_Castellanos de Castilla,_
_Tratade ben ôs gallegos:_
_Cando van, van como rosas,_
_Cando vén, vén como negros._
--Cando foi iba sorrindo,
Cando veu, viña morrendo
A luciña d’os meus ollos,
O amantiño do meu peito.
—
Aquel, máis que neve branco,
Aquel de doçuras cheyo,
Aquel por quen eu vivía
E sin quen vivir non quero.
—
Foi á Castilla por pan,
E saramagos lle deron;
Déronlle fel por bebida,
Peniñas por alimento.
—
Déronlle, en fin, canto amargo
Tén â vida no seu seo...
¡Castellanos, castellanos!
Tendes coraçón de ferro.
—
¡Ay!, no meu coraçonciño
Xa non pode haber contento,
Qu’ está de dolor ferido,
Qu’ está de loito cuberto.
—
Morreu aquel qu’ eu quería,
E para min n’ hay consuelo:
Sólo hay para min, Castilla,
A mala ley que che teño.
—
Premita Dios, castellanos,
Castellanos que aborreço,
Qu’ antes os gallegos morran
Qu’ ir á pedirvos sustento.
—
Pois tan mal coraçón tendes,
Secos fillos do deserto,
Que si amargo pan vos ganan,
Dádesllo envolto en veneno.
—
Aló van, mal pocadiños,
Todos d’ esperanzas cheyos,
E volven, ¡ay!, sin ventura,
Con un caudal de despreços.
—
Van probes e tornan probes,
Van sans e tornan enfermos,
Qu’ anqu’ eles son como rosas,
Tratádelos como negros.
—
¡Castellanos de Castilla,
Tendes coraçón d’ aceiro,
Alma como as penas dura,
E sin entrañas o peito!
—
En trós de palla sentados,
Sin fundamentos, soberbos,
Pensás qu’ os nosos filliños
Para servirvos naceron.
—
E nunca tan torpe idea,
Tan criminal pensamento
Coupo en máis fatuas cabezas
Ni en máis fatuos sentimentos.
—
Que Castilla e castellanos,
Todos nun montón a eito,
Non valen o que unha herbiña
D’ estes nosos campos frescos.
—
Sólo peçoñosas charcas
Detidas no ardente suelo
Tés Castilla, que humedezan
Esos teos labios sedentos.
—
Que o mar deixoute olvidada
E lonxe de ti correron
As brandas auguas que traen
De prantas cen semilleiros.
—
Nin arbres que che den sombra,
Nin sombra que preste alento...
Llanura e sempre llanura,
Deserto e sempre deserto...
—
Esto che tocou, coitada,
Por herencia no universo,
¡Miserable fanfarrona!...
Triste herencia foi por certo.
—
En verdad non hay, Castilla,
Nada como ti tan feyo,
Qu’ ainda mellor que Castilla
Valera decir inferno.
—
¿Por qué aló foches, meu ben?
¡Nunca tal houberas feito!
¡Trocar campiños frolidos
Por tristes campos sin rego!
—
Trocar tan caras fontiñas,
Ríos tan murmuradeiros
Por seco polvo, que nunca
Mollan as bágoas do ceo.
—
Mas ¡ay!, d’ onde a min te foches
Sin dor do meu sentimento,
Y aló á vida che quitaron,
Aló a mortiña che deron.
—
Morreches, meu quiridiño,
E para min n’ hay consuelo,
Que ond’ antes te vía, agora
Xa sólo unha tomba vexo.
—
Triste com’ á mesma noite,
Farto de dolor o peito,
Pídolle á Dios que me mate,
Porque xa vivir non quero.
—
Mais en tanto no me mata,
Castellanos qu’ aborreço,
Hei, para vergonza vosa,
Héivos de cantar xemendo:
_¡Castellanos de Castilla,_
_Tratade ben ôs gallegos:_
_Cando van, van como rosas,_
_Cando vén, vén como negros!_