Produced by Steven Giacomelli, Stephen Hutcheson, and the
Online Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net
(This file was produced from images generously made
available by The Internet Archive/Canadian Libraries)
HYMNI ECCLESIAE
_PARS I_
E BREVIARIO PARISIENSI
_PARS II_
E BREVIARIIS
ROMANO, SARISBURIENSI, EBORACENSI
ET ALIUNDE
Londini
APUD
ALEXANDRUM MACMILLAN
1865
OXONII
EXCUDEBANT
T. COMBE, A. M., E. PICKARD HALL, ET H. LATHAM, A. M.
ACADEMIAE TYPOGRAPHI.
HYMNI ECCLESIAE.
PARS I.
E BREVIARIO PARISIENSI.
PREFACE.
Of the three kinds of poetical composition which, in accordance with the
Apostle's direction, have ever been in use in the Church, "Psalms and
Hymns and Spiritual Songs," two are supplied by inspiration. We have no
need, through God's bounty, to turn our thoughts to the composition of
Psalms or Songs; and, to judge from the attempts which have been made,
doubtless we are unequal to it. And the unapproachable excellence of the
two which have been supplied serves to suggest the difficulties which
beset the composition of the third which has not been supplied. Indeed,
it is hardly too strong to say that to write Hymns is as much beyond us
as to originate Psalmody. The peculiarity of the Psalms is their coming
nearer than any other kind of devotion to a converse with the powers of
the unseen world. They are longer and freer than Prayers; and, as being
so, are less a direct address to the Throne of Grace than a sort of
intercourse, first with oneself, then with one's brethren, then with
Saints and Angels, nay, even the world and all creatures. They consist
mainly of the praises of God; and the very nature of praise involves a
certain abstinence from intimate approaches to Him, and the introduction
of other beings into our thoughts, through whom our offering may come
round to Him. For as He, and He only, is the direct object of prayer, so
it is more becoming not to regard Him as directly addressed in praise,
which would imply passing a judgment on Him who is above all scrutiny and
all standards. The Seraphim cried _one to another_, "Holy, Holy, Holy,"
veiling their faces, neither looking nor speaking to Him. The Psalms,
then, as being praises and thanksgivings, are the language, the ordinary
converse, as it may be called, of Saints and Angels in heaven; and, being
such, could not be written except by men who had heard the "unspeakable
things" which there are uttered. In this light they are more difficult
than Prayers. Beggars can express their wants to a prince; they cannot
converse like his courtiers.
Much the same remark may be made about the Songs or Canticles of the
Church, which are also inspired, and are a kind of Psalms written for
particular occasions, chiefly occasions of thanksgiving. Such are the two
Songs of Moses, the Song of Hannah, those in Isaiah, the Song of
Hezekiah, of Habakkuk, of the Three Children, of Zacharias, of the
Blessed Virgin, and of Simeon, most of which are in the Breviary, and the
last four are retained in our own Reformed Prayer Book.
Yet though Hymns, as being of a measured length, and restrained
metrically, are so far safer to attempt than Psalms or Songs, they have
their own peculiar difficulties. They are direct addresses to Almighty
God, which ever must be most difficult to the serious mind, whatever be
the difficulty of other devotions. This, in the instance of Prayers, has
led to the use of Sentences, such as occur in our own Services; which,
besides the advantage of extreme brevity, for the most part admit of
being taken from Scripture. It has led also to the repetition of the
Lord's Prayer, and of the _Kyrie Eleison_; and, again, to the use of
Collects, which lessen the difficulty of addressing God by subjecting it
to fixed rules. Hence our best Family Prayers are what may be called a
succession of Sentences strung together, the simple and concise
expression of our humiliation, fear, hope, and desire, for ourselves and
others. Long Public Prayers, to make a general assertion which of course
admits of exceptions, are arrogant and irreverent; hence the Pharisees
made them. Hence, too, the unchastised effusions which abound in the
present day among those who have left the Church or lost her spirit. The
great Eucharistic Prayer is nearly the only long prayer in the Catholic
Church; and there is every reason to suppose that in its substance it
proceeds from inspired authorities. In our own Service it has been
separated by our Reformers into three distinct portions.
Hymns, however, being of the nature of praises, cannot be altogether
brought down to that grave and severe character which, as being direct
addresses to God, they seem to require; and this is their peculiar
difficulty. To praise God specially for Redemption, to contemplate the
mysteries of the Divine Nature, to enlarge upon the details of the
Economy of Grace and yet not to offend, to invoke with awe, to express
affection with a pure heart, to be subdued and sober while we rejoice,
and to make professions without display, and all this not under the veil
of figurative language, as in the Psalms, but plainly, and (as it were)
abruptly, surely requires to have had one's lips touched with a "coal
from the Altar," to have caught from heaven that "new song" "which no man
could learn, but the hundred and forty and four thousand which were
redeemed from the earth"--the virgin followers of the Lamb.
Our Church, with the remarkable caution which she displays so often, has
not attempted it. She has received the Psalms and Songs from Scripture;
and, rejecting the Roman Hymns, has substituted in their stead, not
others, but a metrical version of the Psalms. This abstinence has led on
the one hand to some of her members on their own responsibility supplying
the deficiency, and has incurred the complaint of others, who argued that
she ought to have taken on herself what, being right in itself, will
certainly be done by private hands, if not by the fitting authority. But,
in truth, when it was necessary for her to abandon those she had
received, nothing was left to her but to wait till she should receive
others, as in the course of ages she had already received, by little and
little.
The Roman Hymns, whether good or bad, were the work of no one generation,
much less the outpourings of one mind. They were not the contents of one
collection, published all new in a day according to the will of man. They
were the gradual accumulations of centuries, bearing in old and new upon
one treasure-house. When there was a call to reject them, there was
nothing to be done but begin again. We could not be young and old at
once. It was a stern necessity alone which could compel us to change from
what we were; but being changed, so far we were not what we were, and
must be what the primitive Church was in these respects, poor and
ill-furnished. We began the world again. This is the proper answer to
inconsiderate complaints and impatient interference. There have before
now been divines who could write a Liturgy in thirty-six hours. Such is
not our Church's way. She is not the empiric to make things to order, and
to profess to anticipate the course of nature, which, under grace, as
under Providence, is slow. She waits for that majestic course to perfect
in its own good time, what she cannot extort from it; for the gradual
drifting of precious things upon her shore, now one and now another, out
of which she may complete her rosary and enrich her beads,--beads and
rosary more pure and true than those which at the command of duty she
flung away.
As far as we know, the public Hymns of the early Church were not much
more than the following. First, starting from Scripture, she adopted the
repetition of the _Hallelujah_, which is described by St. John, in the
Revelations, to be the chant of the blessed inhabitants of heaven. Next
may be mentioned the _Gloria Patri_, pretty much as we now use it.
Thirdly, the _Trisagion_, or "Holy, Holy, Holy," from Isaiah vi.; or, as
it was also used, and now is, in the Roman Church, "Sanctus Deus, Sanctus
Fortis, Sanctus Immortalis." Besides these, there was the Morning or
Angelic Hymn, beginning with the words used by the Angels at the
nativity; and for the evening the Hymn beginning "Hail gladdening Light,"
preserved by St. Basil. These are not metrical, as they were afterwards;
nor are two others of a later date, which we still retain, the _Te Deum_
and the _Athanasian Creed_. They are both of Gallican origin, though the
former has been ascribed to St. Ambrose. Others, however, now extant, are
certainly his; others are the compositions of St. Hilary, Prudentius, St.
Gregory, and later saints. It is not too much to say then that, judging
by what we know of the Hymns of the primitive Church, we should not be
dissatisfied with the paucity of those which custom has, with a sort of
tacit authority, introduced among us in the course of several centuries.
More, doubtless, might be selected from the writings of our sacred Poets;
but since, from unhappy circumstances, such a work does not seem likely
at the present day, thoughtful minds naturally revert to the discarded
collections of the ante-reform era, discarded because of associations
with which they were then viewed, and of the interpolations by which they
were disfigured; but which, when purified from these, are far more
profitable to the Christian than the light and wanton effusions which are
their present substitute among us. Nay, even such as the Parisian, which
are here first presented to the reader, which have no equal claims to
antiquity, breathe an ancient spirit; and even where they are the work of
one pen, are the joint and invisible contribution of many ancient minds.
Moreover, the ancient language used has a tendency to throw the reader
out of every-day thoughts and familiar associations, and to make him
fervent without ceasing to be mortified. Many a man could bear to read
the Canticles in a foreign language who is unequal to it in his own.
It only remains to say, that the following selection of Hymns, from the
Paris Breviary, has been confined to such holy days and seasons as are
recognized by our Church, or to special events or things recorded in
Scripture; those Hymns, however, being omitted which contained
invocations to the Saints of such a nature as to be, even in the largest
judgment of charity, not mere apostrophes, but supplications.
J. H. N.
February 21, 1838.
Hymni Ordinarii 1
Hymni de Tempore 26
Commune et Proprium de Festis 105
Commune Sanctorum 167
Doxologiae 211
HYMNI.
DOMINICA.
AD OFFICIUM NOCT.
Die dierum principe
Lux e tenebris eruta:
Christus sepulcri carcere,
Lux vera mundi, prodiit.
Et mors et horrendum chaos
Vocem jubentis audiunt:
Nos surdiores, o pudor!
Deo pigebit obsequi?
Umbris sepulta dum stupet
Natura, lucis filii
Surgamus, et noctem piis
Exerceamus canticis.
Legem, Prophetas, et sacro
Psalmos calentes lumine,
Profana dum silent loca,
Divina templa personent.
Coelestis haec vincat tuba
Cordis soporem languidi,
Novique mores exprimant
Vitam resurgentis novam.
Hoc consequemur, te duce,
Fons caritatis, o Deus,
Qui legis addis litterae
Vitae datorem Spiritum.
Sit laus Patri, laus Filio;
Par sit tibi laus, Spiritus,
Afflante quo mentes sacris
Lucent et ardent ignibus.
AD LAUDES.
Ad templa nos rursus vocat
Surgentis aurorae nitor,
Novasque pro laeto monet
Referre grates munere.
At victor auroram suo
Fulgore Christus obruit:
Huic, magna cujus pars sumus,
Juvat triumpho plaudere.
Quod evolutus fasciis
Repente mundus extitit,
Puro renidens lumine,
Virtutis hoc quantae fuit!
Quod traditum neci Pater,
Ut sontibus vitam daret,
Vitae redonat Filium,
Amoris hoc quanti fuit!
Aeternus ut rerum Sator
Aspexit orbem, protinus,
Colore depictum suo,
Probavit excellens opus.
At laetius quanto obtulit
Sese Patri spectaculum
Coelestis Agni candido
Ablutus orbis sanguine!
Cum luce nobis redditur
Mundi renascentis decor,
Occulta per quem Numinis
Mens surgit ad magnalia.
At splendor aeterni Patris,
Lumenque Christus cordium,
Deum dat in se, quantus est,
Sub nube carnis cernere.
Praesta, beata Trinitas,
Ut legis ad facem tuÊ
Vitemus omne quod vetas,
Sectemur omne quod jubes.
_Per Hebdomadam._
AD PRIMAM.
Jam lucis orto sidere
Deum precemur supplices,
Nostras ut ipse dirigat:
Lux increata, semitas.
Nil lingua, nil peccet manus,
Nil mens inane cogitet:
In ore simplex veritas,
In corde regnet caritas.
Incoepta dum fluet dies,
O Christe, custos pervigil,
Quas saevus hostis obsidet,
Portas tuere sensuum.
Praesta diurnus ut tuae
Subserviat laudi labor?
Auctore quae te coepimus,
Da te favente prosequi.
Superba ne nimis caro
Menti licenter imperet,
Carnis domet superbiam
Potus cibique parcitas.
Deo Patri sit gloria,
Ejusque soli Filio,
Sancto simul cum Spiritu,
Nunc, et per omne seculum.
_Per Hebdomadam._
AD TERTIAM.
O fons amoris, Spiritus,
O sancte donorum parens,
Tuas refusus intimis
Accende flammas cordibus.
Qui caritatis vinculo
Cum Patre nectis Filium,
Et nos amoris mutui
Arctis coapta nexibus.
Deo Patri sit gloria,
Ejusque soli Filio,
Sancto simul cum Spiritu,
Nunc, et per omne seculum.
_Per Hebdomadam._
AD SEXTAM.
Jam solis excelsum jubar
Toto coruscat lumine;
Sinusque pandens aureos,
Ignita vibrat spicula.
Tu, Christe, qui mundum nova,
Sol verus, accendis face,
Fac nostra plenam caritas
Crescendo surgat ad diem.
Deo Patri sit gloria,
Ejusque soli Filio,
Sancto simul cum Spiritu,
Nunc, et per omne seculum.
_Per Hebdomadam._
AD NONAM.
Labente jam solis rota,
Inclinat in noctem dies;
Sic vita supremam cito
Festinat ad metam gradu.
O Christe, dum fixus cruci
Expandis orbi brachia,
Amare da crucem; tuo
Da nos in amplexu mori.
Deo Patri sit gloria,
Ejusque soli Filio,
Sancto simul cum Spiritu,
Nunc, et per omne seculum.
AD VESPERAS.
O Luce qui mortalibus
Lates inaccessa, Deus!
Praesente quo sancti tremunt
Nubuntque vultus Angeli:
Hic, ceu profunda conditi
Demergimur caligine:
Aeternus at noctem suo
Fulgore depellet dies.
Hunc nempe nobis praeparas
Nobis reservas hunc diem,
Quem vix adumbrat splendida
Flammantis astri claritas.
Moraris heu! nimis diu
Moraris, optatus dies:
Ut te fruamur, noxii
Linquenda moles corporis.
His cum soluta vinculis
Mens evolarit, o Deus;
Videre te, laudare te,
Amare te non desinet.
Ad omne nos apta bonum,
Foecunda donis Trinitas;
Fac lucis usurae brevi
Aeterna succedat dies.
_Per Hebdomadam._
AD COMPLETORIUM.
Grates, peracto jam die,
Deus, tibi persolvimus,
Pronoque, dum nox incipit,
Prosternimus vultu preces.
Quod longa peccavit dies,
Amarus expiet dolor;
Somno gravatis ne nova
Infligat hostis vulnera.
Infestus usque circuit
Quaerens leo quem devoret:
Umbra sub alarum tuos
Defende filios, Pater.
O quando lucescet tuus
Qui nescit occasum, dies!
O quando sancta se dabit,
Quae nescit hostem, patria.
Deo Patri sit gloria,
Ejusque soli Filio,
Sancto simul cum Spiritu,
Nunc, et per omne seculum.
FERIA II.
AD OFFICIUM NOCT.
Dei canamus gloriam,
Coelum secundo qui die
Expandit, admirabile
Mortalibus spectaculum.
Poli stupemus alveo
Stagnare pensiles lacus:
Hinc imbre terras fertili
Coelestis irrorat Pater.
Quam praeparas nobis, Deus,
Est haec imago gratiae:
Haec rore stillans uberi
Cordis penetrat intima.
Hanc qui fideli combibunt
Aquam salubrem pectore,
In his ad aeternas domos
Miro resultat impetu.
Beata gens, quam prodiga
Ditare non cessas manu!
Amoris haec memor tui,
Amoris et reddat vices.
Deo Patri sit gloria,
Ejusque soli Filio,
Sancto simul cum Spiritu,
In sempiterna secula.
AD LAUDES.
Nil laudibus nostris eges,
Sed filios amas, Pater;
Multaque coelestem prece
Vis provocari gratiam.
Tui profunda consili
Noctis canat silentium:
Tuae jubar clementiae
Splendor diei praedicat.
Tantis minor miraculis
Mens obstupet, vox deficit:
Tacere sed totis nequit
Amor medullis aestuans.
Erumpat ergo: te memor
Clamet parentem, qui mala
Praesentis aevi mitigas,
Spondes futuri praemia.
Huc vota tendunt cordium;
Infirma sed tardat caro:
Quae ducit ad te, da sequi,
Dux ipse Jesu, semitam.
AD VESPERAS.
Jactamur heu quot fluctibus!
Spes una de coelis nitet:
Illuc et ora tollimus,
Et mittimus suspiria.
Tu vota praecurris, Pater,
Magnamque protendis manum:
Jam fulta tanto robore
Surgit potens infirmitas.
Quae saeva nos premunt mala
Vinces, malis potentior:
Te nostra durae sentiet
Mens servitutis vindicem.
Quin vile corpus, Filii
Fulgore donabis tui:
At illa venalis patet
Multo labore gloria.
Felix labor quem recreas
Tam splendida rerum vice!
Fletu quis aeternum brevi
Neget pacisci gaudium?
Sit laus Patri, laus Filio:
Utrumque qui nectis, Deus
Utrique compar, sit tibi
Laus sempiterna, Spiritus.
FERIA III.
AD OFFICIUM NOCT.
Jubes: et, in praeceps aquis
Repente confluentibus,
Prodit sub auras humidis
Exuta velis Arida.
Hanc tu colendam qui tuis,
Pater, dedisti filiis,
Quos orbis unus continet,
Fac una jungat caritas.
Nunc exulamus: sed tuam
Mox congregabis in domum
Te Patre dignos, qui pio
Amore fratres vixerint.
At, qui malignis artibus
Linguisque laedunt proximum,
A te repelles: hoc genus
Coelestis aula non capit.
En ipsa tellus improbos
Dudum laborans sustinet,
Ardetque non suae jugo
Corruptionis eximi.
Adoptionem nos quoque
Efflagitamus integram,
Cui nos sacrato Spiritus
Praedestinavit pignore.
Aeterna laus et gloria
Uni sit et trino Deo,
Diffusa per quem cordibus
Fraterna regnat caritas.
AD LAUDES.
Te principem summo, Deus,
Jubes amore diligi:
Tibi secundum protinus
Jubes amari proximum.
Amore fundatam tuo
Communionem respice,
Qua corpus unum plurimi,
Unum cor, una mens sumus.
Illam fides et veritas
Amabili stipant choro:
Obliquus hinc livor procul
Et litis ardor exulant.
Tu, pacis auctor, mutuos
Astringe nexus: da, Pater,
Gaudere fratrum gaudiis,
Da condolere fletibus.
Aeterna laus et gloria
Uni sit et trino Deo,
Qui moris unius sacra
Nos pacis in domo locat.
AD VESPERAS.
O quam juvat fratres, Deus,
Unum quibus Christus caput
Vitale robur sufficit,
Uno moveri spiritu!
Quam dulce laudes dicere
Una tibi cunctos domo,
Precumque ceu facta manu,
Inferre vim gratam tibi!
Hanc quisque diligat domum;
Hanc pace concors recreet:
Vae dira qui spargit malus
Dissensionum semina.
Sed damna cedunt in lucrum
Te, Christe, diligentibus;
Augent coronas praelia;
Prosuntque, dum nocent, mali.
Vox blanda saevit tristius,
Dum pectus incautum subit,
Lapsuque caeco dulcibus
Laudum venenis inficit.
Praesta, beata Trinitas,
Ut caritate mutua
Prosimus alter alteri,
Regnemus et polo simul.
FERIA IV.
AD OFFICIUM NOCT.
Miramur, o Deus, tuae
Recens opus potentiae,
Quae scripta scintillantibus
Refulget astrorum globis.
Ut sol diei, candida
Sic luna nocti praesidet;
Exercitu totum novo
Discriminant stellae polum.
At ipse, coelorum decus,
Sol novit occasus suos:
Sunt certa lunae tempora,
Statique lapsus siderum.
Jugi rotata turbine
Furantur et reddunt diem:
Tu semper idem, nescius
Mortalium spem fallere.
Turbata quid mens fluctuet?
Cura paterna nos regis:
Aeterna si cordi salus,
Aeterna nos salus manet.
Suprema laus et gloria
Uni sit et trino Deo,
Suo reponi qui jubet
Curas et angores sinu.
AD LAUDES.
Promittis, et servas datam
Immobilis fidem, Deus;
Hanc mane primo sedula
Reposcimus fidem prece.
Promittit atque decipit
Incertus et fallax homo;
Sic quassa, si incumbas super,
Arundo transfiget manum.
Beatus ergo, qui tuo
Se totus abdit in sinu:
Hac arce tutum turbinis
Vis nulla de statu quatit.
Ne cor vacillet, obligas
Temet sacramento, Deus:
Spes nixa tanto pignore,
Aeterna jam prensat bona.
Jam mente praesumens polum,
Secura sublimi throno
Assistit, et coelestium
Praelibat undas fluminum.
Fons o perennis gratiae,
Colenda semper Trinitas,
Te spem salutis unicam
Da mente tota quaerere.
AD VESPERAS.
Horres superbos, nec tuam
Das alteri laudem, Deus:
Humana nil isthinc sibi
Decerpat arrogantia.
Ingrata quippe mens tuae
Fluenta sistit gratiae;
Tristique marcescit statim,
Ceu gramen exustum siti.
Ut servus in manus heri
Intenta figit lumina;
Sic ora sacris montibus
Non dimovemus anxii.
Desideratam si dare
Opem moraris; spes tamen,
Tenacis instar ancorae,
Immota fundat pectora.
Sit summa Patri gloria:
Sit summa Nato, qui dedit
Nobis futurae Spiritum
Hereditatis obsidem.
FERIA V.
AD OFFICIUM NOCT.
Iisdem creati fluctibus
Pisces natant, volant aves:
Utrumque mortali genus
Paratur esca corpori.
Menti sed aeternae cibus
Debetur alter: haec Dei
Sermone vivit; hanc fovet
Coelestis et nutrit fides.
Quaesita Christi sanguine
Manavit in terras fides,
Et impiarum pectora
Victrix subegit gentium.
Fax illa puris cordibus
Monstrare coelos efficax,
Aeterna dignis incitat
Factis mereri praemia.
Sancti leonum, per fidem,
Mulsere rugitus: truces
Fregere regnantum minas;
Risere stridentes rogos.
Hac luce signatum, Deus,
Calcare dona tramitem,
Et caritatis uberes
Fructus eundo carpere.
Deo Patri sit gloria,
Ejusque soli Filio,
Sancto simul cum Spiritu,
Nunc, et per omne seculum.
AD LAUDES.
Dignas quis, O Deus, tibi
Laudes rependat, qui tuo
Pellis tenebras lumine,
Salutis et monstras viam?
Tu, quam jubes, donas fidem;
Haec cultui praeest tuo;
Haec mentis errores fugat;
Haec corda sursum dirigit.
Te destituta spiritu
Nil pompa sacrorum juvat:
Secreta puri blandius
Tibi litabunt pectoris.
Vox inde cordi consona
Vectigal exsolvet suum,
Et ad salutem libero
Prometur ore veritas.
O, qui superbos respuis,
Et simplices amas, Deus,
Ut crescat in nobis fides,
Cordis tumorem comprime.
Sit summa Patri gloria:
Sit summa Nato, qui fidem
Cruore fundavit suo:
Par sit tibi laus, Spiritus.
AD VESPERAS.
O fortis, O clemens Deus,
Salutis auctor, tu fidem
Nostris potenter insere,
Germen salutis, cordibus.
Hinc omne robur ducimus:
Haec arma nobis; hoc manus
Protecta scuto, flammea
Retundet hostis spicula.
Hinc fundimus preces tibi
Sacri sub umbra nominis;
Quo nititur spes omnium
Uno salutis pignore.
Placatus illo nomine,
Labantibus feres opem,
Dabisque, sanctam degener
Ne vita deturpet fidem.
Sit laus Patri, laus Filio:
Par sit tibi laus, Spiritus,
Infusa per quem cordibus
Relucet imis veritas.
FERIA VI.
AD OFFICIUM NOCT.
Jam sanctius moves opus,
Tecum, Deus, deliberans:
Mundo recenti principem,
Tibique praeconem paras.
Homo creatur; hunc sacro
Coelestis oris halitu
Succendis, et vivam tui
Spirare das imaginem.
Ergo per omnes aequoris,
Telluris omnes et sinus
Regnabit: at memor sui
Deo minorem se gerat.
Heu, caeca cordis pravitas!
Jugum rebellis excutit;
Deo superbus nec timet
Aequare pulvis verticem.
Hinc quanta luctuum cohors
Incumbit orbi perdito!
O Christe, ni feras opem,
Spes tota sontes deseret.
Qui nos creavit, laus Patri;
Qui nos redemit, Filio;
Cujus movemur halitu,
Par sit tibi laus, Spiritus.
AD LAUDES.
Ultricibus nos undique
Dum saucias telis, Deus,
Quis ferre, te praeter, queat
Moerentibus solatium?
Mundus facessat: nil opis
Favore praestat futili:
Fallacibus quin asperat
Alitque fomentis malum.
Flagella nos terrent tua;
Non illa spem demunt tamen:
Quae ferre nos jubes, Pater,
Fiunt medela vulnerum.
At impetus libidinum
Ferocientes comprime:
Haec vera nos vexant mala,
Sanare quae solus potes.
Quid ergo cessas? ingruunt
Intus forisque praelia;
Hosti-ne praeda mens erit
Christi redempta sanguine?
Audis precantes: anxiae
Spes blanda jam menti redit:
O Christe, tetros mors tua
Mortis pavores discutit.
Sit Trinitati gloria,
Quae sic flagellis quos amat
Exercet, ut clementiae
Rursum recordetur suae.
AD VESPERAS.
Lugete, pacis Angeli:
Mortalis en ultro Deus,
Culpae gerens imaginem,
Poenam nocentum sustinet.
Amoris O miraculum!
O cordis humani stupor!
Insons Deus neci datur;
Pigebit et sontes pati!
Nos sempiternis crux tua,
O Christe, flammis eruit:
Hie ure vindex, his seca,
Parcas in aeternum modo.
Caro reclamat; sed Patris
Urget voluntas: nos tua
Virtute da fortes sequi,
Jesu, quod exemplo doces.
Livore sanatos tuo,
Tuoque lotos sanguine,
Peccando ne novam sinas
Parare nos tibi crucem.
Qui Filium tradit, Patri,
Natoque sit laus victimae:
Par sit tibi laus, qui sacram
Succendis aram, Spiritus.
SABBATO.
AD OFFICIUM NOCT.
Tandem peractis, O Deus,
Sexto dierum limite,
Ponis modum laboribus,
Orbique plaudis condito.
At dum perenni septimam
Lucem quieti consecras,
En te reposcit denuo
Alter creatorem labor.
Te cuncta nempe praedicant;
Te terra, pontus, sidera
Cantu celebrant aemulo;
Peccator unus dissonat.
Tu pectus aufer saxeum;
Tu carneum pectus crea:
Et caritatis uberes
Fructus canent hymnum tibi.
Haec te juvant praeconia,
Si facta voci consonent:
Sic efficaci flectitur
Divina majestas prece.
Aeterna laus et gloria
Uni sit et trino Deo,
Qui cuncta nutu condidit,
Nutuque servat condita.
AD LAUDES.
Rerum Creator omnium,
Nostros labores adjuva;
Ut casta Christi nomine
Nos vita dignos arguat.
Tu nempe sanctus et potens,
Placere das solus tibi:
Tu legis auctor das sequi
Quod lege praemonstras iter.
Cingunt iter pericula,
Tu lubricos firma pedes;
Et certiore fervidi
Pergemus ad metam gradu.
O meta felix, pax ubi
Et vera nos manet quies;
Ubi voluptatis sacro
Torrente potabis tuos!
Te mens, O alma Trinitas,
Anhelat ardens, te sitit:
Tua redemptis gratia
Aeterna redde praemia.
AD VESPERAS.
Supreme motor cordium,
Tu sanctitatis frugibus
Justos ab orbe condito
Tenore ditas perpeti.
Hic spes, fides et caritas
Dulci cohaerent vinculo:
Praesentis aevi post diem
Manebit una caritas.
O caritas! O Veritas!
O lux perennis! en erit,
Post tot labores, ut tuo
Tandem fruamur Sabbato.
Hic mille per discrimina
Semen gementes spargimus:
Illic ovante splendidam
Gestabimus messem manu.
Tu trine, tu potens Deus,
Fructus adauge quos petis:
Mox dona, justus arbiter,
Coelo coronabis tua.
HYMNI
DE TEMPORE.
IN ADVENTU.
AD OFFICIUM NOCT.
Instantis adventum Dei
Poscamus ardenti prece:
Festisque munus inclytum
Praeoccupemus canticis.
Aeterna Proles feminae
Non horret includi sinu;
Fit ipse servus, ut jugo
Nos servitutis eximat
Mansuetus et clemens venit;
Occurre, festina, Sion:
Ultro tibi quam porrigit,
Ne dura pacem respuas.
Mox nube clara fulgurans
Mundi redibit arbiter,
Suique membra corporis
Coelo triumphator vehet.
Foetus tenebrarum, die
Cedant propinquo crimina:
Adam reformetur vetus,
Imago succedat novi.
Qui liberator advenis,
Fili, tibi laus maxima
Cum Patre, cumque Spiritu,
In sempiterna secula.
AD LAUDES.
Jordanis oras praevia
Vox ecce Baptistae quatit:
Praeconis ad grandes sonos
Ignavus abscedat sopor.
Auctoris adventum sui
Tellus, et aether, et mare
Praegestiente sentiunt
Et jam salutant gaudio.
Mundemus et nos pectora:
Deo propinquanti viam
Sternamus; et dignam domum
Tanto paremus hospiti.
Tu nostra, tu, Jesu, salus;
Tu robur et solatium:
Arens ut herba, te sine
Mortale tabescit genus.
Aegris salutarem manum
Extende: prostratos leva:
Ostende vultum, jam suus
Mundo reflorescet decor.
Qui liberator advenis,
Fili, tibi laus maxima
Cum Patre, et almo Spiritu,
In sempiterna secula.
AD VESPERAS.
Statuta decreto Dei
Tandem propinquant tempora:
Emptus tot annorum mora
Affulget e coelo dies.
Patris nefando crimine
Proles jacebat saucia:
In mortis umbra conditum
Sedebat humanum genus.
Morti secundae debitos
Et sempiternis ignibus
Horrenda justi Judicis
Manebat expectatio.
Heu! quis ruinae tam gravis
Sarcire damna; quae manus
Afferre tam grandi queat
Parem medelam vulneri?
Tu, Christe, tu solus tuo
Delapsus e throno Deus,
Imagini potes tuae
Formam decusque reddere.
Rorate, coeli desuper;
Justumque foecundo sinu
Complexa tellus, perdito
Orbi salutem germinet.
Sit sempiterna laus tibi,
Verbum Patris factum caro,
Cum Patre, cumque Spiritu,
Nunc, et per omne seculum.
AD COMPLETORIUM.
In noctis umbra desides
Dum somnus artus occupat,
Ad te, Deus, fidelibus
Mens excubat suspiriis.
Desiderate gentibus,
Verbum Patris, mundi salus,
Audi preces gementium,
Tandemque lapsos excita.
Adsis, Redemptor, et tuae
Plebis relaxans crimina,
Adae scelus quas clauserat
Reclude coelestes domos.
Qui liberator advenis,
Fili, tibi laus maxima
Cum Patre, cumque Spiritu,
In sempiterna secula.
IN VIGILIA NATALIS DOMINI.
AD COMPLETORIUM.
Mundi salus qui nasceris,
Jesu puer; nos respice;
Da moribus castis tuam
Referre nos infantiam.
Fessos diurno dum levat
Labore nocturnus sopor,
Defende, Pastor, bestiis
Tuas ab infestis oves.
Qui natus es de Virgine,
Jesu, tibi sit gloria
Cum Patre, cumque Spiritu,
In sempiterna secula.
IN NATIVITATE DOMINI.
AD PRIMAS VESPERAS ET LAUDES.
Missum Redemptorem polo
Novumque totus, qua patet,
Adoret orbis Principem
Natum Maria virgine.
Rerum creator omnium
Servile corpus induit;
Ut carne carnem liberans,
Ne perderet quos condidit.
Quod ante mundi tempora
Verbum Patris prodit sinu,
Obnoxius nunc tempori
Mortalis infans nascitur.
Foeno cubare sustinet,
Praesepe non horret Deus,
Et indiget lactis cibo
Cibus perennis coelitum.
Quae cardines mundi rotant
Manus ligantur fasciis:
Imbellis et plorans jacet,
Ut nos jacentes erigat.
Judex futurus seculi
Nunc blandus ad cunas vocat:
Amore tanto, mutui
Amoris exposcit vices.
Qui natus es de Virgine,
Jesu, tibi sit gloria
Cum Patre, cumque Spiritu
In sempiterna secula.
AD OFFICIUM NOCT.
Jam desinant suspiria;
Audivit ex alto Deus:
Coeli patescunt; en adest
Promissa pax mortalibus.
Profunda noctis otia
Coelestis abrumpit chorus;
Natumque festo carmine,
Annuntiat terris Deum.
Specum sacratam pervigil
Dum turba pastorum subit,
Eamus, et castis pia
Cunis feramus oscula.
At quale nobis panditur
Intrantibus spectaculum!
Praesepe, foenum, fasciae,
Parens inops, infans puer.
Tu-ne ille, Christe, Filius
Et splendor aeterni Patris?
Illum-ne cerno qui levi
Orbem pugillo sustinet?
Sic est: verenda queis lates,
Fides penetrat nubila:
Agnosco quem proni vident,
Tremunt, adorant Angeli.
Agis magistrum vel tacens:
Ex hac cathedra nos doces
Vitare quod carni placet,
Caro quod horret perpeti.
Castos amores nutriens,
Sanans tumentes spiritus,
Divine, nostris, o Puer,
Praecordiis innascere.
AD VESPERAS.
Jesu, Redemptor omnium,
Summi Parentis unice,
Qui solus ante secula
Patri Deo par nasceris.
Tu nostra pax et gloria,
Spes una tu mortalium,
Intende quas tibi preces
De cordis ara fundimus.
Qui corporis nostri volens
Nascendo formam suscipis,
Divinitatis nos simul
Das esse consortes tuae.
Ad illud evectos decus
Tuere fratres; degener
Ne vita sontes pristinam
In vilitatem deprimat.
Hoc sancta te poscit dies,
Ortus dies tui memor,
Qua lucido surgens thoro
Sol verus orbem visitas.
Nunc ergo terra, nunc polus,
Vastique tractus aequoris,
Qui te dedit, festis Patrem
Laudare certent canticis.
Et nos, perennis o quibus
Salutis auctor nasceris,
Faustum triumphali juvat
Ornare concentu diem.
Qui natus es de Virgine,
Jesu, tibi sit gloria
Cum Patre, cumque Spiritu,
In sempiterna secula.
IN FESTO S. STEPHANI PROTO-MARTYRIS.
AD OFFICIUM NOCT.
O qui tuo, dux Martyrum,
Praefers coronam nomine,
Non de caducis floribus
Tibi coronam nectimus.
Tuo cruenta sanguine,
Quam saxa fulgent pulchrius?
Aptata sacro vertici
Non sic micarent sidera.
Quot facta fronti vulnera,
Tot tela lucis emicant;
Et Angelo monstrat parem,
Quod prodit e vultu, jubar.
Tu prima Christo victimae
Vitam rependis victima,
Primusque testis aemulo
Deum fateris funere.
Tu primus ostensam tibi
Maris rubri sulcas viam:
Quot te sequentur Martyrum
Quibus praeis, exercitus!
Qui natus es de Virgine,
Jesu, tibi sit gloria
Cum Patre, cumque Spiritu,
In sempiterna secula.
AD LAUDES.
Quid, obstinata pectora,
Verbo Dei resistitis?
Qui vos Deo plenus docet,
Hunc destinatis funeri.
Omnes in unum saeviunt,
Saxis gravant truces manus:
Hunc particeps Saulus necis
Per omnium dextras petit.
Quid hoc? repente panditur
Stellata coeli regia:
Ad dexteram Patris videt
Sublime stantem Filium.
Non deseris, dux, militem
Quem, Christe, spectans roboras;
Stas arbiter certaminis,
Futurus ipse praemium.
Deo mori sub judice
Pugnantis est victoria:
Dum grando saxorum pluit,
Nil sentit affixus polo.
Mens nempe largo vividae
Torrente lucis ebria,
Nil corporis memor sui,
Jam se beatis inserit.
Qui natus es de Virgine,
Jesu, tibi sit gloria
Cum Patre, cumque Spiritu,
In sempiterna secula.
AD VESPERAS.
Miris probat sese modis
Suos in hostes caritas;
Et blandiens et increpans
Amica semper caritas.
Qui stans perorabat sibi,
Cadens et expirans humi,
Lingua diserti sanguinis,
Suis perorat hostibus.
Audivit e coelo Deus
Suprema verba Martyris;
Dux Saulus, et testis necis
Necis fit ipse praemium.
Fractis jacens cervicibus,
Et sic perire laetior,
O Christe, dixit, suscipe
Quem pono pro te spiritum.
Tum blanda mors amabili
Sopore clausit lumina;
Ad lucis aeternae jubar,
Exutus artus, evolat.
Servire mensis pauperum
Id muneris quondam tui;
Conviva nunc dignus Deo,
Mensis supernis assides.
Tu nuptiali splendidus
Tui cruoris purpura,
Ad immolati transvolas
Admissus Agni nuptias.
Quid non, Deus, si respicis,
Humana possunt pectora?
Cujus triumphum pangimus,
Fac nos et exemplum sequi.
Qui natus es de Virgine,
Jesu, tibi sit gloria
Cum Patre, cumque Spiritu,
In sempiterna secula.
IN FESTO S. JOANNIS APOSTOLI.
AD OFFICIUM NOCT.
Tu, quem prae reliquis Christus amaverat,
O dulces hominis deliciae Dei,
Curarum socius, funeris et comes,
Et testis quoque gloriae.
Fortunate nimis, cui licitum fuit
Attrectare manu Verbum hominem Deum,
Hunc audire, oculis cernere, mutuo
Quin et colloquio frui!
Haec dos quanta fuit, cum tibi credidit
Sensus Christus amans pectoris intimos,
Quando monte super totus homo Deus
Sese numine vestiit?
Jesu tu placido dum recubas sinu,
Potas plena Deo vivida flumina;
Illapsu tacito se propius tuis
Numen sensibus inserit.
Ex hoc fonte Deum plenius hauseras;
Corpus destituit mens velut ebria;
Dic, cum blanda quies lumina clauserit,
Quae coelestia videris.
O sacros aditus! O bene mutui
Hac ignota tenus gaudia pectoris!
Quae non tela jacit divus amor sacris
His fornacibus incubans!
Hinc tu semper amans, semper amabilis:
Hinc et frontis honos, virgineus pudor;
Hinc coeleste jubar, quod superos decet,
Toto vertice funditur.
Hinc creber repetis, creber idem sonas:
Quidquid faris, amor, sic amor imperat:
Vix sese capiens aestuat, et suis
Pectus rumpitur ignibus.
Sit laus summa Patri, summaque Filio;
Sit par, sancte, tibi gloria, Spiritus:
Haec est certa fides, fontibus e tuis
Quam divinitus hausimus.
AD LAUDES.
Quem nox, quem tenebrae, densaque nubila,
Circumfusa tegunt lumine splendidum,
Imbelles oculos terrificis Deus
Ne fulgoribus obruat.
O dilecte Deo, quam tibi clarius,
Dum tu vivis adhuc, se dedit aspici!
Tu secreta Dei, mentis et intimae
Rimaris penetralia.
Ceu pennis aquilae, raptus in aethera
Coelum mente petis, sidera transvolas;
Nil obstant rutili fulgura luminis,
Nudo Numine pasceris.
Aeterno genitum de Patre Filium,
Dempta nube, vides, eque Deo Deum
Descendisse sacros de patrio sinu
Castae Virginis in sinus.
In nos hoc potuit tantus amor Dei!
Terris ipse sui numinis immemor,
Nobis factus homo, se facit exulem,
Ut coelo trahat exules.
Per te sacra patent abdita vatibus:
Quae lux in tenebris fulgeat, indicas:
A quo vita fluit, principium petis,
Et primordia luminis.
Patri maxima laus, maxima Filio,
Amborumque sacro maxima Flamini:
Haec est certa fides, fontibus e tuis
Quam divinitus hausimus.
AD VESPERAS.
Sit qui rite canat te modo virginem,
Te scriptis celebrem dicat Apostolum,
Jungat veridicis te quoque Vatibus,
Christi te cano Martyrem.
Diri testis eras funeris, et comes,
Votis cum Domino fixus eras cruci;
Hoc tantum licuit tunc tibi mutuis
Respondere doloribus.
Pendens funerea Christus ab arbore,
Te matri miserae jam sine filio,
Natum substituit. Credere Virginem
Quam par est tibi virgini!
Tali deposito quid pretiosius?
Mater vera Dei jam tua dicitur,
Natus jure pari dicere; mortui
Jacturam reparas Dei.
Christus vocis egens, te morientibus,
Qua fas est, oculis discipulum docet,
Ex illa cathedra quam cruor imbuit,
Terris praedicat omnibus.
Christi fide comes, passibus aemulis,
Quo te duxit amor, te liceat sequi:
Ingens ille mihi sit favor, et pati
Cum Christo, simul et mori.
Sit laus summa Patri, summaque Filio;
Sit par, sancte, tibi gloria, Spiritus:
Haec est certa fides, fontibus e tuis
Quam divinitus hausimus.
IN FESTO SS. INNOCENTIUM.
AD OFFICIUM NOCT. ET SECUNDAS VESPERAS.
Salvete, flores Martyrum,
In lucis ipso limine
Quos saevus ensis messuit,
Ceu turbo nascentes rosas.
Vos prima Christi victima,
Grex immolatorum tener,
Aram sub ipsam simplices
Palma et coronis luditis.
Quid proficit tantum nefas?
Quid crimen Herodem juvat?
Unus tot inter funera
Impune Christus tollitur.
Inter coaevi sanguinis
Fluenta solus integer,
Ferrum quod orbabat nurus
Partus fefellit Virginis.
Sic dira regis impii
Edicta quondam fugerat,
Christi figuram praeferens,
Moses receptor civium.
Qui natus es de Virgine,
Jesu, tibi sit gloria
Cum Patre, cumque Spiritu,
In sempiterna secula.
AD LAUDES.
Molles in agnos ceu lupus,
Amens tyrannus irruit,
Et destinat promiscua
In strage Christum perdere.
Cunae redundant sanguine;
Sed in Deum frustra furit:
Unum petit tot mortibus,
Mortes tot unus effugit.
Matres, querelis parcite;
Quid rapta fletis pignora?
Agnum salutis obsidem
Denso sequuntur agmine.
Qui natus es de Virgine,
Jesu, tibi sit gloria
Cum Patre, cumque Spiritu,
In sempiterna secula.
IN FESTO CIRCUMCISIONIS DOMINI.
AD PRIMAS VESPERAS.
Debilis cessent elementa legis:
Sat diu mentes timor occupavit:
Foedus aeterni stabilire Jesus
Coepit amoris.
Sole de vero radius, paterni
Luminis purus sine nube splendor,
Probra peccati puer ecce tinctus
Sanguine praefert.
Stillat excisos pueri per artus
Efficax noxas abolere sanguis:
Obligat morti pretiosa totum
Stilla cruorem.
Haec dies nomen tibi comparavit,
O Puer, pronus quod adoret orbis;
Et simul dici, simul ipse Jesus
Incipis esse.
Summa laus Patri; simul aequa Nato,
Qui suo mundum redimit cruore:
Par sit amborum tibi laus per omne,
Spiritus, aevum.
AD OFFICIUM NOCT.
Felix dies, quam proprio
Jesus cruore consecrat!
Felix dies, qua gestiit
Opus salutis aggredi!
Vix natus, ecce lacteum
Profundit Infans sanguinem:
Libamen est hoc funeris,
Amoris hoc praeludium.
Intrans in orbem, jam Patris
Mandata promptus exsequi,
Statum praeoccupat diem,
Et qua potest fit victima.
Amore se facit reum,
Poenasque solvit innocens;
Sub lege factus legifer,
A lege nos ut eximat.
Quo Christus ictu laeditur,
Lex abrogata concidit;
Et incipit lex sanctior,
Mansura semper caritas.
Tu, Christe, quod non est tuum,
Nostro recide pectore:
Inscribe nomen, intimis
Inscribe legem cordibus.
Qui natus es de Virgine,
Jesu, tibi sit gloria
Cum Patre, cumque Spiritu,
In sempiterna secula.
AD LAUDES.
Noxium Christus simul introivit
Innocens orbem; Pater, inquit, adsum:
Vindices poscat (venio paratus)
Ultio poenas.
Non placet fusus cruor hostiarum:
Quod mihi aptasti, Pater, ecce corpus;
Agnus implebo moriens figuras
Verus inanes.
Dixit; et Patris veneratus iram,
Sustinet vulnus silicis cruentae;
Et jugum legis subit ipse, servis
Ut juga demat.
Jam nihil carnem spoliare prodest;
Sed malas cordis resecare fibras;
Hoc opus; tali nova sanciuntur
Foedera lege.
Summa laus Patri; simul aequa Nato,
Qui suo mundum redimit cruore:
Par sit amborum tibi laus per omne,
Spiritus, aevum.
AD SECUNDAS VESPERAS.
Victis sibi cognomina
Sumant tyranni gentibus:
Tu, Christe, quanto dignius
Ab his capis quos liberas!
Non alterum mortalibus
Aegris quod invocent datum,
Resurgerent quo mortui,
Perenne per quod viverent.
Tanti quod illi constitit,
Toto quod emptum sanguine,
Nostro-ne rursum crimine
Insana gens delebimus?
Sacro pati pro nomine,
Summi sit instar muneris:
Amara non mors amplius,
Fit mors per hoc amabilis.
Tu qui vocari sustines,
Jesu, salus mortalium,
Audi vocantes nos, tuo
Qui gloriamur nomine.
Qui natus es de Virgine,
Jesu, tibi sit gloria
Cum Patre, cumque Spiritu,
In sempiterna secula.
IN EPIPHANIA DOMINI.
AD PRIMAS VESPERAS.
Quae stella sole pulchrior
Coruscat? haec Regis novi
Revelat ortus: haec Dei
Praesignat ad cunas iter.
Stat vatibus priscis fides;
En stella surgit ex Jacob;
Arrectus ad spectaculum
Eous orbis emicat.
Dum sidus admonet foris,
Lux fulget intus clarior;
Suadetque vi blanda magos
Signi datorem quaerere.
Segnes amor nescit moras:
Labor, pericla, nil movent:
Domum, propinquos, patriam,
Deo vocante, deserunt.
Micante dum nos allicis,
O Christe, stella gratiae;
Ne tarda coelesti sinas
Obstare corda lumini.
Qui lumen est, sit laus Patri;
Qui se revelat gentibus,
Sit laus perennis Filio:
Par sit tibi laus, Spiritus.
AD LAUDES.
Linquunt tecta Magi principis urbis,
Et parvae cupidis moenia Bethleem
Votis praecipiunt; jamque sub imo
Spe subnixa fides corde triumphat.
O qui laetitiae sensus, ut illis
Signans rursus iter stella refulsit:
Incumbensque domo lampade prona,
Infantem exhibuit matris in ulnis!
Non hic splendet ebur, non micat aurum;
Non velat rutilans purpura corpus:
Horrens his stabulum, regia; nudum
Hic praesepe, thronus, purpura, panni.
Reges pompa alios dives adornet:
Regnantem melius se probat ipse
In vili palea, paupere cultu,
Flectens imperio corda potenti.
Ad cunas humiles poplite curvo,
Praesens in Puero Numen adorant:
Et nos ad Puerum, digna propago
Patrum, plena fide corda feramus.
Regi castus amor porrigat aurum;
Castigata homini corpora myrrham;
Instar thuris erunt vota precesque:
Illo thure Deum rite fatemur.
Qui fons luminis est, gloria Patri:
Qui miro recreas lumine gentes,
Aequalis tibi sit gloria, Nate:
Amborum similis laus sit Amori.
AD VESPERAS.
Huc vos, o miseri: surda relinquite
Quae caeci colitis, mutaque numina:
Se vobis aperit splendida civitas,
Veri Numinis hospita.
En vestrae praeeunt primitiae Magi:
Vatum dicta patent: exitialibus
Errorum tenebris obsita gens diu,
Miro lumine spargitur.
Ambo sic populi, dissociabilis
Quos dudum paries separat, unicum
In corpus coeunt. Hoc proprium modo
Ambobus maneat decus!
O arcana Dei consilia! o tuo
Deturbata gradu, primus amor Dei,
Plebs Judaea! tuis gloria gentium
Damnis, vitaque nascitur.
Jam nativa oleae brachia decidunt,
Rami degeneres, germen adulterum,
Miraturque novos semine non suo
Arbor crescere surculos.
Nos radix oleae sustinet. Ah! cave,
Qui stas, ne sterili deficias fide.
Tu ramos veteres insere denuo:
Tu serva, Deus, insitos.
Qui nos membra sacri corporis efficit,
Sit laus summa Patri: laus quoque Filio,
Cujus membra sumus: quo vigor influit
Membris, laus tibi, Spiritus.
INTRA OCTAVAM EPIPHANIAE.
AD OFFICIUM NOCT.
Qua lapsu tacito stella loquacibus
Scintillat radiis, huc oculis Magi,
Huc desideriis, huc rapidis simul
Certant tendere passibus.
Ut ventum Solymam, non sine numine
Laetam stella facem, proh dolor! occulit;
Incertosque viae, ceu medio vagam
Cursu, destituit, ratem.
Illi, nil rabiem principis, invidas
Nil artes veriti, (tanta animis fides!)
Urbis per trepidae compita praedicant
Regem quaerere se novum.
Nec vos irrita spes decipiet, Magi;
Quo divina vocat pagina, tendite:
Illic quem sua plebs respuit, exteris
Regem nosse Deum datur.
Sit laus summa Patri, summaque Filio;
Amborum sit idem Spiritui decus,
Qui, dum stella pedes praevia dirigit,
Dux mentem melior monet.
IN OCTAVA EPIPHANIAE.
AD PRIMAS VESPERAS.
Clamantis ecce vox sonans
Deserta Judaeae quatit:
Mox ad Joannem confluunt,
Quos criminum moles gravat.
En ipse permistus reis
Accedit Agnus innocens;
Agnus suo qui sanguine
Piabit orbis crimina.
Sub nube carnis at suum
Lucerna Solem detegit;
Lymphis nec audet tingere,
A quo lavari debuit.
Parere sed fas est Deo,
Vel quando sese deprimit:
Hunc omne virtutum genus
Implere nempe sic decet.
Agnosce, Praecursor, tibi
Intus revelat quem Deus:
Tu mergis undis corpora,
Hic corda mundat Spiritu.
Mundi scelus qui diluis,
Jesu, tibi sit gloria
Cum Patre, cumque Spiritu,
In sempiterna secula.
AD OFFICIUM NOCT.
Non abluunt lymphae Deum,
Sed abluit lymphas Deus;
Carnisque contactu sacrae
Vim dat lavandi criminis.
Promissus ecce jam patet
Fons abluendis cordibus.
Res mira! tingitur caro,
Mentisque labes tollitur.
His tincta nam canalibus
Regis supremi purpura
Tinctos cruentat, et nivis
Instar dat esse candidos.
Foecunda sancto Spiritu
Virgo Deum nobis parit:
Foecunda sancto Spiritu,
Nunc unda nos parit Deo.
Mundi scelus qui diluis,
Jesu, tibi sit gloria
Cum Patre, cumque Spiritu,
In sempiterna secula.
AD LAUDES ET VESPERAS.
Emergit undis, et Deo
Fundit preces homo Deus:
Patet polorum regia,
Adest repente Spiritus.
Instar columbae, vertici
Illapsus insidet sacro;
Summi Patris vox personat:
Dilectus hic est Filius.
Christi dicata corpore
Sic quem lavacra consecrant,
Hic nascitur proles Dei;
Coelum precanti panditur.
Castis fit, expers sordium,
Columba simplex moribus:
Divinus hunc intus regit,
Agit, fovetque Spiritus.
O Christe, sacri gurgitis
Quos abluisti fontibus,
Tuo cruore candidos
Fac nulla labes inquinet.
Mundi scelus qui diluis,
Jesu, tibi sit gloria
Cum Patre, cumque Spiritu,
In sempiterna secula.
IN DOMINICIS AB OCTAVA EPIPHANIAE,
_Ad Praesentationem Domini, nisi prius occurrat Septuagesima_.
AD PRIMAS VESPERAS.
Verbum quod ante secula
Sinu paterno nasceris,
Recens homo sub tempore
E Virginis prodis sinu.
Fatale rumpis vinculum,
Quo nos Adamus nexuit:
Reddis quod ille perdidit:
Spes illa tecum nascitur.
Jam dura discis perpeti
Quae ferre par sontes fuit:
Orbis saluti, fletibus
Praeludis in cunis puer.
Fis pauper, indigentia
Et nos tua ditescimus:
Luges; tuis et lacrymis
Totum lavas mundi scelus.
Pannis opertus vilibus
Lates, recumbens in specu:
Homo, superbis! et Deum
Panni, specus non dedecent.
A Patre missus, perditi
Qui factus es mundi salus,
Jesu, perire ne sinas
Tot quos emis laboribus.
Qui natus es de Virgine,
Jesu, tibi sit gloria
Cum Patre, cumque Spiritu,
In sempiterna secula.
AD OFFICIUM NOCT.
Fac, Christe, nostri gratia,
Defuncte tot laboribus,
Ut mente grata, sic piis
Hos praedicari cantibus.
Castae parentis in sinu
Inclusus ardebas pati:
Aeternus ut discas mori,
Mortale corpus induis.
Vix natus, imbellis puer,
Acuta sentis frigora;
En vile pro molli thoro
Foenum tibi supponitur.
Amore te facis reum:
Fers sponte poenas innocens;
Nec eximis te legibus,
Supremus ipse legifer.
Qui primus excisa cruor
E parte stillat corporis,
Membris micans ex omnibus,
Torrentis instar proruit.
Qui mucro lactentes necat,
Idem tuum pectus fodit,
Et quo cadebant parvuli,
Hoc tu cadebas vulnere.
Exul Deus prompta fuga
Tuae saluti consulis;
Intras Pharon verax Deus,
Mistus Diis mendacibus.
Qui natus es de Virgine,
Jesu, tibi sit gloria
Cum Patre, cumque Spiritu,
In sempiterna secula.
AD LAUDES.
Divine, crescebas, Puer,
Crescendo discebas mori:
Haec destinata tunc erant
Mortis tuae praeludia.
Satus Deo, volens tegi,
Elegit obscurum Patrem:
Qui fecit aeternas domos,
Domo latet sub paupere.
Coelum manus quae sustinent,
Fabrile contrectant opus;
Supremus astrorum Parens
Fit ipse vilis artifex.
Tremenda cujus praepetes
Mandata portant Spiritus,
Cui pronus orbis subditur,
Se sponte fabro subjicit.
Qui natus es de Virgine,
Jesu, tibi sit gloria
Cum Patre, cumque Spiritu,
In sempiterna secula.
AD VESPERAS.
Christus tenebris obsitam
Lustrando Judaeam docet:
Gens obstinato pectore
Christum docentem respuit.
Sese Deum signis probat;
Surgunt sepulcris corpora;
Erepta muto vox redit,
Claudo gradus, caeco dies.
Gens dura, flecti nescia,
Aures sacris sermonibus
Obturat; et solem fugit,
Amore noctis perdita.
Nos lumen ambimus, Patris
In quo refulget claritas:
Ne mentibus subrepere
Tetram sinas caliginem.
Nunquam recedas a piis,
Lux sempiterna, cordibus;
Te veritate fulgeant,
Te caritate ferveant.
Qui natus es de Virgine,
Jesu, tibi sit gloria
Cum Patre, cumque Spiritu,
In sempiterna secula.
IN SABBATO ANTE SEPTUAGESIMAM.
AD VESPERAS.
Te laeta, mundi Conditor,
Unum manet semper quies:
Festiva coelestes choros
Semper decent praeconia.