mihi: convenimus belle alter alteri.--"A regia aberras voluptatis via,"
dicebam. Manum porrigo caeco passeri, auspex et dux. Init libidinis viam
tenebricosam.--"Nunc fortiter percute, mergere, caede, macta," subjicio.
"Sic haec res agitur." Tunc adegit ensem suo nisu, excepi meo; peni
favebam susurro.--"Me laesum," inquit, "intus sentio; quid vero id est?"
Pressit suspirium, et momento subagitare ille, comprimere, concutere.
Cevebant trepidanti oculi et mens. Ego succutere, contra niti; sed et
subabant mihi, intra pectus, cordis intimae fibrae. Adulabatur haec
cogitatio voluptati, venisse Amorem in amplexus meos. Innectebam ulnis
incubantis marmoreas nates, et micantibus urgebam suavium alaparum
velitationibus. Audivi Hymenaeum ex fervidis lumborum anfractibus
cachinnantem, et anhelantem Venerem. Resoluta sum in effluvium; nondum
puer: nec calida suavia et humida, nec blaesa murmura, nec spissas
compressiones, nec innumerabiles in una voluptate voluptates satis tibi,
mea Tullia, fando explicem. Cogita Psyches cum Cupidine concubitum: is
fuit meus cum Roberto. Illi ego pro Anima: is ipse meus est Amor. Tandem
connivere puero oculi, attolli, circumagi, deficere deliquio; patranti
subsiliebat intro cauda; nova exagitabatur intemperie; intremiscebant
comprimenti celeres lumbi; extra se ponebatur, inopina mentis vertigine.
"O domina, o regina," inquit, "elabor e vita! quid id novi?" aiebat.
Impingit osculum et momento colliquescit. Postquam perfecit, foveo
languidum in sinu. Oscula osculis, suspiria miscemus suspiriis.--"Fuit
tibi quicquam meum dulce, marite dulcissime?" dicebam.--"In hac
voluptate," respondet, "omnes sensi voluptates. Vivus es, Octavia, summi
boni fons.--Velim tibi esse," inquam, "sic et mihi egomet ero. Recrea
vero exhaustas vires brevi somno. Qui nos viderit, me Cypridem credet,
te Cupidinem in matris dormientem gremio.--Non opus illi somno," reponit
reversa Manilia. "Basiorum, sine fine, odoros purpureis tuis in labellis
flores legat. Id illi opus est." Post egregium par perducit ad matrem.
Advolat mater in complexus pudore offusae.--"Quae haec est," ait,
"moeroris species? Te pueri piget, Octavia, tam venusti? Pudet, Roberte,
libere lusisse in puella tam formosa? Infeliciter cessere hae nuptiae?
Abfuit Hymenaeus? Non favit Cupidini Venus?--Quin imo," reponit Manilia,
"feliciter acta sunt omnia, quae fieri oportuit nuptias facientibus.
Bellissime praeliatus est in virgine tua Robertus meus; habes generum,
et hic uxorem.--Bene est," inquit mater; et repetit adulans suavia.
"Laudo," subjicit, "athletas fortes et pugnaces. Cessit utrique
victoria.--Sane victum me fateor," refert Robertus; "Martem pugnando
vinceret.--Sile, tam nugax quam pulcher; sile," aio, "qui praelii refers
vulnera, sed honesta.--Sed ipse proprio mucrone," infit puer,
"vulneratus sum, et tuo balsamo oblitum et curatum vulnus." Ridebat
mater; affertur lauta gustatio. Propinavit mater amantibus et salaciae;
Robertus Junoni reginae suae Semproniae, et Hebae Junonis filiae. Id
dices, Tullia, a schola ductum, sed et ductum ab amore. Rogavit mater an
bene haberet.--"Roga Octaviam," respondet, "nam, me si ex animo amat,
bene habeo.--Bene habes," repono, "plurimam places.--Per te, dea, verae
subii voluptatis delubrum. Ingressus sum ad vitam, quae illic condita
delitescebat.--Et sane," ait mater, desiisti puer esse, vir factus es:
vexit te momento Octavia ad virilem aetatem. Male, male illis sit qui
Verticordiam dictam Venerem, quod ad pessima quaeque hominum convertat
mentes, mentiuntur! A nugis vertit ad seria; e puellarum et puerorum
manibus bullas excutit et puppas, concutiendo, et succutiendo." Tunc
demisit puerum ad Academicos. "Ut in Venere ante annos venit sagacitas,
sic veniunt et cani. Nolo puerum," mater ad me, "ante mensem videas.
Nolo corrumpi et insenescere in amplexibus tuis; post id temporis,
cubabit tecum. Gaudiis tuis tota nocte potiore. Sed contumax illi
spiritus, nec regi facilis; pulcher est, sed etiam ferus. Succensui ante
hos dies, quod terrae filius, nihili puer, auderet nobilibus, apud
Academicos, pueris aequalem putare se et gerere.--Erras, Domina,
respondit; qui carus Octaviae sum, sum jam nobilis, jam comes, jam
marchio, jam sum et dux et princeps.--Jubeo venerari in Larario
Superos:--Nullo amplius egeo, dixit, Superum beneficio; superest nihil
quod ab iis petam, quem amat Octavia.--Hortamur incumbat assiduus et
solers litteris. Respondet scire se abs te amari, praeterea velle scire
nihil; qui sciat tibi se placere satis doctum esse." Ad haec
ego.--"Facio nocentem, mater, et per me veniam consequatur." Ergo
advocatus est domum praestituta die Robertus. Coenavit nobiscum. Finitis
epulis:--"Cubabis," mater ad puerum, "hac nocte cum Octavia. Sed hanc
dico legem: caste et pudice agitetis noctem. Legem accipis,
Octavia?--Accipio," inquam; "sed lex haec stat in ancipiti.--Interpretem
agam," reponit Robertus.--"Et volo agas ut commodum tibi erit," ait
mater, "dum tamen, ut fit, interpretando non corrumpas, non aboleas
legem." Coenavimus opipare, et magna matri cura in coena optimis muniri
dapibus Roberti armamentarium: nam a Cerere et Baccho Veneris arma.
Procuratis corporibus, itum ad quietem.
_Tullia._ Item ad pugnam. Sed disputat de opportuno Veneri tempore
Cheronaeus, ut ne vires infringat. Cum lungo refectae sint somno vires,
indulgeri posse Veneri ait, experrectis anima et sensibus. Sed stulte
facere opinor barbatos illos philosophos, qui prurientibus audent
mentulis leges scribere et cunnis, uno decumbentibus in lecto. Scribant
et de sistenda coelorum vertigine: nam ut caeca mentula, sic et surda
est. Nec illi dantur verba. Socrates aut Zeno qui non riserit, suos si
inter discipulos arrectas viderit stare mentulas, arrectis auribus, si
viderit Priapum et Conisalum diva Philosophiae praecepta aperto
auscultare capite? Praeclarum spectaculum! Ut cyathos numerant pueris
nutrices et bibere ultra vetant, sic et inepti suas mentulis fututiones
et ultra vetant. Cur et non leges in medium posuere miseris mortalibus,
et despuendi et scabendi? Num satis infelix hominum vita saevis visa
mentibus, nisi rigidae induerent catastae sensus et animam? Fatuis,
Octavia, irascor homuncionibus. Nam si audaciam effrontem ademeris et
gravitatis falsam speciem superbientibus, nihil praeterea invenies quod
lixae non sit, et mediastini in lutulenta plebecula. Illis nec genius
nec ingenium, sed audax stoliditas et irrequieta ignavia.
_Octavia._ Aloisiae maritus, suadente Pelagio, id consilii ab hinc
quatuor cepit menses, quod sanus laudarit nemo.
_Tullia._ Quid consilii cepit?
_Octavia._ Decima tantum nocte salacem init et libidinosam, reliquas
coelibes in lecto agit; vidua prurit, cui non vivit maritus. Et
superstitiosus factus est Caviceus: mecum est infrequentior, nec impune
tulit. Sitienti si non dederit bibere, cui id muneris erat, probro quis
verterit sibi dedisse ipsum, aut a quovis cepisse dante, sitientem?
_Tullia._ Marina Genovefa Pimentelia, alieno aere merso opibus clara,
Federico Mendozio nupsit. Induxit haec in animum, annis et specie
florens, semel atque iterum corporis sui singulis facere mensibus copiam
juveni. Nec movit adolescens amore ardens puellae animum. Quos tulit
virtus inepta fructus? Scelera peperit. Omnes, intra mensem, uxoris
ancillas quinque numero corrupit Federicus: utero gerunt. Quid Genovefae
Lionella mater? "Tu ipsa," dixit, "lenam egisti infelicibus puellis; tuo
periere lenocinio. Virtus haec tua tetrum desinit in scelus: pietatem
credebas amens, lenocinium erat." Vim timens sibi Galliena a Luitprando
marito, subligaculo corpus nocte induebat, ita consuto, ut nulla pervium
parte esset, nec peti posset. Similiter domum implevit libidinibus
adulteris. Age nunc, o supina et inconsulta sapientia, illude incautae
facilitati! Quos edis ludos pollens dolis? Sed haec ad mores pertinent,
quae hominum figmenta sunt. Natura ad Venerem alii proclives, alii
segnes. Quorundam vix sedarit taurus famem, ut de Milone Crotoniata
ferunt; satis aliis est mica panis. Aliis cyathus sitim exstinguit;
aliis ne quidem triental. Eodem jure, sive edant, sive bibant, omnes
conseri homines, quid injustius, quid stultius? Ita sunt quibus ad decem
dies infringit libidinis nervos coitus unus; aliorum vero ardet,
nocteque dieque, in medullis invicta libido: uno irritatur coitu, non
mansuescit. Haec pendenda erant ea in trutina, et libranda ab hoc
examine. AEtatis et habitudinis habenda erat ab his pecudibus ratio; sed
ratione duci non solent. Medici fatentur certas nullas posse induci
leges. Naturae tamen convenire putant primum valetudinis curam non
negligi. Bona sine valetudine, vita sepulchrum vitae est. Igitur damnant
Epicuri sententiam, morosi hominis, ad vitam Venerem non pertinere, nec
felicitati conducere. Noxiam tamen aiunt pueris et puellis, qui ad
perfectam aetatem non pervenere, et provectae aetatis senibus, qui jam a
vita decedunt, si sit frequentior. Uno quoque mense et his et illis
colenda semel Venus in illa ascendente, et in hac labente aetate. At cum
floret aetas, vigent nervi, firma sunt latera, ad quartum quintumve
duellum descendi, sine ulla valetudinis laesione, potest. Apud
Lacedaemonios lege cautum, quisque ut vir ostenderet quinquies se per
mensem uxori virum esse, quinque militaret uxori congressibus. Nam
ducebant etiam uxores, qui non adoleverant, nec tamen ab hoc immunes
vectigali. At enim ignavus est et impius, qui altero quoque die Veneri
non facit, si nihil ultra lumbis et lateribus exspectet ab annis. Uxorem
duxisti, o tu quisquis es; debitor factus es uxori: solve, malae vir
fidei, solve quod debes. Solve, aut cede bonis, et bonorum potior pars
uxor. Duriora excogitavit marcescentium Philosophorum amens meditatio,
sedula stultitia. Ride, Octavia: leges tulit quibus rite et honeste, ah!
ah! ah! subent et ceveant. Vetant veternosi rapidos cieri motus; vetant
novas indui figuras. Castam et honestam negant esse posse
... ingemente quae thoro,
Juvante verset arte mobilem natem.
O graves et sapientes legislatores! Audisti de mulierum Senatu Romae?
Vocabant Senatulum. Clarae nobilitate et usu rerum matronae senatorio
fungebantur munere. Conveniebant, disceptabant de rebus nostris. Erant
earum judicia ac si sancita essent jure publico. De lumborum officio, de
figurarum varietate, de vegeta inertive libidine, consultae venerabiles
matronae a Messalina Claudii imperatoris et omnium uxore, sic
censuerunt: "_Quandoquidem constarent intima et extima in homine omnia
septenario numero, et homo fingeretur coitu; si ad septimum una nocte
eatur coitum, id jure fieri, nec ultra peti posse. Qui velit mulierem
non moveri, Venerem mortuam velle: mutuos motus Veneri esse pro anima.
Figuram quae cuique commoda esset, probari. Id jus in omni Amoris
regione, quod amor mutuus constituisset, servari debere. Summum in amore
imperium ad voluptatis numen pertinere; illius esse leges condere, et
conditas interpretari._" Id fuit Senatus consultum, Octavia. Itaque
plures, una nocte, peragebat Messalina viros indefessa. A nullo unquam
exegit stipendium, quod sponte quisque non inferret. Die facto, quatuor
supra viginti e myrto et rosis corollas Priapo, Marsyae et aliis
ridiculis Diis dedicabat victrix: erant singulae parta victoriarum
praemia. Theodora, Sigismundi imperatoris uxor, Messalina altera, lumbos
et artus heroum suae aetatis frangebat in hac palaestra: uno hippubinos
et lastauros hauriebat, vorabat succussu. Sempronia, mater tua, duodecim
cum Chrysogono confecit vehens curricula, uno spiritu. Palaestritas
tenera ego fortes confeci quatuor intra paucas horas. Sed ita est,
Octavia, hebescit et stupet, post sex septemve pugnas, si acriter
pugnatum sit, exhausta Venus. Ultra honesta non vivit libido. Similes
dicebat Victoria, consobrina mea, eas foeminas quas nulla caperet
Veneris satietas, vinosis illis ganeonibus, quos musto non madidos, quos
nulla siccos videt dies: ut his in Baccho nulla, sic illis nulla in
Venere voluptas. Pessimae assuetudinis et hos et illas misere vertigo
agit. Ideo putres non commoventur; acri attamen hilarescit motu Venus.
Ceventis concussu, subantis successu, eliciuntur calentes ex utriusque
corpore igniculi; si absint, friget Venus. Sic superest libido sibi, sic
laeta reddita letho.
_Octavia._ Cui bellum videri possit cum marmorea rem habere Phidiae
Venere? Cui imbellis placebit Venus, et id placebit.
_Tullia._ Nugantur, nescio qui inepti, in umbilico sitam esse et sedem
habere libidinem. Utrique sane et viro et mulieri, in motitatione,
subagitatione, frictu, concussu et succussu, vere consistit. Sed sua est
ars et ratio his commotionibus: ut principio lente surgant, post
ferveant, demum desidant, ut, pacatis post tempestatem ventis, commoti
desinunt fluctus. Sunt haec tua, cujus in agilibus lumbis laus micat
mirificae mobilitatis. Nec Thais, Octavia, hanc praeripuerit tibi
laudem. Sed quod ad figuras, censeo ego quidem liberam cuique esse
figurae facultatem, quae concinnior videbitur. Nemo narrando dixerit
figuras omnes, nec posuerit ob oculos pingendo. Mutari amat Proteus
Amor. Rabiosi illi Solones de his sermonem haberi, tabulas pingi
inhonestum latrant; damnant. Sed de omnibus duelli et pugnae figuris
disputari non damnant. Quibus itur ad perniciem humani generis, non
stomachantur; quibus ad procreationem, irascuntur. O feras bestias!
malunt interire variis artibus humanum genus, quam nasci. Laverniones
luctum amant et lethum; lucem odere et vitam. Quae dementia! quae
impotentia! Sapientiores Lesbii erant, inter Graecos ingeniosissimi. Nam
Sappho Lesbia fuit, decima Musa. Varias, etiam non suetas, in Venere
figuras insculpebant nummis, quos publice cudebant. Publicum id erat
authoramentum. Vidi ego Romae, in domo Ursinae, nummos duos, alterum ex
aere, alterum ex argento, in insula Lesbo, ut dicebat, cusos. In altero
Sappho nuda, cum nuda puella, tribadico confligebat duello. Vir nudus in
altero, dextro nixus genu, puellam sustentabat nudam, et pilo figebat,
divaricatis femoribus faventem.
_Octavia._ Ille, genu flexus, Veneri supplex faciebat.
_Tullia._ Haec lumborum nisu petebat coelos, sublata in aera. Per nummum
oblongum Venereum tuum! Octavia, his ex nummis ars petita talium
figurarum, ut ex appensis tabulis in AEsculapi et Apollinis templis ars
medica. Hos prae oculis, mea me si non fallit opinio, habebant, et in
manibus, Elephantis Milesia, Philaenis, Hermogenes Tarsensis, qui
scripsere his de nugis eruditos libellos.
_Octavia._ Aiunt vero Elephantida apud Milesios probam et pudicam fuisse
matronam; sed quod ingeniosum, inter litteratos, cepisset inimicum, hunc
impudicum perscripsisse libellum, et matronae nihil tale cogitanti
adscripsisse supposititium partum.
_Tullia._ Sanus non est, qui cum eruditis exercet inimicitias. Ulcisci
suas possunt injurias, per omnem aetatum aeternitatem. Quas pingunt
tabulas, annos illae ferent quos Zeuxidis et Apellis non tulere; ab
annis vires capient et dignitatem. Sed et est Italos inter homines
divini vir ingenii, qui his de ludicris amoena conscripsit Colloquia.
Demum, ut ex omni terrarum parte itur in coelos, sic ex omnibus
muliebris corporis partibus et inflexionibus summam itur ad voluptatem,
Veneris coelum: non una via itur. Labella rosea, papillae niveae, manus
lubricae, nates laeves et teretes via sunt ad meliorem partem; et
posticae qui Veneri faciunt, in anticam veniunt litatum aedem.
_Octavia._ Apage, apage his a spurcitiis. O coenosam libidinem!
_Tullia._ Nec Oceani aquae eluant, nec Phlegethontis ignes. Non, si
terra miscebitur Tartaro, satis supplicii scelerati ferent paedicatores.
Portentum! Rem ausus est clari vir ingenii, Joannes Casa, pulchro
libello tam foedam commendare. O tempora! o mores! Nam Italis foecunda
est facetiarum seges in hac libidine. "Sunt variae rerum species." Alii
puellam quaerunt in puero; alii puerum in puella: alterum in altero
sexum. Male pereant perditi! "Vir nubit in foeminam; Venus mutatur in
alteram formam." Scantinia jam lege id apud Romanos turpitudinis erat
damnatum. Sed paederastas mutari post fata aiunt Pithagoraei in
scarabaeos. "Honesti Colei Lanuvini; Cliternini inhonesti." Vetus id
adagium. Male pereant qui amoris arma malis his artibus in Amorem
converterunt, qui Venerem perdidere per Venerem! Cotytto his Dea, Opici
his magistri. Omnia inter animalia homo solus illudi corpori suo
patitur; tantum non publice prostat. Audi Plinium: "Uni animantum luctus
est datus; uni luxuria, et quidem innumerabilibus modis, ac per singula
membra." Et alio in loco: "In hominum genere diverticula maribus
excogitata; omnia scelera Naturae."
_Octavia._ Et crescit novo scelere indignatio mea. Accipe insidias.
Formae florentis difficilis tuitio.
_Tullia._ De Roberto intelligis?
_Octavia._ Finita, ut dicebam, coena, voluit mater Robertus et ego
libere colloqueremur. Secessit; consedimus. Tunc ille:--"Ecce me, Dea
mea, alieni spiritus afflatu contaminatum. Parum abfuit quin reciperem
me ad te uxor factus." Vultus dicenti rubore suffunditur. "Amat me
Joannes Ludovicus Vives. Quintilianum vocant. Amant Academici reliqui;
nihil praeterea dicunt in vita esse quod ament. Varium est et dolis
aptum amoris ingenium. Jacebam pronus in lecto, nocte concubia. Invadit
Ludovicus; palpabat nates, somno solvor.--O quales optet, dicebat,
moechus Ganymedi Jupiter! Tales nec in Hyla arsit Hercules, nec in
Antinoo Adrianus. Tales erudita praeferat libido Hebes niveis mammis et
pectori. O si commodentur Veneri meae! malim quam ipsam
Venerem.--Suspirium duxit, osculum impegit. Offerebat stuprum; repuli;
minatus sum conquestum in me intentatam injuriam.--Sed, pupule, adjicit,
Margaris meos non sprevit aestus, sodalis tui, sub his tectis, Roderici
marchionis soror, pulchra, nobilis, ingeniosa, litterarum amans,
sexdecim dea annorum. Haec non sprevit amores meos.--Basium dedit,
veniam petiit, abscessit."
_Tullia._ Homo est venustus Ludovicus Vives, urbanus, doctus, nec
aetatis provectae. Scies quid factum sit cum nobili virgine, et ridebis.
Qui odio indicto aversi fugiunt a puellis, velint nolint, fugiunt ad
pueros. Genuit Amori Amor homines et foeminas; genuit sibi. Amore per
Amorem sati, Amori nascimur. Infunditur Amor cum sanguine in venas.
Tolle Amorem e rebus, et res e Natura tolles. Amamus vel inviti, ut
amamur. Hinc fit, ut qui nolint amare quod licet, ament praecipites quod
amare turpe est. Nosti Justinam Gomeziam, magni inter Vestales nominis?
Amat perdite Alphonsinam Albuquerquiam, Joannam Meneziam, et Antoniam
Castrensem, eodem in contubernio. Ut amat, amari se non negavit. "Haec
adyta," dicebat nudiustertius, "quae credunt consecrata pudicitiae,
pulso Amore, pervadit alia sub forma Amor. Obnubimur velo: obnubitur
nobiscum Amor. Fallit oculos, nec videtur. Vivit in medullis, latet in
venis. Perfluit venas sanguis, in nostra nec est potestate quin
perfluat. Incendit Amor venas, nec nostra est in potestate quin
inflammante calefiant Amore venae. Quandoquidem ultra non licet, amamus
inter nos, et amamur. Animae cibus Amor. Sunt qui sitim ut sedarent,
lotium ipsi suum biberunt: sunt qui, adurgente fame, sua ipsa membra
morsu laniarunt. Non dissimiliter, si foemina viro, si vir negatur
foeminae, ardebit vir in virum, foemina in foeminam. Qui Natura
ferebatur Amor in alterum sexum, interclusa via suum incestabit.
Exoneranda est tibi vesica: vetant? meies tamen. Vestes foedabis, si
desit matula. Et mulier matula est. Micturit tibi amor: scelus est
micturire? nihilo tibi minus meiet Amor. Quot insaniunt in hac libidine
pudicitiae, quam avari aut erroribus ebrii probant, Natura non probat!
Venustis illis et aureis temporibus, rari erant iique affecta aetate,
qui hoc profiterentur sapientiae genus. Morum habebatur ratio. Rem
ridiculam! A sene effoeto et marcido qui adolescentis operas et pensum
exiget, non sapiet: qui juventa velit florentem et viribus pigra mersum
videri senectae hyeme, sapiet?" Sed perge dicere, Octavia, meliori nata
sub sidere.
_Octavia._ "Per oculos tuos, mea sidera!" dicebat Robertus, "cavebo
diligenter ne quid admittam in me flagitii. Novam mihi nova virtute
creabo laudem. Tuus merebor videri."
_Tullia._ Clamant multi nitentibus ad virtutem adolescentibus obicem
esse consuetudinem cum puellis. Nae caecutientes errant. Vidi quos
honestarum, ut sumus, usus ad meliorem convertit frugem, cupidinarios,
aleones. Invenerunt, cum voluptate, veram honestatem. Quod ipsa non
fecisset per se virtus, hoc fecit auxilio. Placuit virtus qua se
noverant placituros. Erant corruptissimi in urbe vicina adolescentium
mores. Damnavit mulcta indicta Senatus meretricias libidines, lenonum
artes; sed facilius sine aeris quam foeminarum usu vixerint
adolescentes. Convertunt ingenuas in puellas oculos et amores.
Excipiebant, parentum jussu, laeto vultu qui ad honesta tenderent;
contemptui habebant qui mutari nollent. Ingeniosae mulieris suadent
illecebrae, quod Plato non suaderet. Annus nondum, praeterierat; mutatis
repente moribus evasere in masculam virtutem, Epicuri de grege porci.
Praelucente spe, quam ocyus concipit qui amat, quo non sequetur
virtutem, vel ad dumeta ducentem, vel e scopulis vocantem? Alter per
alterum mitigandus sexus, non alter semovendus ab altero. Praeeuntes
sequentur viri foeminas, vi Naturae ducti. Si sint bonae, duces erunt ad
laudem; si malae, auspices erunt ad turpia. Nunc sequere orationis
filum.
_Octavia._ "Enimvero amore emorior," dicebat Robertus. "Cur tandiu meam
mihi invidet Sempronia felicitatem?" Audiit mater.--"Non equidem
invideo," reponit, "sed delectatur mora Venus. Amoris voluptates mora
crescunt. Volo vobiscum liberaliter agere. Ite cubitum, ite." Et
subrisit.
_Tullia._ Intelligo. "Ite ad coitum," dixit; "ite ad vitam." Classicum
canit ad pugnam.