Mówimy, że gracz dokonuje POŚWIĘCENIA, jeżeli pozwala na zbicie pewnej
ilości swojego materiału nie uzyskując rekompensaty w postaci materiału
nieprzyjaciela. Oczywiście nikt nie będzie postępował świadomie w ten
sposób, jeżeli nie przewiduje uzyskania jakichś innych korzyści w
zamian za stratę materiału. Ta rekompensata może mieć postać przewagi
pozycyjnej. Ponieważ przewaga pozycyjna ma miejsce wtedy, gdy powstaje
możliwość dania mata lub zdobycia materiału, jasne jest, że poświęcając
materiał intencją gracza nigdy nie jest dawać więcej niż brać,
przeciwnie – oczekuje, że uzyska więcej niż straci. Innymi słowy
poświęcenie, prawidłowo wykonane, jest stratą tylko TYMCZASOWYĄ i
bardzo szybko zwraca się w postaci takiej samej ilości materiału,
jeżeli nie większej, lub też w postaci ataku, którego ofiarą stanie się
nieprzyjacielski król.
Im mniej oczywisty jest sposób, w jaki gracz odzyska poświęcony
materiał, czy też urzeczywistni inny rodzaj przewagi, tym piękniejszy
wydaje się manewr poświęcenia. Jeżeli skutkiem poświęcenia jest
bezpośredni atak matujący na króla, nietrudno jest taki rozwój wypadków
przewidzieć, zakładając znajomość przez graczy typowych pozycji
matujących, z których wiele zostało omówionych w poprzednim rozdziale.
Następne diagramy pokazują przykłady poświęceń, jakie często mają
miejsce w rzeczywistych partiach.
W pozycji przedstawionej na diagramie 33 jeżeli białe mają ruch, mogą
wymusić mata podobnego do tego, objaśnionego przy okazji diagramu 29
grając wieżą na g3. Najlepszym zabezpieczeniem przed posunięciem Wg3:g7
jest ruch pionem: f7-f6. Ale grający czarnymi, nie znający pozycji
matującej z diagramu 29, może być skłonny zagrać pionem g7-g6, a wtedy
białe forsują mata poświęcając hetmana na h7.
(1) Wf3-g3 g7-g6
(2) Hh5:h7+ Kg8:h7
(3) Wg3-h3+ Kh7-g8
(4) Wh3-h8+
Czarne mogą przedłużyć swoją agonię o jeden ruch ustawiając swojego
hetmana na h4 w trzecim posunięciu.
+---------------------------------------+
8 | | | #W | | | | #K | |
|---------------------------------------|
7 | # | # | #W | | #H | # | # | # |
|---------------------------------------|
6 | | | #S | | # | | | |
|---------------------------------------|
5 | | | | # | | | | ^H |
|---------------------------------------|
4 | | | | | | ^ | | |
|---------------------------------------|
3 | | ^ | | | ^ | ^W | | |
|---------------------------------------|
2 | ^ | ^G | ^ | | | | ^ | ^ |
|---------------------------------------|
1 | ^W | | | | | | ^K | |
+---------------------------------------+
a b c d e f g h
DIAGRAM 33
W pozycji przedstawionej na diagramie 34 białe rozpoczynają atak
matujący posunięciem (1) f5-f6. Jedynym posunięciem pozwalającym
uniknąć mata na g7 jest ruch pionem g7-g6. Celem białych będzie teraz
wejście hetmanem na pole h6 z ponowną groźbą mata na g7. Zagrają więc
Hg3-f4 bądź Hg3-g5. Czarne nie mają innego sposobu obrony niż Kg8-h8, a
potem Wf8-g8. Ale po Kg8-h8; Hf4-h6, Wf8-g8 białe grają Wf1-f3 i czarne
nie są w stanie powstrzymać białych przed poświęceniem hetmana na h7 i
daniem mata wieżą: Wf3-h3.
Jeżeli hetman czarnych stałby na c5, zamiast b5, mogłyby one zapobiec
matowi odchodząc wieżą z f8, i stawiając tam hetmana. W ten sposób pole
g7 zostałoby obronione.
+---------------------------------------+
8 | #W | | | | | #W | #K | |
|---------------------------------------|
7 | # | # | | | | # | # | # |
|---------------------------------------|
6 | | | #S | | | | | |
|---------------------------------------|
5 | | #H | | # | ^ | ^ | | |
|---------------------------------------|
4 | | | # | | | | | |
|---------------------------------------|
3 | | | | | | | ^H | |
|---------------------------------------|
2 | ^ | ^ | | ^G | | | ^ | ^ |
|---------------------------------------|
1 | ^W | | | | | ^W | | ^K |
+---------------------------------------+
a b c d e f g h