landvojo, li ree devis ekokulumi al la korto por konvinkiĝi, ke ili
ambaŭ restis tie konservataj. Sed la mastro jam paŝis foren. Kaj li
vidis viglajn, energiajn paŝojn, vidis junecan staturon kiu
superfluis je agemo, sed en kiu tamen estis io certa, ordonanta kaj
superregata. Tiam klariĝis al li per unu fulmobato, ke revenis
ankaŭ tria forestinto--tiu, kiu kreis kaj altigis la domon Heikkilä.
Li konceptis, ke sur la kampoj ree moviĝis sama forta spirito kaj ke
la estonto de la domo estis garantiita.
»Hej, he-hej!» li kriis al la brutaro, triumfe svingante la
vipon--kvazaŭ li mem nun akiris la celon de tiu vojo, kiu iam en lia
juneco meze interrompiĝis.
Vortklarigoj.
Sekvantaj vortoj uzitaj en la traduko eble postulas klarigon.
_apudjuĝisto._ Finnlandan tribunalon kamparan formas juriste edukita
juĝisto kaj dek-kelke da »apudjuĝistoj» el la plej distingitaj
kamparanoj kiel konsilantoj. Se la lastaj estas samopiniaj, ili povas
kasacii la verdikton de la juĝisto.
_bobelo_ = globeto da gaso, ekz. da vaporo el bolanta akvo (Rhodes).
_ĉambrego._ Kampara domo Finnlanda konsistas kutime el »ĉambrego»,
granda ĉambro kun kuir- kaj bakforno, manĝa tablo kaj litoj de la
servistoj; en tiu estas farataj ĉiuj lignaĵaj kaj teksaĵaj laboroj;
plue el du-tri aŭ pli da ĉambroj, malgranda kuirejo, antaŭĉambro kaj
tegita, aŭ bretmura aŭ malfermita, verandosimila perono.
_eĝo_ = renkontlinio de du ebenoj: supra eĝo de tegmento
(matem. terminaro, Bricard).
_grenfulmo_ = malproksima, sentondra fulmo. Kaŭze de la forte lumaj
noktoj, malproksimaj fulmoj ne estas vidataj (en la nordaj landoj)
dum somero. Nur en aŭgusto kiam la noktoj jam estas mallumaj sed la
varmeco de la vetero ankoraŭ favoras la naskiĝon de fulmonuboj, la
fenomeno ofte tre brila de fortaj rapide sinsekvaj fulmoj ĉe la
horizonto, nesekvataj de tondrado, aperas kun imponeco. Kaŭze de
tio, ke ĝi estas plej ofta kaj plej brila dum la grenrikolto,
la popolo ĝin nomas »grenfulmoj». Alia nomo estas »fajroj de
Kaleva», kun mitologia deveno.
_kumuluso_ = blanka, dika, kotonsimila nubo (Verax).
_laborfesto,_ »talkoot» estas ofta kutimo ĉe finnoj, speciale dum
la plej urĝa tempo de rikolto. La tuta najbararo invitite de la
labordonanta kamparano kunvenas por laborhelpi lin, la festiganton,
ricevante regaladon kaj dancon kiel solajn rekompencojn. »Laborfesto
pri lignaĵoj» do celas tian festan laboradon por kolekti aŭ haki
lignaĵojn.
_okcipito_ = posta, malsupra parto de la kapo (Verax).
_stako_ = kunrastitaĵo de fojno (Rhodes).
_stoplo_ = trunketo de greno aŭ fojno, restanta post falĉado
(Boirac).
_trapi._ Finna lingvo estas tre riĉa je vortoj por la natursonoj.
Ĉar la ĉefa eco de tiuj estas ilia tuja komprenebleco, ŝajnas ke
oni povas uzi similajn almenaŭ kiel okazaj vortoj kiam oni tradukas
finnan literaturon. La praktiko poste montru, ĉu ili povas resti
kiel efektivaj Esperantaj vortoj. Ni donu kelkajn ekzemplojn: pluvo
de grandaj gutoj _trapas_ sur la fenestrovitroj; tre malgranda
rivereto _lirlas_ dum sia fluo; soleca akvoguto falanta sur lageton
en resonanta kavo _pulpas_. Esperanto havas jam de antaŭe kelkajn
simile pentrantajn vortojn: _venthurlado_, _ĉarkrakado_ k. t. p.
_sledo_, _sledeto._ Esperanto havis diversajn nomojn por radveturiloj
(biciklo, ĉaro, kabrioleto, kaleŝo, vagono), naĝveturiloj (barko,
boato, kanoto, ŝipo) kaj aerveturiloj (aerostato, aeroplano) sed
neniun nomon por glitveturiloj, krom tiu peza vorto. Jam pli frue
estis uzata por la boatforma glitveturilo de laponoj ĝia finna
nomo (preskaŭ internacia en la Nordo) _pulko_. Nun mi proponas al
glitveturilo (por ŝarĝo) la nomon _sledo_ (angle _sledge_ = sleĝ,
svede _släde_ = _slede_, germane _Schlitten_ = _ŝlitn_). El tio ni
havos la profiton, ke ni povos uzi _sledeto_ por esprimi sled-similan
aĵon, uzatan por transporto kaj trenatan de homo; ĉar ĝi ne estas
veturilo, sed de tute simila konstruo kiel la glitveturilo _sledo_,
la vorto sledeto estas multe pli bona ol la peza _glitveturileto_,
kiu eble estus uzebla por sama celo.--Alia maniero por solvi la
demandon estus por esprimi la ideon sledeto akcepti la finnan,
en la Nordo internacian, vorton _kelkka_ (svede _kälke_, prononc.
_ĉelke_), sed tiu bedaŭrinde koincidas kun la fundamenta vorto
kelka, se oni ne prenus ĝin en la sveda formo _ĉelko_.
LIBRO POR ĈIUJ ESPERANTISTOJ!
_VILHO SETÄLÄ_
ESPERANTA LEGOLIBRO
Lernilo por kursoj kaj memlernado, por komencantoj kaj por
progresintoj. Teksto nur Esperanta. 112 paĝoj sur bona papero
grand-oktava; bildo de d:ro Zamenhof. Nova eldono zorge korektita.
Prezo 5:--finnaj markoj.
_Recenzo_ de sro Bruno Riefling, la prezidinto de Norvega
Esperantista Ligo, en "La Espero":
"Jen la plej bona (post la Fundamenta krestomatio) legolibro aperinta
en Esperanto, bonstila, komence facila, riĉa je bonaj ekzemploj pri
la gramatiko, kun multe da vortludoj kaj poemetoj, interesenhava,
parte originala, parte kolektita el Zamenhofaj verkoj kaj el I. B. E.
aŭ aliaj verkoj, kun multaj artikoloj pri la historio de Esperanto,
pri ĝia literaturo, pri Zamenhof, propagando kaj fine la dek devoj
de bona esperantisto...
La libro devas fariĝi ĉiesaĵo."
ELDONA AKCIA SOCIETO OTAVA
KUSTANNUSOSAKEYHTIÖ
Mendoj estu adresataj al Esperanto-oficejo
Uudenmaankatu 10, Helsingforso.
Ĉiu FINNA ESPERANTISTO
devas aniĝi al
ESPERANTO-ASOCIO de FINNLANDO
Ĉiu esperantisto, kiun Finnlando interesas, devas aboni ĝian organon
ESPERANTA FINNLANDO
Monata, nur Esperanta teksto, ilustrata. Jarabono 10 finnaj markoj.
Informoj en
Esperanto-Oficejo
Uudenmaank. 10, Helsingforso.