da li bièli višiòns; roba, forsi, da fàighi invidia al stes Zuan Batista.]

700 (return)

[ Virgìlio al sugerìs che sti puòri ànimis a pròvin, cul planzi e cjantà, a liberasi daj vìncuj ca ju tègnin leàs in ta stu post.]

701 (return)

[ Erisitòn al era stàt punìt cu na fan insasiàbil, tant che a la fin al veva tacàt a rošeàsi il so stes cuàrp.]

702 (return)

[ Se Dante al uša “como” par “coma,” alòr i no mi sìnt tant mal a ušà “com” par “coma” nencja jò.]

703 (return)

[ La so vòus.]

704 (return)

[ Cuant che cul sanc da la so vena a ni’a partàt a la redensiòn.]

705 (return)

[ I comentatòus: tal antipurgatori, indulà che il timp da pecjadòu durànt la vita al vèn doplàt prin da entrà tal purgatori stes.]

706 (return)

[ Dal antipurgatori, indà ca sòn chej ca àn spetàt masa timp prima di pentisi.]

707 (return)

[ Forèis al è abastansa sarcàstic tal descrivi la mancjansa di pudòu in ta li fèminis da la Firense cal à lasàt.]

708 (return)

[ A si àja maj jodùt fèminis che par fàighi ritegni il so pudòu a era necesàri creà disiplìnis spirituàlis o civilis? Se’l dišarèsia il puòr Farnèis s’al vès di fà na pasegiàta ta spiàgis coma che di Lignàn al dì di vuej? A ghi vegnarès ingrìsul!]

709 (return)

[ Prin di dut a zaràn a sufrì chej che adès a sòn encjamò frutùs sensa barba.]

710 (return)

[ Par via che Dante, esìnt di cjar e vuès, al fa ombrèna.]

711 (return)

[ La luna, Diana, sòu dal soreli, o Apol.]

712 (return)

[ Ca seguìs Virgìlio.]

713 (return)

[ Stu mont, cal sarès il purgatori, al vòu liberasi di Stasio e mandalu’n ta la strada dal paradìs.]

714 (return)

[ L’ànima di Stasio, ca stà proseguìnt a plan par restà insièmit cun Virgìlio, chèl che “cun me’l và.”]

715 (return)

[ Bonagiunta in tal originàl.]

716 (return)

[ A si trata chì di Papa Martin IV.]

717 (return)

[ Secont Vandelli stu Papa a si la godeva a mangjà bišàtis dopo vèilis ’nnegàdis tal vin (vernaccia) e rustìdis. Insoma, al era un gološòn di un papa, e basta.]

718 (return)

[ Par vej na cognosensa pì buna di scju nòns, e àltris, i sugerìs Vandelli o altri comentatòus.]

719 (return)

[ Ta la bocja.]

720 (return)

[ Tal sens di cunsumà.]

721 (return)

[ ‘Donne ch’avete intelletto d’amore.’]

722 (return)

[ Li ultimi sèis rìghis e chès ca seguìsin a descrìvin la sostansa di chel tipo di poešia o di scrivi cal vèn celebràt coma “dolce stil novo.”]

723 (return)

[ Tal originàl: “dittator” = ’l amòu.]

724 (return)

[ I tornaràj prin cul dešideri che in realtàt. La riva a sarès un post tal Tirèn indulà ca si riunìsin li ànimis par vignì trasportàdis tal Purgatori.]

725 (return)

[ Stu “puòr diàu” al sarès Corso Donati, fradi di Farèis. Secont il fradi, Corso Donati a somèa cal sedi stàt in part responsàbil pal “spolpamìnt” di Firense, descrit pì’nsìma.]

726 (return)

[ Li sfèris celèstis.]

727 (return)

[ Coma ca fà la zent cuant che zà a sà ca no pòl vej sè ca vorès vej.]

728 (return)

[ I centàuros, ca vèvin un pet di omp e un cuàrp di cjavàl. Tant chistu che ’l ešempli daj ebrèos cal seguìs al è un ešempli di gološitàt punida.]

729 (return)

[ I guadàis, i cròt, a sòn li pènis ca sufrìsin, che cul zì ’ndavànt ju purificarà.]

730 (return)

[ Sta pluma dal ànzul a ghi neta via il pecjàt da la gološitàt a Dante.]

731 (return)

[ Chej ca s’intìndin di astrologìa a capìsin a volo che Dante al vòu diši ca sòn li doj dopo di misdì. Chej che di astrologia a s’intìndin puc, coma me, a sòn conseàs di consultà i comentatòus.]

732 (return)

[ Rivànt fin a vièrzi (il àt) la bocja par parlà.]

733 (return)

[ Na domanda amondi sensìbli. La risposta a ghi vèn data in ta in li rìghis ca seguìsin.]

734 (return)

[ Tal sens che Dante al podarès alora capì coma ca è pusìbul dimagrì, par rašòns ca no’an nuja a che fà cu la mancjansa di roba da mangjà.]

735 (return)

[ Il sanc cal scòr in ta li vènis di una part dal cuàrp al và a trasformasi in ta la part stesa.]

736 (return)

[ Ta stu “natural vasèl” a si mìscjn il sanc dal omp e chel da la fèmina.]

737 (return)

[ Il sanc da la fèmina al è pront a ricèvi il sanc dal omp, cal è pront a operà.]

738 (return)

[ I sugerìs di consultà i comentatòus par vej na idea pì clara di chista spiegasiòn “scolastica” di sè ca susèit dal momènt dal concepimìnt in sù.]

739 (return)

[ A è clar, chì, che il sanc maschìl al domina. I cròt che certi feminìstis di vuej a ghi darèsin na buna tirada di orèlis a Dante e a Tomàs d’Acuina e a Aristòtil e a dùcjus chej ca la pensàvin cussì in ta chej timps lontàns.]

740 (return)

[ La referènsa chì a è al filošofo antìc Averroe che, secònt li rìghis ca seguìsin, al insisteva che ’l intelèt al era superàt da l’ànima. (Vandelli, su chistu punt al dà na buna spiegasiòn.)]

741 (return)

[ Par vej n’idea pì clara da la fušiòn da li divièrsis pars da l’ànima (vegetativa, sensitiva e rasionàl) a zova consultà i comentatòus. A è da oservà, però, che l’idea che ’l embrio al vegni dotàt di ànima “rasionàl” a vèn scartada daj filòšofos di vuej, da John Locke in cà.]

742 (return)

[ La referènsa chì a è a che part da l’ànima ca resta atìva encja dopo la muàrt.]

743 (return)

[ In particulàr li facoltàs vegetatìvis e sensitìvis, a rèstin calmùtis; mentri che li facoltàs inteletìvis (memoria, etc.) liberàdis dal cuàrp, a dovèntin encjamò pì ben gusàdis.]

744 (return)

[ L’ànima, che chì si si’èra sofermada, a deva forma umana a l’aria. Interesanta chista teoria da l’ànima, ca à ešistensa prima dal cuàrp, e che di fat a ghi dà forma al cuàrp.]

745 (return)

[ Chistu a veva dita Maria cuant che ’l ànzul a ghi veva dita ca varès vùt un frut; “Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco?” Domanda abastansa naturàl.]

746 (return)

[ Il velèn.]

747 (return)

[ Scju spìris a pòsin purificasi doma restànt lì, dentri da li flàmis.]

748 (return)

[ Tal sens generàl da li zònis cjàldis dal Nordafrica.]

749 (return)

[ Par fasi amà da un toru, Pasife a era entrada ta na vacja di len. Da sta union al era nasùt il Minotauro.

750 (return)

[ Vandelli al cròt che sta siora a è la Madona; Robuschi al dìs ca è Beatrìs. E jò? Jò’i cròt che sta gràsia a posi èsighi conferìda doma da la Madona—o da Beatrìs cu la gràsia da la Madona.]

751 (return)

[ L’idea che na persona urbana, civilišada, nòbil, a resti culpida (o maraveada) dal straordinari par mancu timp dal cjargnèl (=montanaro) a è, secònt me, un cumplimìnt tant pì grant pal cjargnèl che pa la persona “nòbil.”]

752 (return)

[ Sèšar, coma chej spìris descrìs uchì, al veva pecjàt di sodomìa, e par chèl al vegneva clamàt “regina.”]

753 (return)

[ La so vergogna a asìst li flàmis in tal so viàs di purificasiòn.]

754 (return)

[ Pasife, zà minsonada’n tal vers [Footnote 41].]

755 (return)

[ Guinišèl, ca ghi’a dàt il via al “stil novo,” al sarès sens’altri dut invidiòus di sta me prova “volgàr” in furlàn.]

756 (return)

[ A è miej consultà i comentatòus par vej na buna idea da la storia di Licurgo, da la so fèmina e daj so fiòj. Chì a’è da notà che Dante al è tentàt di cori vièrs di Guinišèl, pal ben ca ghi voleva, ma al è trategnùt da li flàmis ca cujèrzin Guinišèl.]

757 (return)

[ Cussì a si riferìs Dante al Guinišèl, che di luj a si considera disèpul.]

758 (return)

[ Il miej fabri dal “dolce stil novo” al sarès Arnalt Daniel; chèl crodùt pì avansàt al sarès Girault de Borneil, un famòus poeta provensàl. (Q.v. i comentatòus.)]

759 (return)

[ I “stùpis” minsonàs in ta stu vers a èrin èncja da l’opiniòn che li òperis di Guiton d’Arès a fòsin fra li miej.]

760 (return)

[ Scritòus coma Guinišèl, sensa parlà di Dante stes, a raprešentàvin tant miej il “bièl stil nòuf.”]

761 (return)

[ Arnalt Daniel, zà minsonàt tal vers [Footnote 115], ca si esprimarà in provensàl fra cualchi riga.]

762 (return)

[ A è ben clar che il provensàl al è cušìn dret dal furlàn.]

763 (return)

[ Il ànzul a ghi aparìs al tramònt. Par na descrisiòn detaliàda su chista determinasiòn di Dante in riguàrt a l’ora, i sugerìs i comentatòus.]

764 (return)

[ Vanzeli di San Matèo, v.8.]

765 (return)

[ Al è doventàt pàlit coma un muàrt.]

766 (return)

[ Sti rìghis a sugerìsin che Dante al veva vùt ocašiòn di jodi zent condanada vignì brušada viva.]

767 (return)

[ La storiuta di Tisbe e Piramo, na sorta di Romeo e Gjulieta pre-Shakespeariana, a’è contada da Ovidio in ta la so Metamorfoši.]

768 (return)

[ Fin a stu punt, i tre a vèvin cjaminàt in fila indiana, cun Stasio in tal miès.]

769 (return)

[ Indà ca tacava la scjala ca partava al paradìs terestri.]

770 (return)

[ Al era zùt a durmì—o tramontàt.]

771 (return)

[ Citerea = Vènere.]

772 (return)

[ Lia, prima fèmina di Jacob, chì ušada da Dante coma sìmbul da la vita ativa. (Vandelli) La corona ca si met in tal cjaf a è na corona fata di buni òperis.]

773 (return)

[ Rachel, seconda fèmina di Jacob, a è chì ušada coma sìmbul da la vita contemplativa.]

774 (return)

[ I splendòus dal vers [Footnote 109: a crèjn stu efièt.]

775 (return)

[ Chès temporàlis.]

776 (return)

[ Làsiti guidà da sè ca ti par just.]

777 (return)

[ Beatrìs.]

778 (return)

[ “Chej” a sarèsin i flòus, àrbuj, e’l rest di stu post. Virgìlio, duncja, a ghi dà la sièlta di ušà stu timp in ta la vita contemplativa (stànt sintàt) o ativa (cjaminànt fra flòus e àrbuj.)]

779 (return)

[ Su di tè i conferìs il podej temporàl e spirituàl.]

780 (return)

[ Sicoma ca era matìna, l’ombrena dal mont dal purgatori a vegneva butada vièrs ovest, par là ca si pleàvin li ramàsis.]

781 (return)

[ Visìn di Ravena.]

782 (return)

[ Ta stu post al è sempri il mèis di maj, cu li so gràndis bielèsis primaverìlis.]

783 (return)

[ Divièrsis interpretasiòns di sta riga a sòn pusìbulis. Robuschi e àltris a cròdin ca sedi Proserpina ca pièrt la primavera (i flòus ca steva cjolìnt sù). Jò invènsi i cròt che al momènt dal rapimìnt par man di Plutòn, Proserpina (la primavera) a pièrt so mari (la cjera, la natura) par via ca vèn trasportada tal mont di sot; mentri che Cerere (la mari), pierdìnt so fia, a pièrt la primavera stèsa.]

784 (return)

[ Cupid.]

785 (return)

[ Tal sens che Cùpid di sòlit al culpìva àltris, no so mari, che stavòlta al veva fat namorà di Adòn.]

786 (return)

[ Chè di Serse a è na lesion che al dì di vuèj a varèsin da tegni in mins chej tipos coma Bush mentri ca si preparing a invadi il Iraq, pensànt, coma Serse, che sbarasàsi di Saddam Hussein a sedi na roba da nuja e sensa nisùna conseguensa negativa.]

787 (return)

[ Chìstis a sarèsin localitàs ta li do bàndis dal Elespònt; Leandro al era costrèt a nodà da un post al altri par zì a cjatà la so amànt, fin che a un bièl momènt a si veva ’nnegàt.]

788 (return)

[ Il Letè.]

789 (return)

[ Il Salm XCI, cal dis fra l’altri quam magnificata sunt opera tua, Domine!]

790 (return)

[ Dante a si riferìs a li peràulis di Stasio (Purg. XXI, [Footnote 43]

: .) cal veva dita che cà a no si varèsin cjatàt cambiamìns di timp.]

791 (return)

[ Diu al pol cjatà e amirà la perfesiòn doma in sè stes.]

792 (return)

[ Da l’entrada in sù, il purgatori al è lìbar di chej turbamìns ca crèjn chì di nuàltris l’aga e la cjera.]

793 (return)

[ Ca sarès la nustra cjera, no chè dal alt dal purgatori.]

794 (return)

[ Di là—tal nustri mont—stu frutàn (dal àrbul dal ben e da mal?) a nol ešìst.]

795 (return)

[ Tal cors da la purificasiòn a bišugna che na ànima a si dismintièj daj pecjàs ca’a cometùt e ca si recuardi doma dal ben ca à fàt.]

796 (return)

[ Il gust da l’aga di Letè e di Enoè.]

797 (return)

[ Ognùn daj poès di na volta, chej ispiràs in tal Parnàs. Fra chìscjus a sarèsin encja Virgìlio e Stasio; e a’è par chel che Dante, ta la prosima riga, a si volta vièrs di lòu.]

798 (return)

[ Dante al veva cjòlt i so vuj da la bièla Matelda doma par un momentùt.]

799 (return)

[ A sarès bièl savej se Dante al ušarès li stesi espresiòns encja vuèj cuant che la potensa feminista a è tal che’n ta un sens no tant indirèt a parta parfìn a guèris coma chè da l’Afghanistan par liberà li fèminis dal so vel.]

800 (return)

[ Il sun da la melodìa minsonada tal vers [Footnote 22].]

801 (return)

[ Li Mùšis.]

802 (return)

[ Vigìlis.]

803 (return)

[ Dante al uša il Elicòn, il post indà ca stàn li Mùšis, invensi da li fontànis—o rišultìvis—Aganipa e Ipocrina—ca vègnin fòu dal Elicòn. Il sens al è che Dante al vou bevi da li àghis di sti fontànis par otègni la ispirasiòn ca ghi ocòr par continuà.]

804 (return)

[ Il rest da li Mùšis.]

805 (return)

[ L’ogèt percepìt da pì di un sens e che, di conseguensa, al pol inganà un daj sens, coma cal ingàna il sens da la vista in ta stu cašu chì.]

806 (return)

[ “Àt” = forma, aspièt. (Dante a si veva visinàt ai àrbuj cussì tant ca nol podeva pì vignì inganàt in ta sè cal jodeva.)]

807 (return)

[ Chista “virtùt” a sarès che facoltàt inteletuàl ca ghi permèt a la rašòn di percepì la veretàt da li ròbis.]

808 (return)

[ Matelda.]

809 (return)

[ Tal nustri mont.]

810 (return)

[ Dal flun Letè, che i poès e Matelda a stàn percorìnt.]

811 (return)

[ Li flamùtis a someàvin pinej.]

812 (return)

[ Li sièt lìstis a rafigùrin i sièt regaj dal sant spìrit: il savej, ’l intelèt, il bon consej, la fuarsa, la siensa, la pietàt, e il timòu di Diu. (Vandelli)]

813 (return)

[ Li strìchis coloràdis lasàdis da li flamùtis a sòn iridàdis, coma cal è ’l arcobalèn o ca sòn i sircuj che ogni tant a si jòdin atòr da la luna. (Delia)]

814 (return)

[ Dante a nol à la capacitàt di jodi cussì lontàn coma cal pòs il spìrit di Diu.]

815 (return)

[ Secont Vandelli, scju vincjacuatri vecjus a raprešèntin i vincjacuatri lìbris dal Vecju Testamìnt.]

816 (return)

[ Cussì al saluda Maria ’l arcànzul Gabrièl.]

817 (return)

[ Coma che’n tal cjèl na stela a cjoj’l post di n’altra.]

818 (return)

[ Sìmbul daj cuatri lìbris dal Nòuf Testamìnt.]

819 (return)

[ La descrisiòn di Dante a deriva in part da Ezechièl e in part da San Zuan da l’Apocalìs.]

820 (return)

[ Il grifòn, a ni recuarda il Vandelli, al è un sìmbul amondi adàt par raprešentà Crist: Crist al à cualitàs divìnis e umànis, coma che il grifòn al è un puc àcuila e un puc leòn. Il cjar al raprešentarès la Glišia.]

821 (return)

[ A è da notà che la part dal grifòn ca raprešènta il divìn a’a la corispundensa àcuila/òru, il pì maestòus daj usièj e il pì presiòus daj metaj. La part umana (il leòn) a è in blanc e in ros.]

822 (return)

[ ’L amonimìnt che, coma ca ghi’a susedùt a Fetòn, cussì a podarès susèdighi al Papa s’a nol vès da guidà ben il cjar da la Glišia.]

823 (return)

[ Li tre fèminis a raprešèntin li tre virtùs teologàlis: la rosa = la caritàt; la verda = la speransa; la blancja = la fede.]

824 (return)

[ Li cuatri virtùs cardinàlis: la prudensa (= chista), la gjustìsia, la fuartesa e la temperansa. (Vandelli al esplora al lunc il valòu simbòlic di sti aparisiòns.)]

825 (return)

[ San Luca e San Pauli, secont i comentatòus.]

826 (return)

[ La natura a veva fàt Ipocrate pal interès daj òmis (chej nemàj ca sòn i predilès da la natura—coma ca crodèvin na volta).]

827 (return)

[ Stu altri vecju al sarès San Pauli, cal mostra cu la so spada il grant podej da la peràula di Diu.]

828 (return)

[ San Zuan, il autòu da l’Apocalìs. A somèa cal durmìsi; ma in realtàt al è tegnùt ben sveàt da li so višiòns.]

829 (return)

[ I ultins sièt minsonàs.]

830 (return)

[ Ca èrin vistìs in blanc.]

831 (return)

[ La caritàt, ca supuarta il Nòuf Testamìnt, a è raprešentada in ròs; la fede dal Veciu Testamìnt in blanc.]

832 (return)

[ Diu stes, tal Empireo, ma encja chel complès di cjandelièrs, etc., zà descrìt.]

833 (return)

[ Il setentriòn pì bas (l’Orsuta cu la stela polar), cal guida il marinàr.]

834 (return)

[ Di matina bunòra, cuant che’l soreli apena apena al vèn sù, al è velàt da vapòus ca ni permètin di vuardalu a vuj nùs.]

835 (return)

[ Un amòu cal và ’ndavòu un bièl puc, coma che Dante al conta in ta la so Vita Nuova.]

836 (return)

[ Dante a nol veva nencja nòuf àis cuant cal veva jodùt Beatrìs pa la prima volta.]

837 (return)

[ Una cuantitàt amondi pìsula (un otàf di un’onsa).]

838 (return)

[ Dùtis li bielèsis dal paradìs terèstri, pierdùdis da Eva, a no bàstin par tègnimi dal planzi.]

839 (return)

[ Chista a è in realtàt l’unica volta che il nòn di Dante al è minsonàt in ta la Comèdia.]

840 (return)

[ Fuèis dal ulìf, ca ghi èrin sàcris a Minerva.]

841 (return)

[ La font a sarès il Letè stes.]

842 (return)

[ La Slovenia dal dì di vuèj.]

843 (return)

[ Il paìs cal pièrt ombrena al sarès ’l Egìt, o altri paìs nordafricàns, indulà che ogni tant il soreli al è cussì dret in parzora daj ogès ca ghi stàn sot che chej a no fòrmin nisùna ombrena.]

844 (return)

[ Cal sarès il cori da li sfèris celèstis.]

845 (return)

[ I ànzui ca vèvin dimostràt compasiòn pal puòr Dante.]

846 (return)

[ Beatrìs e i ànzui.]

847 (return)

[ Tal originàl il ecuivalènt di “zovenùt” a sarès la “vita nova” di Dante.]

848 (return)

[ Chista a sarès la condisiòn dal puòr Dante cuant che par prin i lu jodìn al’inìsi dal Infièr, cunfùs e pierdùt in tal bosc scur.]

849 (return)

[ Al è restàt lì imbacuchìt, cu la bòcja vièrta ma sensa èsi bon di diši nùja.]

850 (return)

[ Beatrìs a è muarta cuant ca veva [Footnote 25: àis.]

851 (return)

[ Sens: La lama ca dovarès punì il pecjadòu a vèn smusada dal intervegnì da la mišericordia divina.]

852 (return)

[ Tal e cual di chej ch’encjamò a ghi fàn part dal mont da li ròbis fàlsis.]

853 (return)

[ Beatrìs a ghi stà dišìnt a Dante ca nol veva da vej pierdùt timp a zì in sercja di chej plašèis di stu mont, coma par ešempli il plašej sesuàl.]

854 (return)

[ Colps o avìs di perìcul.]

855 (return)

[ Il vint nostràl al sarès il vint da la tramontana; chel altri al è il vint da l’Africa.]

856 (return)

[ Riferìnt a la so muša coma “barba,” Beatrìs a ghi fà recuardà a Dante ca nol è pì un frutùt. E luj a si sìnt mortificàt.]

857 (return)

[ Stu èsi in do natùris al è il grifòn—mieša àcuila e miès leòn—sìmbul da la dopla natura di Gesù Crist.]

858 (return)

[ L’aga dal Letè a lu purìfica e a ghi cjoj la memòria daj so pecjàs.]

859 (return)

[ Chìstis a sarèsin li virtùs cardinàlis, che cul so fà a dimòstrin di volej protèšilu.]

860 (return)

[ Indulà ca fòrmin una da li costelasiòns.]

861 (return)

[ Dal inìsi, alòra, Beatrìs a era stada dotada di dùtis li virtùs.]

862 (return)

[ Li virtùs teologàls (caritàt, speransa e fede) ca ghi daràn na man a Dante par jodi li veretàs rivelàdis pì benòn.]

863 (return)

[ Taj vuj di Beatrìs.]

864 (return)

[ Coma za minsonàt, il grifòn al è stàt destinàt a rapresentà il Crist in ta la natura umana e che divina.]

865 (return)

[ In sè il grifòn al restava imutàt, ma a si tramutava in taj vuj di Beatrìs o in tal aspièt uman o in ta chel divìn.]

866 (return)

[ La sostansa di chista esclamasiòn di Dante a è la reališasiòn so che nisùn al podarès maj descrivi cun precišiòn la bielèsa di Beatrìs.]

867 (return)

[ I dèis àis ca separàvin il poeta dal àn da la muàrt di Beatrìs.]

868 (return)

[ Al era dut concentràt in tal amirà la bielèsa di Beatrìs.]

869 (return)

[ Sti tre zòvinis, ca raprešèntin li tre virtùs cardinàlis, a ghi stàn partànt a mins a Dante di smètila di fisà Beatrìs.]

870 (return)

[ I sièt cjandelièrs za minsonàs tal cjànt XXIX.]

871 (return)

[ Cu la bandiera.]

872 (return)

[ Mentri che il cjar al zira, Dante e compàis a sòn ta la banda interna da l’orbita.]

873 (return)

[ I comentatòus a sugerìsin che stu àrbul al raprešenta ’l impero romàn, mentri che il cjar trainàt dal grifòn al raprešenta la Glišia. ’L àrbul svistìt, duncja, al sugerìs la condisiòn dal impero ca ešisteva sensa ’l intervènt redentìf di Crist.]

874 (return)

[ Coma che, di fat, a ghi’a capitàt a la nustra nonuta Eva, che osteàda, dopo vej sercjàt il frut di stu àrbul!]

875 (return)

[ Al à leàt il timòn dal cjar a la frascja cu la frascja stesa. In ta che maniera chì a vèn raprešentada l’uniòn dal’Impero cu la Glišia.]

876 (return)

[ La lus dal soreli a si mìscja cu la lus da la costelasiòn dal Cjavròn, ca seguìs la costelasiòn dal Pès.]

877 (return)

[ Sot n’altra costelasiòn—che dal Toru.]

878 (return)

[ Gjove, ca si ’namorava sù par jù di dùtis li zòvinis ca ghi capitava di jodi, a si veva pur inamoràt di Io e a ogni cost al voleva entrà’n ta li so gràsis. La so fèmina (Gjuno), però, volìnt ostaculalu (cuj sàja maj parsè), a veva metùt Argo (chel mostru daj sent vuj) a fàjghi da vuardiàn a Io. Alòra Gjove al veva mandàt Mercurio a indurmidì il puòr Argo cul contàighi la storia da la ninfa Siringa. Tal fratìmp, Gjove a si veva profitàt, e cussì via dišìnt.]

879 (return)

[ I sugerìs di consultà i comentatòus par una spiegasiòn profundida di chista similitùdin, ca trata da la relasion fra il sveàsi di Dante e chèl daj apòstui.]

880 (return)

[ La compagnìa e i àltris a sarèsin chej spirs (li nìnfis, i vècjus, etc.) ca compagnàvin il cjar. A è da zontà che s’i si recuardàn che il grifòn al rafigùra Crist, alòra il fat che adès al và in alt al raprešenta l’asensiòn di Crist in tal cjèl.]

881 (return)

[ Cjar—il “plaustrum” latìn.]

882 (return)

[ ’L Acuilòn e il Austri a sòn doj vins ca tirin fuàrt.]

883 (return)

[ Rešidènt ta sta “silva”—o paradìs terèstri.]

884 (return)

[ L’acuila e i so dans a raprešèntin li persecusiòns dal impero viers la Glišia.]

885 (return)

[ “Secja” parsè che la volp, coma sìmbul da la erešia, a è al dišùn di ogni buna dutrina. (Vandelli)]

886 (return)

[ Secònt i comentatòs, l’àcuila chì a raprešenta l’imperatòu Costantìn e la so donasiòn al Papa.]

887 (return)

[ Il dragòn descrìt in ta che rìghis chì al è il Satanàt.]

888 (return)

[ La donasiòn di Costantìn, fata cun buna intensiòn, cul zì dal timp a veva da partàighi brus momèns a la Glišia.]

889 (return)

[ Il cjar al vèn cussì a someà la bestia da l’Apocalìs. I cjafs cornùs a raprešèntin i sièt vìsis principaj ca vegnèvin a corompi la Glišia: la supiàrbia, l’invìdia, la ràbia, l’avarìsia, la lusùria, la musetàt e la gola.]

La Divina Comèdia: Purgatòri English title is Dante's Purgatorio · 第 10 / 11 段