έτη ήδρευεν εν Ναυπλίω, πόλει καθορισθείση δια του ΙΗ' Ψηφίσματος
της εν Τροιζήνι Εθνοσυνελεύσεως, ως πρωτευούση της Επικρατείας,
ήν όμως, ως εκ της αναρχίας, είχεν εγκαταλίπη η α ν τ ι κ υ β ε ρ
ν ητ ι κ ή Ε π ι τ ρ ο π ή και μετέφερε την έδραν της
κυβερνήσεως εις Αίγιναν. Των πραγμάτων αποκατασταθέντων, το
Ναύπλιον ωρίσθη διαρκής έδρα του Κυβερνήτου και διετέλεσε τοιαύτη
μέχρι του 1834 (18 Σεπτεμβρίου), ότε, πολλών πόλεων της
Πελοποννήσου προταθεισών, οίον του Άστρους και της Κορίνθου, η
πρωτεύουσα του Κράτους μετηνέχθη, λόγω τιμής προς την πόλιν της
Παλλάδος, εις Αθήνας (1 Δεκεμβρίου (1835).
84) Ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης μάλιστα, εις τοσούτον ωργίσθη κατά
του Κυβερνήτου διά την προς τον πατέρα του προσβολήν, ώστε ώμοσε
την πράξιν ως αυτός ούτος είπε προς τον Π ά ν ο ν Ρ ά γ κ ο ν,
φίλον αυτού τε και του Καποδιστρίου, όν παρεκάλεσε να είπη τω
Κυβερνήτη την απόφασιν αυτού. Ο Ράγκος ανεκοίνωσεν αυτήν τω
Καποδιστρία, αλλ' ο αγαθός γέρων απήντησεν: «Αυτά είναι παράδοξα
και αδύνατα· ειπέ εις τους φίλους σου ότι δεν πιστεύω να
τολμήσωσί τι τοιούτον· διότι μετ' εμού θα φονεύσωσι την πατρίδα».
Ο μεσιτεύσας εξώρκισε τον Κυβερνήτην να δειχθή επιεικής προς τους
Μαυρομιχάλας, αλλ' εκείνος έμεινεν άκαμπτος.
85) Εντεύθεν προήλθεν η παροιμιώδης φράσις: «τ ο φ ι λ ό τ ι μ ο
έ φ α γ ε τ ο ν Κ υ β ε ρ ν ή τ η ν»
86) Η οπή αύτη σώζεται μέχρι σήμερον. Ουδείς δ' ο μεταβαίνων εις
Ναύπλιον και μη επισκεπτόμενος τον ναόν του αγίου Σπυρίδωνος.
87) Η διαπρεπής διαγωγή του εκ Πορτογαλλίας συνταγματάρχου Α λ μ
έ ι δ α παρώξυνε τους αντιπρέσβεις Δώκινς και Ρουάν, προσωπικώς
δ' ελέγξαντες ούτοι τον Αλμέιδαν ηπείλησαν ότι θα διακόψωσι τας
διπλωματικάς σχέσεις και θα επιβώσιν εις τα πλοία αυτών· ο
Αλμέιδα απήντησε προς αυτούς: «ε ν τ η π ε ρ ι π τ ώ σ ε ι τ α
ύ τ η, κ ύρ ι ο ι, κ α λ ό ν τ α ξ ε ί δ ι, ε γ ώ δ ε ε ι ς τ
α χ ρ έ η μ ο υ» και έστρεψε τα νώτα.
88) Ούτως καλείτο ως υιός του Μπέη (Πετρόμπεη).
89) Εζήτει μάλιστα και την κεφαλήν του πρίγκηπος Κ. Καρατζά,
ούτινος η κατά του Καποδιστρίου έχθρα ην γνωστοτάτη.
90) Ο Μένδελσον Βαρθόλδυς εννοεί τον περιβόητον εν Γερμανία
καταστάντα φονέα του Γερμανού κωμωδοποιού Κ ο τ ζ ε β ο ύ. Ο
εξημμένος ούτος νεανίας, υπολαβών, ως και πολλοί τότε των
ομηλίκων αυτού, Κοτζεβού ως όργανον της κατά των εθνικών πόθων
των γερμανών αντιδράσεως, και εκ τοιούτων ιδεών ερμηνεύσας τον εν
ταις κωμωδίαις αυτού σατυρισμόν της ακαδημαϊκής ελευθερίας, υπέρ
ής εμάχετο τότε έκθυμος η γερμανική νεότης, μετέβη εξ Ιέννης εις
Μάγχαϊμ, όπου διέμενεν ο ποιητής, και εφόνευσεν αυτόν δι'
εγχειριδίου εν τω δωματίω του την 11 Μαρτίου 1818, ανακράζων:
«Λάβε, προδότα της πατρίδος».
91) Ο Φ ο λ λ έ ν ι ο ς ην φίλος του Σανδ, υποστάς μάλιστα και
καταδιώξεις ένεκα της δολοφονίας του Κοτζεβού.
92) Διάσημος Γερμανός Πεζογράφος μετά του Ερρίκου Χάινε αρχηγός
«της Νέας Γερμανίας» ομάδος ποιητών και λογογράφων, αγωνισθέντων
μετά την Ιουλιανήν του 1830 εν Γαλλία επανάστασιν υπέρ της
κοινωνικής, επιστημονικής και φιλολογικής ανακαινίσεως της
Γερμανίας.
93) Την ταριχείαν εξετέλεσεν ο εκ Ζακύνθου ιατρός Σ π υ ρ ί δ ω ν
Κ α ρ β ε λ λ ά ς, προς όν ο Αυγουστίνος εχάρισε το ωρολόγιον
του Κυβερνήτου και τα χειρόκτια, άπερ έφερεν ο Καποδίστριας κατά
την ημέραν της δολοφονίας αυτού. Ταύτα καθημαγμένα διατηρεί εν
θήκη η οικογένεια Καρβελλά. Καλόν θα ήτο, εάν απεστέλλοντο εις το
Μουσείον της ιστορικής και εθνολογικής εταιρίας της Ελλάδος, εν ώ
κατάκεινται προς τω γραφείω μετά χαρτοθηκών του αοιδίμου
Καποδιστρίου (αριθ. 70?) και σφραγίδες αυτού τε και της
αντικυβερνητικής επιτροπής.
94) Οι αντιπολιτευόμενοι ου μόνον δεν προσήλθον εις προσκύνησιν
του νεκρού του Κυβερνήτου, αλλά και περιφρονητικώς εκάλουν αυτόν
μ π α κ α λ ά ο ν.
95) Τω 1829 μόνον εις τον λιμένα της Κωνσταντινουπόλεως είχον
καταπλεύσει 800 πλοία, εφ' ών εκυμάτιζεν η κυανόλευκος Ελληνική
σημαία, τω δε 1830 1027 πάσης χωρητικότητος, εκτός των άλλων
λιμένων της τε ανατολής και της δύσεως.
96) Πλην τούτων, η Γαλλία τω 1829 εχορήγησεν αυτώ 1,500,000
φράγκων προς συντήρησιν του τακτικού στρατού, ο δε Εϋνάρδος
200,000 φράγκων, ώστε πάνθ' όσα κατά τους τεσσαράκοντα και
τέσσαρας μήνας της κυβερνήσεως αυτού εδαπάνησεν ο Καποδίστριας
ανέρχονται εις 26,300,000 φράγκων. Αποθανών όμως, πλην των έργων,
άπερ εν τω οικείω τόπω ανεφέραμεν αφήκε και τέσσαρας
κανονοστοιχίας πεδινάς πλήρεις και 2,000 τυφεκίων και πλέον ή
300,000 λιτρών πυρίτιδος.
97) Τοσαύτην ο Καποδίστριας περί της πατρίδος επεδείξατο αγάπην,
ώστε, τω 1829, της Αττικής και της Ευβοίας εισέτι δουλευούσης,
αυτός μεταπεμψάμενος τον μηχανικόν Β ι ρ λ έ Δ α ο ύ σ τ
ανέθηκεν αυτώ την εκπόνησιν σχεδίου διωρυχής του Ισθμού της
Κορίνθου, όν εθεώρει ότι παρεκώλυε τα ναυτικά συμφέροντα της
Ελλάδος. Αλλ' ως εικός, εν τούτω ο Καποδίστριας απέτυχεν, ως
απέτυχε προ αυτού ο Περίανδρος και ο Νέρων και τοσούτοι άλλοι προ
και μετ' αυτόν· διότι επέπρωτο μόλις πέρυσι να συντελεσθή το μέγα
τούτο έργον των αιώνων, όπερ έδωκεν εις το προς νότον ήμισυ μέρος
της Ελλάδος το αληθές αυτού όνομα: «νήσος του Πέλοπος»
98) Συγχρόνως τη εισηγήσει του Κωλέττη συνήλθεν αλλαχού και η
συνέλευσις των 90 αντιπολιτευομένων, οίτινες εξέλεξαν πρόεδρον
τον Π αν ο ύ τ σ ο ν Ν ο τ α ρ ά ν
99) Ο Στέφανος Ξένος λέγει ότι εκόμισεν εις Πετρούπολιν.
100) Προτομήν του Καποδιστρίου ανήγειραν και εν Πόρω τη κατ'
εξοχήν πεφιλημένη αυτώ νήσω.
101) Ως γνωστόν, και αυτοί οι πρόσθεν του Καποδιστρίου πολέμιοι,
ψηφίσαντες υπέρ αυτού εν τ η ε θ ν ι κ ή σ υ ν ε λ ε ύ σ ε ι τ
ο υ 1 8 4 3 την ανέγερσιν α ν δ ρ ι ά ν τ ο ς τω Κυβερνήτη,
διηρμήνευσαν εν πανηγυρική μεταγνώσει την οφειλομένην προς τον
μεγαλόφρονα Κερκυραίον ευχαριστίαν των Ελλήνων. Αλλά δυστυχώς
έκτοτε ουδέν ηκούσθη περί ανδριάντος, ως ουδέ περί Ό θ ω ν ο ς,
καίπερ πολλάκις λόγου γενομένου εν τη Βουλή και πολλάκις υπό
ιδιωτών προφορικώς τε εν λόγοις πανηγυρικοίς και εγγράφως.
102) Τα κατ' αυτήν ιδέ παρά Λουδοβίκω Ρος.
103) Ούτος συνέγραψε το υπό τον τίτλον: De l' Etat actuel de la
Grèce et des moyens d' arriver à sa restauration, Leipzig 1833
104) Ως γνωστόν τα κόμματα κατά την εποχήν εκείνην εν Ελλάδι ήσαν
τρία, αναλόγως των αισθημάτων του λαού προς ταύτην ή εκείνην των
τριών προστατίδων δυνάμεων. Και οι μεν Ρωσόφρονες, οι και οπαδοί
του Καποδιστρίου, εκαλούντο Ν α π α ί ο ι έκ τινος Νάπα
καποδιστριακού φανατικού, οι Αγγλόφρονες Μ π α ρ λ α ί ο ι έκ
τινος Μπάρλα φανατικού οπαδού του Αγγλικού κόμματος, οι δε
Γαλλόφρονες, οι του Κωλέττη, δηλαδή οπαδοί Μ ο σ χ ο μ α γ γ ί τ
α ι έκτινος Μόσχου οπαδού του Κωλέττη ενθέρμου και της Μάγκας =
δεκαρχίας. Ούτοι εκαλούντο και συνταγματικοί. Α ν τ ι σ υ ν τ α γ
μ α τ ι κ ο ί δε πάντες οι κατά τούτων.
105) Την τουντεύθεν συνέχειαν της ελληνικής ιστορίας μέχρι του
1862 ιδέ εν τη ημετέρα Ι σ τ ο ρ ί α τ ο υ Ό θ ω ν ο ς,
Αθήναι 1893.