“BEATISSIME PATER,
“Postquam in campo Catholicorum cum comite Desmoniae, caeterisque
nobilibus Regni Hiberniae solus episcopus tribus annis manseram
labores improbos sustinens praedicando, admonendo et imperando
quae expediebant saluti hominum progressuique belli contra
rabidissimos ferocesque ecclesiae hostes Anglos, nihilque interim
recipiens ex proprio Episcopatu, cujus redditus percipiuntur a
quodam haeretico nominato Episcopo qui illic residet ex parte
Reginae maladictae Angliae, me tandem contuli ad has partes jussu
comitis Desmoniae Generalis Catholicorum caeterorumque nobilium
sibi adhaerentium ut officio Ambasciatoris fungerer, nedum cum Sua
Sanctitate sed etiam cum sua Majestate Catholica ut dignaretur
sibi mittere classem vel saltem mediocre subsidium quo bellum
feliciter incoeptum ad optatum finem deduceret, quemadmodum ipse
comes suis litteris adhuc vivens persaepe detexit Suae Sanctitati.
Ego hactenus saepissime egi cum sua Majestate sed subsidium illud
exiguum quod extorsi a sua Majestate adeo dilatum erat ut comes
Desmoniae viam universae carnis ingrederetur in bello, antequam
navicula illa cum armis illis et pecuniis Hiberniam appulerat,
unde rediit cum eodem subsidio ad ministros suae Majestatis
Ulissiponam. Porro post mortem praedicti comitis Desmoniae nullus
est in Hibernia qui agit bellum contra Reginam neque autumo fore
postquam viderant comitem Desmoniae se suumque statum exspectando
subsidium tanto tempore, ne se suumque statum similiter, deperdant
quin potius tota Hibernia obtemperet Reginae. Proinde opus non
erit posthac subsidio mediocri sed classi: quod Sua Sanctitas
dignetur agere cum sua Majestate. Quod si transmittatur, statim
universa Hibernia atque postmodum Anglia legibus sanctae matris
ecclesiae subjicietur; brevior, aptiorque haec via quoque erit ut
Rex Catholicus habeat Flandriam quietam sibique subjectam.
“Ulissiponae, 7 Sept., 1584.
“Sanctitatis V. filius,
“atque addictissimus servus,
“CORNELIUS LAONENSIS Episcopus”.
XI. The last and most important of Dr. O’Melrian’s letters is dated the
29th October, 1584. It is addressed to Cardinal de Como, and besides many
particulars connected with the Archbishops of Cashel and Tuam, and the
Bishops of Emly, Ferns, Ossory, Ross, and Limerick, we also gather from it
that our bishop, before his promotion to Killaloe, had held some other
see, probably that of Kilmacduagh:
“ILLUSTRISSIME DOMINE,
“Decem sunt anni elapsi ex quo Sua Sanctitas me creavit Episcopum:
tamen postquam me contuli ad Hiberniam nullum ingressum habui ad
meum Episcopatum qui occupatus a quodam Pseudo-Episcopo Reginae
qui dumtaxat colligit reditus, minime gerens curam animarum,
totoque hoc tempore neque ingressum unius diei in Episcopatum,
neque obolum ex meis redditibus potui habere neque spero me
habiturum nisi post mortem Reginae, aut nisi classis a S.
Sanctitate et Majestate Catholica mittatur cum qua eo irem. Itaque
hactenus cum Comite Desmoniae caeterisque nobilibus sibi
adhaerentibus mansi in Hibernia in castris Catholicorum, me
praebens ut decuit praeclarum exemplar omnium virtutum improbos
labores et inediam sustinens, praedicando, exhortando, admonendo,
severitatem aliquoties cum lenitate adhibendo in corrigendis
vitiis, et persuadendo semper quae expediebant saluti hominum
progressuique belli contra rabidissimos atque feroces Ecclesiae
hostes Anglos. Placuit tandem comiti Desmoniae generali
Catholicorum, caeterisque proceribus me mittere huc, fretum
auctoritate Ambasciatoris ut cum Sua Sanctitate atque Majestate
Catholica agerem de classe vel subsidio mittendo ad Hiberniam quod
cum omni diligentia cum Sua Sanctitate litteris egi ut probe novit
sua Dominatio Illma.; verbo voce et praesentia egi cum sua
Majestate Catholica vixque extorsi naviculam unam cum armis et
pecuniis, quae antequam appulerat Hiberniam, repererat comitem
Desmoniae interfectum esse in bello, caeterosque suos dilapsos
esse adeo ut mentio belli minime habebatur: tunc rursum idem
subsidium rediit huc, quod ego integrum restitui ministris suae
Majestatis Catholicae. Jam nihilominus solerter ago cum sua
Majestate ut dignetur classem vel saltem subsidium mediocre
mittere ad Hiberniam cum Domino Mauritio Geraldino consobrino
comitis Desmoniae qui his diebus causâ implorandi subsidium tum a
S. Sanctitate tum a Rege Catholico evolavit ex Hibernia huc.
Vehementer etiam rogo suam Dominationem Illustrissimam ut dignetur
agere cum Sua Sanctitate ut hinc subveniatur ac ut S. Sanctitas
mox dignetur ea de re agere cum sua Majestate; quia iste est vir
strenuus, nobilis et expertissimus in rebus bellicis, qui in bello
hoc praeterito comitis Desmoniae nonnullas victorias principales
habuit contra Anglos: Sua enim Sanctitas plurimum tenetur
Geraldinis qui se suumque statum exposuerunt periculo semper
perdendi in servitio Suae Sanctitatis. Caeterum sua Dominatio
Illustrissima intelligat me hic Ulissiponae morari prope nova
Hiberniae et sollicitando continue cum sua Majestate ut mittat
subsidium alicujus momenti vel classem ad Hiberniam....
“Creatio Episcoporum jam, nisi mittatur classis nedum est inutilis
sed nociva quia hoc tempore aegre possunt creari atque prodesse in
Hibernia vel in Anglia (praeter partes Ultoniae in Hibernia) quia
utrobique non habent nisi latere et incedere vestitu saeculari vel
militari strictis cinctisve gladiis et pugionibus sine tonsura aut
corona, sine habitu clericali sine reditibus et obedientia a suis:
et ita adhuc si convincantur episcopos esse poena capitis vel
perpetui carceris plectentur et eorum parentes vel consanguinei
apud quos versabantur secrete, omnia bona sua et terras per
edictum Reginae fisco perdent....
“Archiepiscopus Cashellensis gloriosissime et constantissime
martyrium perpessus est Dublinae, qui quamvis acerrimis poenis
agitabatur nullo pacto poterat duci, ut iniquis legibus Reginae
obtemperaret; qui ex primo die quo se contulit ad Hiberniam in
habitu saeculari (aliter enim non potuit) versabatur, donec erat
comprehensus ut explorator, qui quidem cum erat percontatus si
erat Ecclesiasticus necne, fassus est se Archiepiscopum esse et in
fide constantissime et gloriosissime mortuus est. Sed, quod doleo,
jam non publice sed secreto et sine plebe martyrio coronantur,
quem ad modum iste archiepiscopus a tribus dumtaxat militibus erat
suspensus ne alios incitaret aut inflammaret ad Christianam
religionem.
“Episcopus vero Imolacensis constans in fide carceribus Dublinae
detinetur cui jam preparant ocreas plumbeas ut adhibito igne (quem
ad modum fecerunt prius Archiepiscopo) in tormentis fidem deneget.
Episcopus vero Feruensis, prius consentiens Anglis, poenitentia
ductus ultro se obtulit pro fide qui jam teterrimis carceribus
sine foramine lucis detinetur. Archiepiscopus Tuamensis non aliter
erat in Hibernia quam in habitu saeculari, qui postquam rediit ad
Hispaniam, diem clausit extremum. Thomas vero Ossoriensis
Episcopus mansit in Hibernia aliquot mensibus in habitu saeculari,
tandem contulit se ex Hibernia ad Hispaniam. Episcopus
Limericensis et Episcopus Rossensis postquam venerant Roma in
curia Regis Hispaniarum degunt.
“Videat Dominus meus Illustrissimus quod horum Episcoporum creatio
magis obest quam prodest, quamvis illic affirmarunt se posse
prodesse; proinde alii non sunt audiendi qui petunt promoveri ad
Episcopatus, quum obesse potius possunt quam prodesse. Valeat
Dominus meus Illustrissimus in Christo Jesu.
“Ulissiponae, 29 Oct. 1584.
“Illustrissimae ac Reverendissimae Dominationis V.
“addictissimus servus,
“CORNELIUS LAONENSIS Episcopus”.
This is the last letter we have met with from the illustrious Bishop of
Killaloe, Dr. O’Melrian. His episcopate continued till 1617; yet the only
event recorded concerning him during this long interval is his having
examined the work of Stanihurst, _De Moribus et Rebus Hiberniae_, and on
the margin opposite each error his solemn condemnation was found marked
with the simple formula: _mentitur_ (_Hist. Cath._, pag. 121).
As regards the bishops of the Establishment, that of _James Curyn_, or
_Corrin_, seems to have been the first appointment made by King Henry
VIII. Some call him Bishop of Killaloe as early as 1529, during the
episcopate of Dr. Hogan; others date his appointment from 1539/40. At all
events it is probable he is the bishop that is referred to in the letter
of Dr. Browne to Lord Cromwell on 16th February, 1539/40, when he
complains that the Lord Deputy _in O’Brien’s country_ “deposed a bishop
who was promoted by the king’s highness, ... and he that the Lord Deputy
hath now promoted to the same is a Gray Friar (Dr. O’Kirwan), one of the
holy confessors of the late Garrantys, even as rank a traitor as ever they
were” (_State Papers_, iii. 123). Dr. Corrin resigned the see in 1546, and
Cornelius O’Dea was appointed by the king in July, the same year, and, as
Ware tells us, he held the see about nine years. The next crown nominee
was Moriertach O’Brien. Though appointed by Queen Elizabeth in 1570, he
was for a long time content with the enjoyment of the temporalities of the
see, and it was only in 1577 that he received episcopal consecration. John
Rider, the next Protestant bishop, was appointed in 1612: he is chiefly
remarkable for a Latin dictionary which he compiled, and in which he was
accused of taking both the substance and words from the Lexicon of Thomas
Thomatius.