Ostatnim posunięciem czarnych było Sg8-e7, podczas gdy generalnie
preferowane w otwarciach jest Sg8-f6, zabezpieczające piona h7 przed
przyszłymi atakami. Białe mogą teraz zagrać Sf3-g5, atakując piona f7
drugi raz, ponieważ jest on już atakowany gońcem z c4. Adept szachowy,
w swojej obecnej fazie szachowego rozwoju, może jeszcze nie rozumieć,
dlaczego czarne powinny być tak zatroskane obroną piona f7, mając na
uwadze, że czarne mają przewagę piona, tak więc ewentualna jego strata
tylko wyrówna wartość materiału obu stron, zamiast dać białym przewagę.
Jednak później, w trakcie dyskusji poświęconej otwarciom, stanie się
jasne, że w pozycji przedstawionej na diagramie czarne muszą ze
wszystkich sił bronić piona f7, inaczej ich położenie wkrótce stanie
się beznadziejne z uwagi na odsłoniętą pozycję króla.
Są tylko dwa sposoby, jakimi czarne mogą obronić piona na f7. Jeden
polega na ruchu piona z linii „d” na pole d5, co spowoduje zablokowanie
diagonali gońca białych; drugi polega na wykonaniu roszady, przez co
wieża zapewnia wymaganą ochronę piona f7. Wtedy niekorzystne stanie się
dla białych zbicie piona, ponieważ będą musiały oddać skoczka i gońca
za wieżę i piona.
Z dwóch wymienionym możliwości, tylko pierwsza jest odpowiednia. Gdyby
czarne wykonały roszadę, dałyby białym okazję do przeprowadzenia ataku
na słabego piona h7, skoczkiem lub hetmanem, przeciwko czemu czarne nie
są w stanie wystawić satysfakcjonującej obrony. Partia może przebiegać
następująco:
(1) Sf3-g5 o-o
(2) Hd1-h5 h7-h6
Jest to jedyny sposób obrony przeciwko groźbie mata Hh5:h7. Ale
posunięcie hetmana białych zawiera podwójną groźbę. Niesie ze sobą
trzeci atak na piona f7 i obrona tego ostatniego w końcu upada,
powodując, że czarne muszą oddać jednak więcej materiału.
(3) Sg5:f7 Wf8:f7
Czarne muszą poświęcić materiał w tej wymianie. Jeżeli wykonałyby ruch
hetmanem, atakowanym przez skoczka, wystawiłyby króla na zabójczego
podwójnego szacha: (4) Sf7:h6++, Kg8-h8 lub h7; (5) Sh6-f7+ (odkryty),
Kh8-g8; (6) Hh5-h8 mat. Po oddaniu wieży za skoczka w trzecim
posunięciu czarne przegrywają partię, z tego względu, że, jak to
zostało wyjaśnione w poprzednim rozdziale, białe mogą po prostu
wymienić wszystkie bierki i wymusić wygraną w końcówce, mając przewagę
materiału.
Innym polem, które często po roszadzie na skrzydle królewskim jest
punktem ataku hetmana w połączeniu ze skoczkiem lub gońcem jest g7.
Diagram 26 ukazuje kilka możliwości tego rodzaju ataku. Białe mają ruch
i mogą zagrać (1) Hd2-g5, atakując drugi raz piona g7, który jest
broniony tylko raz. Posunięcie to zagraża jednak nie tylko wygraniem
piona, ale również całej partii, ponieważ zbijając piona hetmanem
białe zamatują króla czarnych.
+---------------------------------------+
8 | #W | | | | | #W | #K | |
|---------------------------------------|
7 | # | # | # | | | # | # | # |
|---------------------------------------|
6 | | #G | | # | | | | |
|---------------------------------------|
5 | | | #H | | # | ^S | | |
|---------------------------------------|
4 | | #S | | | ^ | | | ^G |
|---------------------------------------|
3 | | ^ | | ^ | | | | |
|---------------------------------------|
2 | | ^ | ^ | ^H | | ^ | ^ | ^ |
|---------------------------------------|
1 | ^W | | | | | ^W | ^K | |
+---------------------------------------+
a b c d e f g h