[ Scju fòucs a sarèsin i Serafìns. In cuant a li sèis àlis ca ju vistìsin, Dante a sia baàt su Isaìa, VI.2: Seraphim stabant super illud: sex alae uni et sex alae alteri
(Vandelli)]
1119 (return)
[ Di savej cuj chi ti sòs.]
1120 (return)
[ Tal originàl Dante al crea vocàbuj coma inlùja, intuàssi, e inmìi par significà entrà in luj, entrà in te, e entrà in me. Cun granda fasilitàt a si podarès uà scju vocàbuj encja in tal furlàn: inmeà, inlujà, insujà, innujà, ecc. il dolce stil novo a nol è, dopodùt, tant diferènt dal bièl furlàn nòuf.]
1121 (return)
[ La gran val = il mediteràneo; chel mar = l oceano.]
1122 (return)
[ I sugerìs i comentatòus pa na spiegasiòn clara su sti rafinatèsis astronòmichis.]
1123 (return)
[ Buìa, sitàt algerina, a è tal stes paralèl di longitùdin di Marsilia, sitàt di Folc, cal stà parlànt.]
1124 (return)
[ A la zoventùt. Crusa a era la prima fèmina di Enea.]
1125 (return)
[ I beàs chì aan dismintiàt, gràsis al Letè, ogni sens di colpa, e a recuardin doma il ben ca ghi è stàt dàt da la providensa.]
1126 (return)
[ Al zira, o torna, atòr di chistu.]
1127 (return)
[ Raab, ca veva vivùt taj timps pre-Cristians, a è lo stes stada beàda e unìda al rest di chej ca fàn part dal triònf di Crist.]
1128 (return)
[ Firense, ca èn ta li mans dal diau, e che par caua di chèl tanta zent a sufrìs.]
1129 (return)
[ Il florìno i bès.]
1130 (return)
[ Il papa, ca nol custodìs i so agnèj.]
1131 (return)
[ I decrès dal papa.]
1132 (return)
[ Indulà che l Anzul Gabrièl a ghia anuncjàt a Maria il vignì dal Signòu.]
1133 (return)
[ A vegnaràn prest premiàs chej ca sòn stàs màrtirs par man di fals pàpis e cardinài.]
1134 (return)
[ Chistu concèt dal òrdin e perfesiòn dal mont al vegneva in sèguit uàt daj Deìscj coma bae da la so prova da la eistensa di un Diu creatòu e perfèt.]
1135 (return)
[ Chel equatoriàl e chel zodiacàl.]
1136 (return)
[ Par difòndi il so inflùs o virtùt a li ròbis da la cjera. Che la zent medievàl a ghi vès crodùt al podej che i planès aan su di nuàltris a si pòs ben jodi dal fat che tanta zent encja al dì di vuèj a no planta li simìnsis tal cjamp e a no travaa il vin se pì che la luna a no è justa.]
1137 (return)
[ Par via che, coma ca osèrvin i comentatòus, che gradasiòns di clima chi vìn a no eistarèsin; a si varès invensi estrèmos di cjalt e di frèit.]
1138 (return)
[ Il grado di diramasiòn dal sìrcul zodiacàl da chel ecuatoriàl: sal fòs pì grant o pì pìsul, a si scumbusularèsin li stagjòns, etc.]
1139 (return)
[ Pensa a sè ca è stàt zà dita si ti vòus capì sè caa da vignì.]
1140 (return)
[ Cul punt ecuinosiàl da la primaveraza indicàt pìn su (vers 8 +).]
1141 (return)
[ Ogni dì a si lu jòt pì prest dal dì di prima par via ca si mòuf di dì in dì dal solstìsi invernàl vièrs chèl dal estàt.]
1142 (return)
[ I efiès: par eempli, a vèn lustri pì bunòra; e chèl al aumenta il cjalt; e chèl al fà crèsi li plàntis pì a la svelta; etc.]
1143 (return)
[ Prima ca no sèdin zà ben formàs.]
1144 (return)
[ Sicòma che Beatrìs a ghi fà part dal volej divìn, li so asiòns a vàn aldilà dal zì dal timp, ca ghi è rèdina doma ai mortàj.]
1145 (return)
[ Diu a ghi mostra ai beàs da la cuàrta schiera (dopo daj beàs da la luna, di Mercurio e di Vènere) i segrès.]
1146 (return)
[ Diu.]
1147 (return)
[ Tal mòut Tolemàic di jodi li ròbis, il soreli al era un ùmil planeta.]
1148 (return)
[ La fia di Latona a è la luna (Diana), ca è chì rafigurada cun chel sercli luminòus che ogni tant a la circonda.]
1149 (return)
[ Sè che Dante al sìnt e jòt in ta stu post celestiàl a no si pòs maj chì, in tal nustri mont, godi, nè par descrisiòn nè in altra maniera percepìbil.]
1150 (return)
[ Pròntis a tacà di nòuf a balà, coma in ta un ritornèl.]
1151 (return)
[ Dal interno di un daj splendòus. Chel cal parla al sarès Tomàs dAcuina.]
1152 (return)
[ Se un al vès dimpediti di bevi un tajùt di vin cuant chi tias sèit, al zarès cuntra natura, coma ca sarès cuntra natura se laga a no scorès jù vièrs il mar.]
1153 (return)
[ Il fondatòu daj Domenicans.]
1154 (return)
[ Berto = Berto Magno, filoofo e maestro di Tomàs dAcuina; al insegnava a Colonia, indà cal varès insegnàt encja Tomàs dAcuina.]
1155 (return)
[ Compilatòu benedetìn toscàn di scris bìblics e ecleiastics. Secònt i comentatòus al veva provàt a riconcilià li cuestiòns ecleiastichis e civìlis.]
1156 (return)
[ Dal latìn: forumcul so significàt di centro di publica atensiòn, coma minsonàt in ta la nota apena data.]
1157 (return)
[ Pieri il Lombart, teologo daj timps di Dante, al veva ufrìt la so òpera a la Gliia coma ca veva fàt la puarèta dal Vanzèli (Luca, XXI.1, 4), chen tal so puc, a veva dàt pì daj sioràs.]
1158 (return)
[ Coma che cuant che cu lespresiòn bròut di gjugjulis i si riferìn a un bròut cal sintilèa di puntìns di lus.]
1159 (return)
[ A si trata chì di Solomòn, sul cual, secònt Vandelli, tàncjus in taj timps di Dante a èrin curiòus di savej se, nonostànt i so guscj epicùreos, al veva otegnùt a la fin la so salvasiòn. Il so Càntic daj Càntics al vegneva uàt coma na cansòn par celebrà li nòsis da la Gliia cun Crist.]
1160 (return)
[ Dionìs lAeropagita.]
1161 (return)
[ Li responsabilitàs ca ghi sòn stàdis conferìdis ai ànzui.]
1162 (return)
[ Sant Agustìn. Chel cal rit al è un cal veva contribuìt al pensej di Sant Agustìn in ta la so òpera La Sitàt di Diu. I comentatòus a no sòn sigùrs di cuj ca si trata.]
1163 (return)
[ Il spìrit sant cal èn ta sta otava lus al è Boetius, l autòu di De consolatione philosophiae. Boetius al pol mostràighi la via justa a chej ca lu scoltin.]
1164 (return)
[ Dùcjus grancj scritòus e teòlogos daj timps medievàj.]
1165 (return)
[ Vir = omp.]
1166 (return)
[ Sigjèr di Brabànt, un esponitòu da li idèis Averoìstis, ca metèvin in dùbit veritàs tomìstichis coma la imortalitàt da lànima, la libertàt di asiòn da la zent, etc. I comentatòus a no sòn pròpit sigùrs parsè che Dante al lauda Sigjer cussì tant, sa si pensa che Dante al èra amiratòu di Tomàs dAcuina, cal oponeva li idèis di Sigjer. A proposit, Sigjer al era stàt costrèt da lIncuiisiòn di tai su li so idèis. E Sigjer a si la veva scjampada cul so sugerimìnt che li idèis filoofichis a no sòn di necesitàt li stèsis ca sia cu la fede. Taj nustri timps zent coma Sigjer a vèn tamponada da autoritàs macartìstichis o ashcroftiànis.]
1167 (return)
[ Un ghi và davòu da li sutilèsis gjuridichis. Chèl ca ghi và davòu daj aforìmos al entra in taj stùdius da la midiìna.]
1168 (return)
[ Lespresiòn (originàl: gloriosa-mente) a rìnt ben lidea che Dante al è stàt ben risevùt, e ben risevùt da la granda mins di Acuinas.]
1169 (return)
[ Da San Tomàs, cal era cussì interesàt di coma che li ròbis a vegnèvin cauàdis da altri ròbis, a è doma just cal capìsi li cauis dal pensej dubitòus di Dante!]
1170 (return)
[ San Tomàs a si riferìs a sè cal à dita taj vers [Footnote 96: e [Footnote 114: dal cjànt precedènt.]
1171 (return)
[ A ogni creatura a ghi tocja rìndisi prin di rivà a capì (zì a font) i segrès da la providensa.]
1172 (return)
[ La uniòn fra Gliia e Crist a è stada fata da la Providensa.]
1173 (return)
[ Cussì: cu la granda caritàt di San Checo (Francesc) ; culà: cu la granda sapiènsa di San Meni (Domenic).]
1174 (return)
[ O chi conti di San Checo o di San Meni a fàl stes: tant, contànt di un a si conta di ducju doj, dal momènt che ducju doj a vèvin il benstà da la Gliia in tal còu.]
1175 (return)
[ Lasù in ta che montagnùta ca si alsa da Gubio. I doj flumùs a sarèsin il Tupìn e il Chiàsi (Chiascio).]
1176 (return)
[ Da che altra banda (orientàl) dal mont.]
1177 (return)
[ Nocera e Gualt, secònt cers comentatòus a èrin sot dominio di Perugia e daj Angjoìns.]
1178 (return)
[ In ta stu post chì al è nasùt San Chechi, pròpit cuant (i diarès) ca era biugna di un rinasi ecleiàstic; coma che il soreli al nàs da stu punt orientàl doma tal ecuinòs primaverìl. Considerànt che chista descrisiòn a vèn da San Meni (Domenicàn), il cumplimìnt al è straordinàri.]
1179 (return)
[ A continua la lode di San Meni: Clàmilu Orient, stu post, invensi di Asìi, par via che chì ghiè nasùt naltri soreli a la Gliia.]
1180 (return)
[ Sta siòra a sarès (adiritùra) la povertàt che Checo al veva sielzùt.]
1181 (return)
[ Davànt dal pari.]
1182 (return)
[ Pa la povertàt.]
1183 (return)
[ Crist stes che, nut, al veva spoàt la cròus.]
1184 (return)
[ L amòu pa la povertàt a nol era riultàt da eèmplis coma chèl di Amiclat, chel puòr pecjadòu ca no si veva intimidìt par nuja cuant che Gjulio Sèar a si ghi veva metùt in front.]
1185 (return)
[ Coma oservàt dal Vandelli, la strutura sintàtica di chista tersina a no è tant clara in tal originàl.]
1186 (return)
[ Cjamps cussì fèrtils ca sòn prons par dà racòls in gamba.]
1187 (return)
[ Par via cal zeva in zìru vistìt coma un pesotàr. (La me fèmina a diarès coma me!)]
1188 (return)
[ Il Papa Inocènt III.]
1189 (return)
[ Il òrdin daj Francescàns.]
1190 (return)
[ Onorio III, papa, che in tal [Footnote 1223: al veva pa la seconda volta, e in definitìva, aprovàt il òrdin Francescàn.]
1191 (return)
[ Coma ca è contàt tal libri Fioretti di San Francesco.]
1192 (return)
[ Li stigmàtis sàcris che San Checo al veva, secònt i so biògrafos, partàt cun luj par un pu di àjs prin di murì.]
1193 (return)
[ Èco di nòuf il paradòs da la siòra povertàt.]
1194 (return)
[ Dal grin da la siora povertàt.]
1195 (return)
[ Stu colèga di San Tomàs al sarès San Meni, il fondatòu daj Domenicànspatriarca stes di San Tomàs.]
1196 (return)
[ A si acumulèa mèris pa laltri mont.]
1197 (return)
[ I Domenicàns a no sòn coma i frarùs, puarès; a èntrin invènsi in ta posisiòns di perìcul spirituàl, coma in ta li cjàsis daj aristocràtics, daj governàns, etc.]
1198 (return)
[ Stàlis. Lat = sè che i Domenicàns a pòsin dà di cunfuàrt spirituàl.]
1199 (return)
[ A basta pucja tela par metighi il capùcjo a chès ca ghi stàn visìn dal pastòupar via ca sòn amondi pùcis.]
1200 (return)
[ La corusiòn daj Domenicàns.]
1201 (return)
[ Cf. Par.X. [Footnote 96].]
1202 (return)
[ La corona di ànimis luminòis.]
1203 (return)
[ Par eempli, la lus da la luna, inferiòu a chè dal soreli, dal cual a deriva.]
1204 (return)
[ Iride, la serva mesagèra di Gjunòn.]
1205 (return)
[ Èco, che par amòu di Narcìs a sia riduùt a nujàltri che na vòus. (Se pasiòn par luj caa da vej vùt par ridùisi pì ncjamò che in pièl e vuès!)]
1206 (return)
[ La stela polàr. I so vuj a si sòn movùs viers la vòus cal à sintùt cu la stesa naturalèsa e rapiditàt ca si mòuf la guieluta di na bùsula vièrs la stela dal nord.]
1207 (return)
[ L altri duca al sarès San Meni, da la banda dal cual, par bocja di San Tomàs, cussì ben sia parlàt dal me ducaSan Francesc.]
1208 (return)
[ A la gloria da la Gliia, pa la cual ducju dòj, a mòut so, a àn combatùt.]
1209 (return)
[ Par.XI. [Footnote 31]
: . Chel cal parla al è S. Bonaventura.]
1210 (return)
[ Calaruega, la sitàt da la Castilia indulà cal era nasùt San Meni (Santo Domingo).]
1211 (return)
[ Il scudo (o emblema) dal re da la Castilia al mostra un leòn ta un cuadrànt di sot e un leòn tal cuadrànt che in diagonàl ghi stà parzòra.]
1212 (return)
[ Druidpredi amondi fedèl a la so fede, coma ca èrin i druids antìcs.]
1213 (return)
[ Cuj erètics.]
1214 (return)
[ Encjamò prin di nasi a ghi veva cauàt un sun a so mari di parturì un cjan blanc e neri cal varès metùt a fòuc dut il mont. (Vandelli)]
1215 (return)
[ San Meni e i Domenicans.]
1216 (return)
[ Dominicus (= Domenico = Meni) al è in Latìn il posesìf di Dominus. A è curiòus notà che a no è doma un zòuc di peràulis ma un sugerimìnt su la teoria medievàl (nomina sunt consequentia rerum, coma cal dìs Vandelli) che la personalitàt, il caràtar, di na persona al vèn influensàt dal so nòn. (Jòi provi a pensà in ta cuali manièris jò i soj sè chi soj par via dal me nòn. Cuj sàja sè chi sarès se il me nòn al fos stàt Filibert o Ermenegildo invensi di Ermes? Bepi Pelòj: coma ca mi dìin, la colpa a era un puc so. Ma jò i luai perdonàt tant timp fà, tant par dimostrà la magnanimitàt da la sublimitàt dal nòn ca mi à regalàt. )]
1217 (return)
[ Cal sarès chèl di dedicasi a la mieria. (Và, vènt li to ròbis e dàighilis ai puarès. San Matèo, XIX. [Footnote 21].)]
1218 (return)
[ Felìs in ta ducju doj i significàs; e Giovana, coma cal sugerìs Vandelli, in tal ebràic a si riferìs a na fèmina benvoluda da Diu.]
1219 (return)
[ La vigna = la Gliia; il vignaròu = il Papa.]
1220 (return)
[ I comentatòus a sòn pì bràvos di me a rindi na idea clara di chisti rìghis.]
1221 (return)
[ Pecjàs di ereìa.]
1222 (return)
[ Li ghirlàndis daj sans ca inclùdin San Checo e San Meni.]
1223 (return)
[ Ta la Provensa, indà ca era na concentrasiòn di Albigèis, che San Meni al provava a convertì.]
1224 (return)
[ Una roda (ta la metàfora da la biga) a è chè di San Meni, che gràsis a chè la Gliia a veva scovàt via na vura di erètics. Chì a vegnin in mins ròbis puc gustòis.)]
1225 (return)
[ La roda di San Checo.]
1226 (return)
[ In altri peràulis, i Francescàns a somèa ca no seguìsin pì l eempli dal puòr San Checo. (Sa si la pensa ben, a si resta impresionàs da sta stesa idea cuant ca si viita la bailica dal sant a Asii: al è lì il paradòs di na gliia di un valòu inestimàbil ca celebra un sant ca si veva dedicàt a la mieria!)]
1227 (return)
[ Cuant che i triscj a si lamentaràn ca no sòn cuj bòis in paradìs.]
1228 (return)
[ Tal elenco daj Francescàns a si pòs encjamò cjatani cualchidùn cal è restàt fedèl ai prinsìpis dal fondatòu.]
1229 (return)
[ Scju ùltins a sarèsin i spirituàj ca insistèvin che li règulis dal sant a vegnèsin seguìdis cun grant rigòu; chej àltris a sarèsin chej ca volèvin bandonà li so règulis dal dut.]
1230 (return)
[ La cura da li ròbis mondànis.]
1231 (return)
[ Iluminàt e Agustìn a èrin doj daj prins ca vevin seguìt il zòvin Checo.]
1232 (return)
[ Chìscjus, coma i àltris teòlogos minsonàs in ta sti rìghis, a fàn part di che corona ca circonda Dante e Beatrìs. (Vandelli, etc.)]
1233 (return)
[ Coma cal sugerìs Vandelli, Natàn e Criostom a sòn chì coma eèmplis di òmis ca vèvin ausàt criticà i grancj. Tal cau di Natàn, luj al veva criticàt il re Davide par vèjsi incjaàt sù cu la fèmina di Uria.]
1234 (return)
[ Patriarca.]
1235](return)
[Arcivescul di Canterbury.]
1236 (return)
[ Autòu di na famòsa Ars grammatica che par sècuj a veva tegnùt contèns i fiòj di scuèla.]
1237 (return)
[ La prima art a sarès la gramatica, la prima da li sièt matèris dal trivio e cuadrivio (gramatica, dialetica, retorica, aritmetica, muica, geometrìa e astrologìa).]
1238 (return)
[ Tant Gjovachìn che Raban a èrin scritòus di òperis religjòis.]
1239 (return)
[ San Meni? L abàt Gjovachìn? Sant Tomàs stes?Secont Vandelli nisùn al è pròpit sigùr di cuj cal intìnt Dante.]
1240 (return)
[ Tal grin, o centro.]
1241 (return)
[ Li stèlis da lorsa granda a ni sòn sempri viìbilis par via ca zirin atòr da la stela polàr.]
1242 (return)
[ La prima roda (il prin mòbil) a zira atòr da la stela polàr (il spìs dal mani da la orsa pìsula).]
1243 (return)
[ Dante al invìda il letòu a imaginà duti li stèlis minsonàdis fin chì coma do costelasiòns in forma concentrica.]
1244 (return)
[ Il riferimìnt chì al è a la costelasiòn da la Corona, caa derivàt il nòn da la gloria di Ariana, fia di Minòs, cal veva risevùt da Bacò na ghirlanda in regàl coma consolasiòn par èsi stada bandonada da Teeo.]
1245 (return)
[ L originàl luno andasse al prima e laltro al poi al sugerìs che li do corònis a si mòvin in sens opòst luna da laltra.]
1246 (return)
[ Il letòu al varà na idea di coma che
.]
1247 (return)
[ Il sens di sti rìghis: Si si lasàn imaginà li costelasiòns che Dante a nia descrìt, alòra i podìn vej na idea da la granda bielèsa da li corònis di lus che Dante al à jodùt; na idea, però, che, in paragòn, aè cussì pìsula e indistinta coma che il scori da laga da la Chiana (na ròja da la Toscana) al dà na idea da la velocitàt dal Prin Mobil, il pì rapid daj cjèlos. Insoma, na idea amondi pìsula!]
1248 (return)
[ Ìn che i antìcs a cjantàvin in onòu di Apòl.]
1249 (return)
[ La Trinitàt e, tal stes timp, lunitàt tal so insièmit di divìn e di umàn.]
1250 (return)
[ San Tomàs.]
1251 (return)
[ Eva.]
1252 (return)
[ Crist, cu la so pasiòn e muàrt, al à sodisfàt li eigènsis da la gjustìsia divina.]
1253 (return)
[ Adàm e Crist.]
1254 (return)
[ Solomon, che in ta la sapiensa a nol à vùt compaj. (Q.v. X. [Footnote 109]
: .)]
1255 (return)
[ Il verbo, o idea di Diu.]
1256 (return)
[ Il Diu pari.]
1257 (return)
[ A si fà in tre, coma in tal originàl.]
1258 (return)
[ Il spìrit sant.]
1259 (return)
[ I nòuf òrdins daj ànzui, tacànt cuj Serafìns.]
1260 (return)
[ Scju ràis da la bontàt divina a pàsin in jù, da li sostànsis angèlichis, fin a informà che ròbis contingèntis ca dùrin puc e ca sòn corutìbilis.]
1261 (return)
[ La so aparènsa fisica, coma la influènsa daj cjèlos, a varièa a seconda daj càus.]
1262 (return)
[ Ròbis o bestis o òmis (e fèminis pur) a varièjn l un dal altri; però, dentri da la so specje, a si visìnin a lidea esensiàl dal so èsi. Chì, a mi pàr, tant Platòn che San Tomàs a sòn dacòrdu.]
1263 (return)
[ Vuàltris i nasèis.]
1264 (return)
[ La perfesiòn ta na creatura a vèn otegnùda sa sia la mediasiòn dal spìrit sant (vif amòu), dal fì (la clara vista) e dal pari (prima virtùt).]
1265 (return)
[ Tant Adàm (la cjera) che Crist a èrin perfès.]
1266 (return)
[ Salomòn (cf.X. [Footnote 114]).]
1267 (return)
[ Cuant che Diu a ghia dita di domandà un regàl, Salomòn al à domandàt di vej la sapiensa di podej governà cun gjustìsia.]
1268 (return)
[ Ànzui. (In altri peràulis, la cognosensa teològica.)]
1269 (return)
[ Se do premèsis, una necesaria e una contingènt, a pòsin maj generà na concluiòn necesària. (Cognosensa lògica e teològica.)]
1270 (return)
[ Sa è pusìbul vej un motu no cauàt da naltri motu.]
1271 (return)
[ Il savej sti ròbis al cumpuarta na cognosensa da la geometrìa e da la filoofia.]
1272 (return)
[ Tal vers X. [Footnote 114].]
1273 (return)
[ Ca nol è a la par cun naltri.]
1274 (return)
[ Vers X. [Footnote 114].]
1275 (return)
[ Il Signòu.]
1276 (return)
[ Chista espresiòn, piombo apiedi, coma cal dìs Dante, a parta in mins limàgin di un galeòt cu na bala di plomp incjadenada ta un piè.]
1277 (return)
[ Un al varès da èsi amondi stùpit par afermà o negà na roba prin di vèjla studiada benòn, fin taj particolàrs pì pìsuj.]
1278 (return)
[ Granda veretàt: I nustri sintimìns a informin il nustri pensej o intelèt o raonamìnt in ta manièris ca sòn fàsilis da jodi]
1279 (return)
[ Un ca nol è preparàt par zì in sercja da la veretàt a si insiminìs di idèis ca pòsin èsi peu dal so restà ignorànt.]
1280 (return)
[ Parmenide, cal crodeva che dut il mont al fos creàt dal cjalt e dal frèit; Melìs, cal crodeva che il motu al fòs na iluiòn; Bris, cal voleva scuadrà il sìrcul.]
1281 (return)
[ Sabelio: filoofo africàn dal ters sècul cal negava il dogma da la trinitàt; Ario: fondatòu daj Ariàns, sèta ca negava la eternitàt di Crist; etc. (Robuschi)]
1282 (return)
[ Sìmilis ai impùls ca fàn cori laga tal vas apena descrìt: San Tomàs al parla dal sìrcul; Beatrìs dal centri.]
1283 (return)
[ Beatrìs a cognòs il pensej di Danteencja prima ca lu cognosi Dante stes.]
1284 (return)
[ Dopo la resuresiòn daj cuàrps.]
1285 (return)
[ Di Beatrìs ca jua apena preàs di sodisfà il pensej (no encjamò nasùt) di Dante.]
1286 (return)
[ Da la gràsia di Diu ca plòuf jù par sempri. (A è da notà che Dante stes al ua il vocàbul ploia, derivànt dal provensàl ploja. Provensàl
furlàn: cuìns strès!)]
1287 (return)
[ Tal originàl Dante al à sempre vive cal à un significàt un puc diferènt.]
1288 (return)
[ La luminoitàt di ogni un di chiscju spirs a varia a seconda da la gràsia ca ghiè stada conferìdapar mèrit. Cussì al dìs chel cal parlaSalomòn, cal à di vej un grant mèrit, gjudicànt da la so luminoitàt, pì intensa di ogni altra tal sìrcul di dentri.]
1289 (return)
[ Cu la resuresiòn il nustri cuàrp al sarà perfesionàt da la Gloria ca ghi è stada conferìda. (Nùja pì mal di cjaf o di zenòli o di schèna!)]
1290 (return)
[ Scju spirs luminòus a si mòstrin ansiòus di rivistì i so cuàrps muàrs. Chì a biugna che sè che Salomòn al dìs taj vers [Footnote 56]- [Footnote 57: al sedi veretàt, parsè che sinò al subentra un problemùt: A è indiscutìbil che tanta zent a à cuàrps ca no sòn par nùja roba da deiderànè da la zent ca ju à nè da àltris. Par podej deiderà scju cuàrps, chiscju beàs aan di èsi tant sigùrs che al momènt da la resuresiòn i so cuàrps a saran tant miej di chej ca àn bandonàt al momènt da la so muàrt.]
1291 (return)
[ Chista cualificasiòn a risòlf, un puc, chel problema chiai esponùt in ta la ultima nota: li màris, comche ben si sà, a no jòdin i difiès daj so fioj.]
1292 (return)
[ A no rivàvin a sopuartàlu par via dal so luòu incandesènt.]
1293 (return)
[ La viiòn di Beatrìs a no vèn data da Dante in taj so particulars par via che scju particulars, insièmit a chej di tanti àltris viiòns di lasù, a ghi sòn zùs da la memoria.]
1294 (return)
[ Ispiràs da la viiòn di Beatrìs.]
1295 (return)
[ Ta un stàt di beatitùdin pì alt.]
1296 (return)
[ A è cussì clar che i ti ju rivistìs dut daj to ràis, o Elios (= soreli = Diu).]
1297 (return)
[ Fa dubbiar ben saggi tal originàl. La sostansa a è la stesa: filòofos e siensiàs aan sempri pensàt ai mistèris dal como cuant caan alsàt i vuj a li stèlis da la via Latea.]
1298 (return)
[ Il sen da la cròus.]
1299 (return)
[ Da na punta a laltra da la strica oriontàl, e dal punt pì alt a chel pì bas, da la cròus
.]
1300 (return)
[ Ombrena = zent. (La peràula chì a ritèn pur il so significàt normàl.)]
1301 (return)
[ Cussì in tal originàl; un strumìnt muicàl coma na viola.]
1302 (return)
[ Chej, naturàl, di Beatrìs.]
1303 (return)
[ Dante a si acùa, par scuàsi, di vej posponùt il plaej di vuardà taj vuj di Beatrìs, diìnt sè cal dìs ta li ultimi rìghis.]
1304 (return)
[ Sclèt.]
1305 (return)
[ Ta la volontàt ca parta al mal.]
1306 (return)
[ Il coru daj beàs descrìs in tal cjànt precedènt.]
1307 (return)
[ La mins a và chì in ta la figura di Diu cal tira e mola li rèdinis su dut sè ca susèit.]
1308 (return)
[ Encja comprendìnt la disponibilitàt di scju beàs di fàni fièstis la sù cun lòu, Dante al somèa un puc durùt cun chej ca noan che granda volontàt di reisti a li ròbis ca dàn plaej in ta stu monte doma in ta stu mont.]
1309 (return)
[ Cu la stesa premuroitàt da la gema zà minsonada.]
1310 (return)
[ Secònt Virgìlio, Anchie al era zùt di corsa a incuntrà Enea cuant che stu chì, coma Dante, al veva viitàt il aldilà.]
1311 (return)
[ Chel cal parla al è Cjasaguìda, un antenàt di Dante. I comentatòus a no sòn sigùrs dal parsè che Dante a lu fa parlà in latìn. (Ca sedi parsè che, al di fòu di luj stes e pus àltris, la lenga educada prin di Dante a era il latìn?)]
1312 (return)
[ Doventànt beàt, Cjasaguìda al veva za jodùt che stu momènt al sarès rivàt.]
1313 (return)
[ Beatrìs.]
1314 (return)
[ Diu. Tu, al dìs Cjasaguida, ti cròdis che il to pensej al vegni rifletùt in me par volontàt di Diu, che dut al sà; e par chèl i no ti mi domàndis cuj chi soj.]
1315 (return)
[ I beàs a pòsin dùcjus vuardà Diu, cal riflèt, coma un spièli, ducju i nustri pensèis.]
1316 (return)
[ Il sintimìnt (afièt) e l intelèt (sen).]
1317 (return)
[ Cul cjalt dal so amòu e cu la lus dal so infinìt savejal dìs Dantel intelèt e la caritàt di scju beàs a sòn da la stesa intensitàt.]
1318 (return)
[ Par via ca sòn indistinguìbils.]
1319 (return)
[ Voja e argumìnt: manifestasiòns dal afièt e dal intelèt, minsonàs pìn sù, ca si esprìmin in manièris diferèntis.]
1320 (return)
[ Cjasaguìda al esprìn contentèsa di vej Dante coma so disendènt.]
1321 (return)
[ Cjasaguìda al varès gust se Dante, cu li so òperis, al rivàs a scurtàighi il timp dal Purgatori al so biàvul.]
1322 (return)
[ Da scju murs antìcs al riva encjamò il sun da li cjampànis cal segna il pasà da li òriscoma a San Zuan, po.]
1323 (return)
[ La me aè forsi na pìsula esagerasiòn. Dante, o miej Cjasaguìda, al dìs doma che Firense a steva sobria e pudicaca vorès dii che i so pecjadùs a pòl vèju ben vùs.]
1324 (return)
[ Al contrari daj timps di Dante stes, cuant che secònt un so contemporari (citàt da Vandelli) li frùtis a vegnèvin spoàdis a dèis àis o mancu e a ghi vegnèvin dàtis dòtis sfarsòis che i puòrs genitòus a no podèvin permètisi sensa zi a robà!]
1325 (return)
[ Divièrsis interpretasiòns pusìbilis: palasàs cun tanti cjàmaris vuèitis? Vuèitis par via daj vìsis daj pàris? Etc.]
1326 (return)
[ Encjamò no era rivada a Firense che corusiòn coma in taj timps dal re Asiriàn Sardanapàl.]