Białe zaczynają swój atak matujący od (1) Se4-f6. Grozi poświęcenie
hetmana na h6 i mat wieżą na g8. Posunięcie skoczkiem białych trudno
jest nazwać poświęceniem z tego względu, że czarne nie mogą wziąć
skoczka ze względu na Hh5:h6+, Sf8-h7; Hh6-g7 mat. Jedynym sposobem na
oddalenie groźby białych jest (1) ..., Sf8-g6. Jednak rozwiązanie to
jest tylko tymczasowe ponieważ białe kontynuują (2) Wd3-h3 grożąc
Hh5-g5, Wh3:h6+ i Hg5:h6 mat, a jest to groźba, przed którym czarne nie
są w stanie się obronić. Białe mogą poświęcając na h6 hetmana zamiast
wieży, bardzo wcześnie wymusić mata. Ale po (3) Hh5:h6, g7:h6; (4)
Wh3:h6+, Kh8-g7; (5) Wh6-h7+, Kg7-f8; (6) Wh7-h8+ czarne nie wezmą
wieży ponieważ białe dadzą mata Wg4-g8, wracają więc królem na g7 i
białe nie mogą zrobić nic lepszego niż dać wiecznego szacha wieżą na h7
i h8.
+---------------------------------------+
8 | #W | | | #H | | #W | #K | |
|---------------------------------------|
7 | | #G | | | | # | # | # |
|---------------------------------------|
6 | # | #S | #S | | # | | | |
|---------------------------------------|
5 | | # | # | # | ^ | | | |
|---------------------------------------|
4 | | | | ^ | | ^ | | |
|---------------------------------------|
3 | | | ^ | ^G | | ^S | | |
|---------------------------------------|
2 | ^ | ^ | | ^S | | | ^ | ^ |
|---------------------------------------|
1 | ^W | | | ^H | | ^W | ^K | |
+---------------------------------------+
a b c d e f g h
DIAGRAM 36.
W pozycji przedstawionej na diagramie 36 białe mogą przeprowadzić atak,
który w pewien sposób przypomina sposób gry pokazany przy okazji
diagramu 25. (1) Sf3-g5 nie prowadzi do niczego, ponieważ czarne
obronią się posunięciami pionów na g6 lub h6. Białe mają możliwość
przeprowadzenia znacznie bardziej bezpośredniego ataku na króla
czarnych. Dokonać tego mogą przez poświęcenie (1) Gd3:h7+. Po Kg8:h7;
(2) Sf3-g5+, Kh7-g8; (3) Hd1-h5 czarne mogą uchronić się przed matem
tylko poświęcając swojego hetmana za skoczka białych. (3) ..., Wf8-e8 z
perspektywą ucieczki króla na e7 przez f8, jeżeli zostałby zaatakowany
poprzez Hh5-h7 i Hh7-h8, może zostać udaremnione przez białe poprzez
(4) Hh5:f7+, Kg8-h8; (5) Hf7-h5+, Kh8-g8; (6) Hh5-h7+, Kg8-f8; (7)
Hh7-h8+, Kf8-e7; (8) Hh8:g7 mat. Przed dokonaniem poświęcenia gońca,
białe powinny oczywiście upewnić się, że czarne nie mogą się uratować,
unikając ataku grożącego po Hf7-h5. Czarne istotnie mogą uniknąć tego
wariantu odchodząc królem na g6 zamiast na g8 w drugim posunięciu. Ale
również i w tym przypadku białe mają wygrywającą kontynuację. Mogą
zagrać (3) Hd1-g4 grożąc biciem hetmana czarnych i odkrytym szachem
poprzez Sg5:e6. Jeżeli czarne przesuną hetmana, białe i tak dadzą
odkrytego szacha, zmuszając króla do odejścia na h7 co prowadzi do
zamierzonego oryginalnie wariantu. Jeżeli, z drugiej strony, czarne
spróbują (3) ..., f7-f5, atakując hetmana białych i czyniąc odkrytego
szacha nieefektywnym, białe mogą najpierw wziąć piona en passant i po
(4) e5:f6 e.p., Kg6:f6 hetman matuje na e6.
Często poświęcenie przeprowadzane jest w celu utrzymania związania,
które wcześniej czy później zaowocuje uzyskaniem przewagi figury.
Pozycja na diagramie 37 jest typowa dla przypadków tego rodzaju.
+---------------------------------------+
8 | #W | | #G | #H | | #W | #K | |
|---------------------------------------|
7 | # | # | # | | | # | # | # |
|---------------------------------------|
6 | | | #S | # | | #S | | |
|---------------------------------------|
5 | | | | | # | | ^G | |
|---------------------------------------|
4 | | #G | ^G | | ^ | | | |
|---------------------------------------|
3 | | | ^S | ^ | | ^S | | |
|---------------------------------------|
2 | ^ | ^ | ^ | | | ^ | ^ | ^ |
|---------------------------------------|
1 | ^W | | | ^H | | ^W | ^K | |
+---------------------------------------+
a b c d e f g h
DIAGRAM 37.
Przypuśćmy, że czarne grają (1) ..., h7-h6; (2) Gg5-h4, g7-g5, aby
uwolnić się od wiążącego gońca. Białe mogą poświęcić skoczka z f3 za
dwa piony, utrzymując tym samym związanie z groźbą natychmiastowego
odbicia skoczka po Sc3-d5. Dalej może więc nastąpić: (3) Sf3:g5, h6:g5;
(4) Gh4:g5, Gb4:c3; (5) b2:c3. Teraz białe grożą posunięciem f2-f4 i
f4:e5, otwierając linię dla wieży i skutkiem tego atakując związanego
skoczka po raz drugi. Tej groźby nie da się efektywnie odeprzeć. Czarne
mogą spróbować wyzwolić się ze związania (5) ..., Kg8-g7; (6) f2-f4,
Hd8-e8. Rzeczywiście, mogą ocalić w ten sposób swojego skoczka, ale
odsłonięta pozycja króla doprowadza do szybkiej katastrofy.
Na przykład: (7) f4:e5, Sf6-h7; (8) Gg5-f6+, Sh7:f6; (9) e5:f6+,
Kg7-h7; (10) Hd1-h5+, Kh7-g8; (11) Hh5-g6+, Kg8-h8; (12) Hg6-g7 mat.
Czarne nie mogą zbić hetmana pionem w 11-tym posunięciu, ze względu na
związanie piona f7 gońcem z c4.
Jeżeli zamiast zbicia gońca na f6 w 8-mym posunięciu, czarne odeszłyby
królem na g8 lub g6, białe mogłyby wymusić mata poświęcając wieżę na f5
i w ten sposób odcinając gońca c8 i dając swojemu hetmanowi dostęp do
pola g4.
Poświęcenie, z perspektywą wykorzystania związania występuje również w
innych niż przedstawione powyżej wersjach. Dalej przedstawione zostaną
trzy najczęstsze przypadki.
W pozycji przedstawionej na diagramie 38 czarne nie powinny bić piona
e4 mimo iż w razie związania skoczka wieżą poprzez Wd1-e1 czarne mogą
bronić skoczka gońcem Gc8-f5
+---------------------------------------+
8 | #W | | #G | | #K | | | #W |
|---------------------------------------|
7 | # | # | | | | | # | # |
|---------------------------------------|
6 | | | # | | | #S | | |
|---------------------------------------|
5 | | | | | | | | |
|---------------------------------------|
4 | | | | | ^ | ^S | | |
|---------------------------------------|
3 | | | | | | | ^G | |
|---------------------------------------|
2 | ^ | ^ | | | | | ^ | ^ |
|---------------------------------------|
1 | ^W | | | ^W | | | ^K | |
+---------------------------------------+
a b c d e f g h