In the year 1463, _Matthew_ or _Mahoun O’Griffa_ was appointed by Pope
Pius II., Bishop of Killaloe. He had hitherto held the canonry and prebend
of Teampul-monin, in the diocese of Limerick, the annual revenue of which
amounted to twenty marks, and the _Monumenta Vaticana_ preserve an
interesting fragment, which records the appointment of Donald
Magillapadrig as his successor in that dignity: “Confertur ipsi
canonicatus et prebenda de Tampolmonin in Ecclesia Limericensi quorum
fructus viginti marcharum sterlingorum non excedunt et quos Mattheus
electus Laonensis tempore suae promotionis obtinebat” (17 Decemb., 1463;
pag. 455).
Dr. O’Griffa died in 1482, and was succeeded the same year by Terence
O’Brien, who ruled the see for forty-three years, and, as Ware informs us,
“was a prelate of great account among his people for his liberality and
hospitality”.
Richard Hogan, a Franciscan, was chosen his successor in 1525, and after
an episcopate of fourteen years, was translated to Clonmacnoise by Pope
Paul III., on 16th June, 1539. He, however, enjoyed this new dignity only
for a little while, as, a few days after his translation, he was summoned
to his eternal reward.
It is remarkable that the episcopate of his successor in the see of
Killaloe was equally short; for, _Tirlogh_, in Latin _Theodoricus
O’Brien_, appointed its bishop in June, 1539, died before December the
same year. Both sees being thus vacant at the same time, _Dr. Florence
O’Gerawan_, _i.e._ Kirwan, was appointed bishop of Clonmacnoise and
Killaloe on 15th December, 1539, the union of these sees being at the same
time limited to the lifetime of this bishop. The following is the
consistorial entry:—
“Anno 1539, 15 Decembris: Sua Sanctitas providit Ecclesiis
Claonensi et Laonensi in Hibernia vacantibus per obitum Richardi
et Theodorici de persona fratris Florentii Igernam (sic) ord.
Fratrum Min. cum dispensatione ex defectu natalium et unione
duarum Ecclesiarum ad vitam dicti Florentii”.
We have already had occasion to speak of this bishop when treating of the
see of Clonmacnoise (_Record_, part 1., pag. 157); his episcopate was
marked by many signal events, and his zeal in the defence of the Catholic
faith merited for him the hatred of the enemies of our holy Church. He
died in 1554, and had for his successor Terence O’Brien, who received his
appointment in the beginning of Queen Mary’s reign, and continued to
administer the see till his death, which is registered by the _Four
Masters_ in 1569.
_Malachy O’Molony_ was next proclaimed in consistory on 10th January,
1571. He suffered much from the agents of the Protestant establishment:
“Plurima ab haereticis mala et nonnunquam carceris acrumnas passus est”
(Mooney, _MS. Hist. Francis._); and on 22nd of August, 1576, his
translation to Kilmacduagh was solemnly promulgated in the Roman court.
His successor, _Cornelius O’Melrian_, O.S.F., was appointed the same
month, viz., 26th August, 1576, and for forty-one years, till his death in
1617, he continued bishop of this ancient see. This prelate played an
important part in the last great struggle of the Desmond chieftains; and
we have intentionally passed rapidly over the preceding bishops, that
space might remain for dwelling on the unpublished documents connected
with his history. At the time of his appointment to the see of Killaloe,
James Fitzmaurice was actively engaged on the Continent in enlisting the
aid of the Catholic powers in favour of the Irish confederates. Before
setting sail from Lisbon on 30th October, 1577, this chieftain wrote to
Gaspar de Quiroza, Archbishop of Toledo, acquainting him with the disaster
which had befallen our Bishop Cornelius, who, a little while before,
having sailed from Rochelle for the Irish coast, was captured by pirates,
and being despoiled of all he possessed, was obliged to return to the
Continent. Fitzmaurice adds:—
“He (Dr. O’Melrian) is most devoted to us, and we confide to him
all the secrets which are to be communicated to you connected with
the succour which is to be sent to us; it would be most useful
that he should accompany the expedition of troops, to instruct
them as to the place for landing; as well as to conduct them to
our quarters”.
The letter terminates with the sweet old Irish invocation “_spes nostra
Jesus et Maria_”.
When at length a considerable body of Spanish troops set sail for Ireland,
under the command of the unfortunate colonel St. José, the bishop of
Killaloe accompanied them, but soon quitted their ranks to join the Irish
camp and assist the native Desmond princes by his sacred ministry and
counsel. In 1582 he was instructed by the Earl of Desmond to proceed to
Spain and Rome, and negotiate whatever measures might tend to the succour
of Ireland. The following letters addressed by this Irish chieftain to the
reigning pontiff Gregory XIII., will be read with interest by all who are
acquainted with that sad period of our history; they are extracted from
the Vatican archives:
“SANCTISSIME PATER,
“In vinca Domini exercituum laboramus expugnando luteranam istam
Angliae Reginam; toto enim hoc triennio elapso, prout jam bellum
gerimus, in armis sumus. Nostrum omnemque statum omniaque nostra
exposuimus periculo evidentissimo semper perdendi, bellumque istud
in Hibernia propter causas subsequentes his tribus annis elapsis
in manus libentissime assumpsimus, nimirum quod sanctae matris
Ecclesiae causa erat, ac quod Vestra Sanctitas jussit, atque
hortabatur ut rem inciperemus. Mihi meisque omnibus minime
peperci, oppida, villas et pagos, arces et castra cum fratribus
nostris Joanne et Jacobo de Geraldinis ac sexdecim aliis ex nostra
domo, in hoc bello perdidimus: nihilominus quamdiu vita comes
fuerit istud bellum prosequemur contra Angliae maledictam Reginam
donec S. Sanctitas ac sua majestas Catholica nos juverit ut
possimus haereticos propellere ex Hibernia totumque Regnum
subjicere legibus sanctae matris Ecclesiae. Et quia hactenus
praestolationem istius subsidii experimur, harum latorem Episcopum
Laonensem nostro et omnium nobilium hujus causae consensu
ambasciatorem et sollicitatorem universi negotii ad Suam
Sanctitatem et ad S. majestatem Catholicam mittimus cui V.
Sanctitas omnem fidem dabit, illumque ita auscultet non secus quam
nos si praesentes fuissemus auscultaret, rogantes obnixe V.
Sanctitatem (cui pedes humili animo exosculamur) ut nostram
inquietudinem et longam perturbationem animadvertat auxiliumque
cum hoc nostro ambasciatore mittatur quo poterimus confringere
audaciam adversariorum Christi Ecclesiae. Expediret denique ut V.
Sanctitas auctoritatem nuncii in negotiis ecclesiasticis mitteret
ad Laonensem Episcopum et potissimum ut ipsi liceat pontificalia
officia exercere ubicumque se invenerit cum licentia ordinarii;
vir enim spectatae vitae et virtutis magnaeque spei apud omnes
est, huicque causae addictissimus, ac fidelissimus.
“Datum in Castris Catholicorum in Hibernia,
die 1 Septembris, 1582.
"Sanctitatis Vae. addictissimus servus,
“GEROL DESMOND”.
Two months later the second letter was addressed to the same great
pontiff:
“SANCTISSIME PATER,
“Accepimus a presbytero Hiberno Sanctitatis vestrae litteras per
Cardinalem Comensem datas Romae 6to Augusti, quibus nobis patuit
Sanctitatis Vestrae propensissimus animus, curaque vigilantissima
nedum erga nos sed etiam erga salutem totius Regni Hiberniae, adeo
ut ad ejus voluntatem in hoc nihil addi potest, quam pollicetur
nos reipsa experturos supernâ elementia opitulante. Quod vero
commissum erat latori qui tulerit litteras ut spem nobis augeat ac
ut in negotio hoc sancto persistamus pedefixo, suo muneri in hoc
satisfecit. Intelligat V. Sanctitas quod quamquam nos omnia pene
temporalia in hoc bello, fidei defensionis causa, amisimus, et
quod multo vehementius nos angit in conflictibus contra Anglos
Ecclesiae feroces hostes nostrum consobrinum D. Jacobum Geraldinum
cum nostris postremo fratribus D. Joanne et Jacobo ac nonnullis
aliis ex nostra domo qui successive in hoc bello occubuere,
nihilominus tamen in hac Dei et Sanctitatis Vestrae causa
immobilis permaneo, superni Dei optimi maximi ac Sanctitatis
vestrae praestolaturus auxilium quo possem severos Ecclesiae
hostes propellere ex Regno, illiusque integrum statum legibus
sanctae matris Ecclesiae subjicere; proinde V. Sanctitas
quemadmodum in ea omnem spem habemus non differat nos juvare et
quod reliquum erit cum Rege Catholico ferventissime et quam
citissime agere ut auxilium jam nobis mittatur plenum et
sufficiens quo finem huic rei intentae imponamus.
“Ad sollicitandum istud negotium, mense Septembri praeterito
misimus nostrum ambasciatorem Epum. Laonensem ad S. Vestram et ad
Regem Catholicum quem plurimi faciat V. Sanctitas omnem fidem illi
praebendo in omnibus rebus attinentibus ad nos et ad universum
statum illius belli; post cujus discessum ducentos Anglos in uno
conflictu interfecimus, ea enim quae Deus operatus est per nos
contra Anglos ante ejus discessum, autumo illum S. Sanctitati
aperuisse: expediret denique omnino ut cum hoc subsidio postulato
veniat aliquis Nuncii auctoritatem habens inter nos, qui judicio
omnium censendus esset Laonensis, ad quem S. Sanctitas dignetur
etiam harum responsum dirigere ut via sibi cognita nos mox
certiores reddat. Vivat V. Sanctitas nobis in multos annos.
“Ex Castris Catholicorum in Hibernia,
die 6to Novembris, 1582.
“GEROL DESMOND”.
A third letter, dated 18th June in the following year, repeats the same
sentiments of devoted attachment to the Holy See, and petitions that the
lands of the deceased James Geraldine should be granted to his son,
Gerald. It thus concludes:
“Litteras vero super praedictas terras confectas, V. Sanctitas
dignetur mittere per Nuntium Apostolicum Hispaniarum ad nostrum
Ambasciatorem Cornelium Episcopum Laonensem cui cupimus ut V.
Sanctitas fidem in omnibus adhibeat, eumque fretum auctoritate
Nuntii cum subsidio mittendo ad nos dignetur mittere, quia aliis
palmam praeripit, quibus hoc esset concedendum. Valeat ac vivat V.
Sanctitas in Nestoreos annos.
“Ex Castris Catholicorum in Hybernia, 18 Junii.
“Stis. Vae. servus addictissimus prout opera ipsa comprobant
contra adversarios hostesque ecclesiae.
“DESMOND”.
In the Vatican archives is also preserved a series of letters of our
bishop Cornelius, addressed to Rome in the years 1582, 1583, and 1584.
They are all connected with the diplomatic mission which he received from
the Geraldine princes, and some of them throw considerable light on the
contemporary civil and ecclesiastical history of our island.
Before, however, we present them to the reader, we deem it necessary to
remark that the relations of our bishops and of the Holy See with the
native princes during the wars of Elizabeth’s reign have often been
misconstrued, in the writings of those who were led away by the frenzy of
political agitation. The Irish chieftains had at this period the title and
privileges of independent princes; and as such they were entitled to
defend with the sword those religious and civil rights which the
government of Elizabeth attempted to destroy. Hence, their struggle
merited the sympathy of the Holy See and the blessing of our
martyr-clergy. But far more distant than heaven is from earth were the
chivalry of James Fitzmaurice and the heroism of Hugh O’Neill from that
accursed Fenian blight which, alas! has now-a-days fallen upon some of our
benighted and deluded countrymen!
We give these letters in chronological order, and in their original
language, that thus our readers may be the better able to appreciate the
sentiments of this distinguished bishop of Killaloe.
1. The first letter is dated Lisbon, 22nd September, 1582, and was
addressed to his Eminence Cardinal de Como:—
“ILLUSTRISSIME DOMINE,
“Litteras comitis Desmoniae Generalis Catholicorum in Hibernia cum
nostris litteris mittimus ad suam Sanctitatem ex quibus sua
Dignatio Illustrissima plenius intelligat negotium, operamque det,
quaeso, ut huic sanctissimae caussae jam tandem subveniatur:
alioquin actum erit de comite Desmoniae caeterisque Catholicis qui
arma elevarunt fidei defensionis causâ, patriaque illa Hibernia
impiâ potestate reginae maledictae Angliae omnino subjiciatur. Sua
Dignatis Illustrissima dignetur responsum illarum litterarum suae
Sanctitatis per Nuntium Apostolicum Hispaniarum ad nos mittere.
Caeterum talis clausula habetur in mea Bulla quod extra meum
episcopatum etiam cum licentia ordinarii non possem exercere
pontificalia. Proinde rogo suam Dominationem Illmam. ut dignetur
alloqui ea de re Suam Sanctitatem, mihique hinc oris oraculo vel
in scriptis impetrare ut possim cum licentia ordinarii exercere
pontificalia, multum enim hoc proderit. Valeat sua dominatio
Illustrissima in Christo Jesu.
“Ex Ulissipona 22 mensis Sept., 1582.
“Illustrissimae Dominationis vestrae,
“addictissimus servus,
“CORNELIUS LAONENSIS Episcopus”.
2. The second letter is addressed to Pope Gregory XIII., from Madrid, the
4th December, 1582:
“BEATISSIME PATER,
“Cum primum appuleram Ulissiponam ex Hibernia, scripsi Suae
Sanctitati omnem statum totius istius negotii Hiberniae
litterasque comitis Desmoniae Generalis Catholicorum per Nuntium
Apostolicum Hispaniarum suae Sanctitati misi. Tandem usque modo
omni diligentia egi cum rege Catholico, ut negotio subveniret:
hanc resolutionem jam recepi, usque quod sua Majestas sit parata
ut subveniat ac quod in Lusitania habet milites paratos ad
expeditionem istius negotii, et quod istud cum sit negotium
sanctae matris Ecclesiae et fidei restituendae in Hibernia,
necesse esse, ut Vestra Sanctitas juvet atque subveniat, et istud
subsidium quod exigitur est pecuniarum ut praedictis militibus
stipendia solvantur. Tandem jussum est ut ego conferrem me
Madritium ut cum Nuntio Apostolico et Cardinali Granvelano agerem
ut ipsi cum Sua Sanctitate solertes agant, ut Sua Sanctitas
ordinet quibus mediis et quo ordine hoc fiat: quare cum istud
negotium sit positum in sinu Sanctitatis Vestrae, atque ab ipso
omnino emanat, rogo atque obtestor S. Sanctitatem ut dignetur
subvenire, ordinemque praescribere, ut pecuniae in subsidium et ad
expeditionem istius negotii dentur ut militibus stipendia
solvantur, digneturque cum sua Majestate agere ut videlicet sine
dilatione incipiat vel cum ipsa postulat, ut non differatur,
alioquin actum erit de statu totius regni Hiberniae et scintilla
fidei quae illic adhuc remanet omnino extinguetur, illudque Regnum
quod semper in gremio sanctae matris Ecclesiae quievit et floruit
omnino subjicietur impiae potestati Reginae maledictae Angliae.
Comes enim Desmoniae postquam perdidit in hoc bello suos fratres
germanos cum nonnullis nobilibus ex sua domo, ingenue fatetur se
non posse amplius sustinere istud bellum sine subsidio sibi
pollicito: est igitur illi cito subveniendum antequam viribus
omnino enervetur. Vestra Sanctitas recordetur hanc caussam esse
suam, fidei et sanctae matris ecclesiae, et Hibernorum qui semper
vere filii Sedis Apostolicae sunt, et potissimum comitis Desmoniae
qui omnia sua omnemque suum statum periculo semper perdendi
exposuit fidei defensionis causâ. Valeat et vivat Sanctitas Vestra
in Nestoreos annos.
“Madritii, quarto die mensis Decembris 1582.
“Sanctitatis V. humilis filius et addictissimus servus,
“CORNELIUS LAONENSIS Episcopus”.
3. The letter to the Holy Father was accompanied by another short letter
addressed to the _Cardinalis Comensis_ as follows:
“ILLUSTRISSIME DOMINE,
“In litteris Suae Sanctitatis poteris videre responsum regis
Catholici: respondet enim se habere milites in Lusitania ad
expeditionem nostri negotii Hiberniae, sed necesse esse ut Sua
Sanctitas subministret pecunias ut parti militum stipendia
solvantur. Proinde cum regis ordine veni Ulissipona Madritium ut
satagerem cum Nuntio Apostolico et Cardinali Granvelano, et hoc
Suae Sanctitati detegatur ut cum ejus ordine et subsidio res
incipiatur; demonstrat enim rex nobis se promptissimum esse ut jam
subveniat. Cum igitur istud negotium omnino emanet a
sollicitatione Dominationis suae Illmae. tum cum Sua Sanctitate,
tum etiam cum Rege Catholico, rogo atque obtestor suam
Dominationem Illmam. ut omni diligentia agat, ut non differatur
istud subsidium mittere ad illos nobiles qui toto hoc triennio
elapso istud exspectant quique omnia sua fidei defensionis causa
perdiderunt....
“Ex Madritio 4 Decemb., 1582.
“Illustrissimae ac Reverendissimae Dominationis Vestrae,
“CORNELIUS LAONENSIS Episcopus”.
4. On the 26th of May, the following year, the next letter was addressed
from Madrid to the same cardinal:
“ILLUSTRISSIME AC REVERENDISSIME DOMINE,
“Accepi suae Dominationis Illustrissimae litteras datas Romae die
4 Januarii quibus hactenus distuli respondere donec ultimam
resolutionem a sua Majestate Catholica reciperem, quam suae
Dominationi Illustrissimae significare censui ut eam detegat Suae
Sanctitati. Quae quidem est haec, nempe quod sua Majestas sit
impedita donec videat exitum classis euntis in insulas Tertiae, et
ea ratione ducebatur ut me detineret quia comes Desmoniae scripsit
ad suam Majestatem quod si in meo adventu (in quem tum ipse tum
caeteri nobiles tantum confiderunt) istud negotium Hiberniae non
haberet prosperum successum, statim sisteret gradum gerendi
bellum, inducias foedusque componeret cum regina maledicta
Angliae. Jam vero ad nutriendum interim bellum in Hibernia, sua
Majestas Catholica praestitit nobis magnam summam pecuniarum,
armorum et victualium cum quibus ego hinc proficiscor ad portum
maris ut illa necessaria sine dilatione et cum omni diligentia
illinc transmittam ad comitem Desmoniae. Restat jam ut Sua
Sanctitas persaepe commendet istud negotium Hiberniae suae
Majestati Catholicae ut finito negotio praedictae insulae statim
negotium nostrum incipiat.
“Caeterum secretarius suae Majestatis Catholicae rogat me ut
exerceam Pontificalia in quodam episcopatu hîc cum certa pensione
donec sua Majestas parata erit ad mittendam classem in Hiberniam
gratumque hoc esse, minusque fastidiosum regi affirmat qui tantis
oneribus sumptibusque premitur. Jam in superioribus litteris petii
facultatem exercendi pontificalia et de hoc jam recepi responsum
Suae Sanctitatis per suam Dominationem Illustrissimam videlicet
Suam Sanctitatem dixisse hoc adversari decretis concilii
Tridentini et propterea nullatenus posse concedi. Intelligat Sua
Sanctitas hanc clausulam non esse positam in mea Bulla propter
meam culpam, neque etiam esse positam in Bullis Episcoporum
Hibernorum post me creatorum qui nihil perpessi sunt in hoc bello
Hibernico, quemadmodum ego perpessus sum nullaque praeclara
facinora ediderant quemadmodum longe lateque constat me edidisse,
nobilesque Hibernos esse valde offensos quando dicebam, in campo
me non posse exercere pontificalia extra meum episcopatum etiam
cum licentia ordinariorum loci. Proinde sua Dominatio
Illustrissima rogabit Suam Sanctitatem ut dignetur in praemium
laborum susceptorum et suscipiendorum in hoc bello Hibernico mihi
vivae vocis oraculo vel in scriptis concedere facultatem exercendi
pontificalia, et hîc interim quoad rex me detineat, cum licentia
ordinariorum, vel, sede vacante, jussu regis et in Hibernia eodem
modo et ubi non sunt Episcopi Catholici, jussu comitis Desmoniae
generalis Catholicorum possem similiter exercere pontificalia,
servatis servandis a jure et a sacro concilio Tridentino, contra
quod aliquid moliri illicitum esse semper duxi. Quare obtestor
suam Dominationem Illustrissimam ut statim et sine dilatione
dignetur de hoc agere cum Sua Sanctitate, hancque licentiam mihi
mittere per Nuncium Apostolicum Hispaniarum, hocque intelligat non
minus gratum esse regi quam comiti Desmoniae, aliisque nobilibus
ejus partem tuentibus in Hibernia. Christus Jesus suam
Dominationem Illustrissimam perquam diutissime nobis sospitem
conservet.
“Madritii, die 26 Maii, 1583.
“Illustrissimae Dominationis Suae,
“addictissimus servus,
“CORNELIUS LAONENSIS Episcopus”.
5. Six weeks later, the Bishop of Killaloe again writes to the Cardinal de
Como, acquainting him with the measures taken by the Spanish monarch:
“ILLUSTRISSIME AC REVERENDISSIME DOMINE,
“Quamquam ternas ante has de eadem scripsi tibi litteras
superioribus diebus, tamen ne forte ad ejus manus minime
devenerint, censui rursus has tibi scribere litteras ut intelligat
regem Catholicum mihi respondisse impossibile esse jam classem
mitti in Hiberniam antequam sua Majestas intelligat exitum classis
quae jam proficiscitur ad insulas Tertiae contra Dominum Antonium.
Interim tamen ut bellum facilius sustentetur, in Hibernia
praestitit mihi subsidium pecuniarum, armorum et victualium
transmittendum mox in Hiberniam ad comitem Desmoniae; quorum
omnium causa et ex mandato regio in hoc portu permaneo, donec
praedicta omnia mittam ad Hiberniam quod spero fiet propediem cum
nihil aliud praestolatur nisi ventus prosperus. Interea Rex
Catholicus jussit ut pensio mihi assignaretur qua honeste
potuissem me sustentare super Episcopatu Tigitanensi, interimque
classis praeparabitur, cujus proprius pastor oblitus sui status se
junxit Domino Antonio contra Regem Catholicum...
“Ex portu de Scetufill, 5 Julii, 1583”.
6. The next letter is dated from Lisbon, the 1st August, 1583, and is
addressed to the Holy Father Gregory XIII.:
“SANCTISSIME PATER,
“Comes Desmoniae generalis Catholicorum ferventer scripsit ad me
superioribus diebus ut cum Sua Sanctitate agerem ut dignaretur per
Bullam authenticam vel per Breve Apostolicum concedere terras
possessionesque illorum qui interfecerunt Dominum Jacobum
Geraldinum generalem vestrae Sanctitatis in Hibernia, Geraldo
Geraldino filio praedicti D. Jacobi ut ipsi Geraldini vehementius
habeant ansam inserviendi Sedi Apostolicae atque Suae Sanctitati,
ac ut adversarii hoc concedendo terreantur ne Sedem Apostolicam
impugnent neve istius Sedis Sanctissimae sint adversarii inter nos
qui Anglis faveant atque opitulentur posthac quemadmodum hactenus.
Quocirca nonnihil conducet negotio atque ad augmentationem fidei
in Hibernia ut Sua Sanctitas consideret servitium Geraldinorum et
potissimum Jacobi Gerald generalis Vestrae Sanctitatis et istius
postremo comitis Desmoniae qui totis viribus impugnat maledictam
reginam ejusque fautores quique progressus felices ipsam
impugnando hactenus habuit. Proinde in praemium horum omnium
Vestra Sanctitas dignetur concedere litteras atque possessiones
istorum qui interfecerunt D. Jacobum Geraldinum, Domino Geraldo
Geraldino filio praedicti D. Jacobi Generalis Vestrae Sanctitatis
prout comes Desmoniae Suae Sanctitati fusissime scripsit: quod si
fecerit Sua Sanctitas rem gratissimam comiti factura sit
coeterosque pene nobiles Hibernos concitabit ut sibi Sedique
Apostolicae inserviant, domumque Geraldinorum semper sibi
addictissimam et promptissimam experietur. Christus Jesus Suam
Sanctitatem nobis sospitem conservet in multos annos.
“Ex Ulissipona, 1 Augusti, 1583.
“Sanctitatis Vestrae,
“filius atque addictissimus servus,
“CORNELIUS LAONENSIS Episcopus”.
7. The seventh letter is addressed from Lisbon on 26th Nov. 1583, to
Cardinal de Como:
“Persaepe hactenus egi litteris cum Sua Sanctitate atque
praesentia et verbo cum sua Majestate Catholica ut omnia tandem
dignentur subvenire Regno Hiberniae misere hactenus desolato. Sed
cum jam tempus adest subveniendi, censui rogare suam Dominationem
Illustrissimam ut dignetur agere cum Sua Sanctitate, ut cum Rege
Catholico agat, ut haec classis quae revertitur ex insula Tertiae
transmittatur ad Hiberniam, qua transmissa Hibernia legibus
sanctae matris ecclesiae atque Anglia propediem subjicietur.
Denique haec erit proximior via qua sua Majestas habebit Flandriam
quietam sibique subjectam....
“Valeat Dominus meus Illustrissimus, in Christo Jesu.
“Ex Ulissipona, 26 Novemb., 1583.
“Dominationis Suae Illustrissimae,
“addictissimus servus,
“CORNELIUS LAONENSIS Episcopus”.
8. Three months later another letter was addressed to the same cardinal,
conveying the sad intelligence of the assassination of the Earl of
Desmond:
“ILLUSTRISSIME DOMINE,
“Suam Dominationem Illustrissimam certiorem reddere censui de hoc
negotio Hiberniae ut Suam Sanctitatem dignetur de illo informare.
Imprimis intelligat Illustrissimus Dominus, Geraldum Comitem
Desmoniae generalem Catholicorum qui erat caput istius belli
Hibernici occubuisse nuperrime et traditorie in bello, ejusque
caput post ejus mortem a nefariis Anglis erat abscissum et
transmissum ex Hibernia ad maledictam Angliae nominatam reginam.
Tristissima ac longe moestissima nova nobis sunt ista ac prorsus
de reductione Hiberniae ad fidem principia desperandi, nisi S.
Sanctitas mox manus adjutrices porrigat, tum subveniendo militibus
aut pecuniis, tum etiam scribendo quam effectuosissime ad suam
Majestatem Catholicam, ut non differat jam mittere classem ad
Hiberniam, qua transmissa universa Hibernia legibus sanctae matris
Ecclesiae subjicietur eritque etiam principium et solidum
fundamentum reductionis Angliae ad fidem: quod si hoc non fiet mox
antequam Regina maledicta iniquis suis legibus subjiciat sibi
regnum cum non sit aliquis principalis qui resistat, actum erit de
toto negotio et scintilla fidei quae huc usque illic viguit omnino
extinguetur, eritque Hibernia non secus quam Anglia referta
iniquis legibus maledictae Reginae....
“Ex Ulissipona, 13 Februarii, 1584.
“Illustrissimae Dominationis Vestrae,
“addictissimus servus,
“CORNELIUS LAONENSIS Episcopus”.
IX. On the 7th of September, 1584, our Bishop again writes to His
Eminence:—
“ILLUSTRISSIME DOMINE,
“Hactenus praestolabar cupidissimo animo profectionem classis Suae
Sanctitatis ac majestatis Catholicae in Hiberniam quod cum mihi in
mandatis a magnatibus Hiberniae et potissimum a Comite Desmoniae
incumbebat, ut hoc sollicitarem, officio non defui hactenus ut
probe novit Sua Dominatio Illustrissima. Jam vero cum praedictus
comes Desmoniae generalis Catholicorum sit interfectus in bello
neminemque alium moliri bellum in Hibernia post ejus mortem,
quinimo omnes obtemperant Reginae, comperio negotium esse tepidum
frigidumque, ac proinde censui oratum iri suam Dominem.
Illustrissimam ut dignetur alloqui Suam Sanctitatem, erga meam
penuriam et necessitatem rerum necessariarum, ob id quod nihil ex
propriis reditibus recipio, et cum Sua Sanctitate satagere ut
aliquid mihi quolibet mense vel annue subministretur per
collectorem Apostolicum commorantem Ulissiponae, ubi cupio
commorari prope nova Hiberniae, donec co classis mittatur aut
Regina moriatur, quia sine una aut altera nequeo adire
Hiberniam....
“Ulissiponae, 7 Septembris, 1584.
“Sua Dominatio Illustrissima dignetur favere Roberto Laseo
Cancellario Limericensi qui nedum est vir probus ac generosus sed
etiam quam multa perdidit in bello praeterito Hibernico cum Comite
Desmoniae.
“Illustrissimae ac Reverendissimae Dom. V.
“addictissimus servus,
“CORNELIUS LAONENSIS Episcopus”.