Το τμήμα τούτο διαιρείται εις δύο κύρια κονδύλια: την προμήθειαν
των όπλων και των πολεμεφοδίων, ήτοι 57,000 Λ. και την αγοράν
καννονίων, άτινα εστοίχισαν 20,000 λιρών.
_Η προμήθεια των όπλων_ εγένετο εν Αγγλία και δεν παρουσιάζει διά
το περιωρισμένον θέμα ημών ιδιάζον ενδιαφέρον (61).
_Η αγορά των καννονίων_ εγένετο κατά διαταγήν της κυβερνήσεως, ήτις
ήθελεν αφ' ενός μεν ν' ανακαινίση τον οπλισμόν των φρουρίων, αφ'
ετέρου δε να οπλίση τον υπάρχοντα στόλον. Προς τούτο επεζητείτο η
ανταλλαγή των _ορειχαλκίνων καννονίων_ των ελληνικών φρουρίων,
ιδίως των του Ναυπλίου, προς _σιδηρά τοιαύτα_ (62) εξ άλλου διά
τον οπλισμόν του στόλου διετάσσετο η αγορά ογδοήκοντα _ζευγαρίων
καννονίων σιδηρών_.
Η επιτροπή, κατόπιν διαφόρων επεισοδίων, άτινα παραλείπομεν (63),
δεν ηδυνήθη να εκτελέση ειμή την δευτέραν των διαταγών τούτων. Πλην
και αυτά τα αγορασθέντα καννόνια δεν έφθασαν πάντα εις Ελλάδα.
ΙΙ. Κατασκευή ατμοπλοίων εν Αγγλία. Εμφάνισις του Cochrane.
Άμα σχεδόν τη ενάρξει του αγώνος, η ανάγκη ολίγων πολεμικών
ατμοπλοίων εγένετο καταφανής. Πάντες έβλεπον ότι, καίτοι η Ελλάς
δεν ήτο εις θέσιν διά πολλούς λόγους, ιδίως χρηματικούς, ν'
αντιπαρατάξη επί μακρόν στόλον ίσον προς τον του Σουλτάνου, ηδύνατο
εν τούτοις ν' αναδειχθή νικηφόρος, εάν το ποιόν ανεπλήρου τον
αριθμόν. Ατμόπλοια, φέροντα λ. χ. καννόνια 64 λιτρών, ήσαν ικανά να
επενέγκωσι την επιδιωκομένην ισορροπίαν, προσβάλλοντα εν καιρώ
γαλήνης τον ακίνητον Οθωμανικόν στόλον, διακόπτοντα τας
συγκοινωνίας και βοηθούντα παντοιοτρόπως τα πυρπολικά.
Τας εξ ατμήρους στόλου προκυπτούσας ωφελείας εξέθηκεν από του 1823
διά μακρού υπομνήματος, υποβληθέντος εις τον Βύρωνα, ο Frank Abney
Hastings (64). Το μόνον δε κώλυμα εις την εκτέλεσιν του εν λόγω
σχεδίου ήτο η έλλειψις επαρκών χρημάτων. Επομένως, ευθύς ως διά της
συνάψεως των δανείων το κώλυμα τούτο ήρθη, η τε Ελληνική κυβέρνησις
και η εν Λονδίνω επιτροπή σοβαρώς επελήφθησαν της συγκροτήσεως εν
Αγγλία ατμοκινήτου στολίσκου.
Δυστυχώς και εν τη περιστάσει ταύτη, μάλλον ή εν άλλη, ανεφάνη η
αθλία επιρροή της τετραρχίας, η δε επιχείρησις, εφ' ης εβασίσθησαν
τόσαι χρυσαί ελπίδες, κατέληξεν εις αηδή καταστροφήν.
Μόλις πράγματι απεφασίσθη η συγκρότησις του νέου στόλου, και πριν
έτι περατωθώσιν αι διαπραγματεύσεις της συνάψεως του β' δανείου, ο
γνωστός _φιλέλλην_ και μέλος της τετραρχίας κ. Ellice προέτεινε να
τω ανατεθή, αντί 10,000 Λ., η φροντίς της κατασκευής και οπλισμού
μιας κορβέττας 400 τόννων, ήτις έμελλε να φέρη το όνομα _Καρτερία_
και να υπαχθή εις τας διαταγάς του Hastings. Των προτάσεων αυτού
γενομένων δεκτών, άμα τη εκδόσει του δανείου (65), ο κ. Ellice
ανέθηκε την κατασκευήν της _Καρτερίας_ εις τον ναυπηγόν Galloway,
όστις ανέλαβε την υποχρέωσιν να παρασκευάση το πλοίον μεθ' όλων των
αναγκαίων διά πλουν εντός του Αυγούστου 1825. Αλλ' ο κ. Ellice δεν
είχε φροντίση να ορίση εν τω συμβολαίω ποινικήν ρήτραν, ο ναυπηγός
έφερε μυρίας αναβολάς (66) και η _Καρτερία_ μετά πολλάς
περιπετείας (67) έφθασεν εν Ελλάδι μόνον κατά Σεπτέμβριον του
1826. Αλλά και τότε, ως εκ της αθλίας αυτής καταστάσεως, δεν
προσήνεγκε, καίτοι ο ηρωισμός του κυβερνήτου υπήρξε μέγας, ειμή
ελαχίστας υπηρεσίας.
Αλλά τα της _Καρτερίας_ είναι μικρά παραβαλλόμενα προς τα κατόπιν
συμβάντα.
Ολίγον μετά την έκδοσιν του δανείου η τετραρχία, χωρίς καν να
συμβουλευθή τους Έλληνας επιτρόπους (68), παρήγγειλεν εις τον
αυτόν κ. Galloway πέντε ατμοκίνητα, παραδοτέα εντός τεσσάρων ή
πέντε μηνών, αντί 110,000 Λ.
Ήτο βεβαίως πολύ φρονιμώτερον ν' αγορασθώσι πλοία έτοιμα και
ευθηνότερον (69), τοσούτω μάλλον καθ' όσον η αποστολή του
στολίσκου ήτο τα μάλιστα κατεπείγουσα (70) και ουδεμία βεβαιότης
υπήρχεν ότι τα πλοία θα ώσι κατεσκευασμένα εντός του ωρισμένου
χρόνου. Πράγματι, πλην του ότι και πάλιν παρημελήθη η καταχώρισις
εν τω συμβολαίω ποινικής ρήτρας, ο Galloway ήτο άξιος πολύ μικράς
εμπιστοσύνης, καθ' ό έχων υιόν εν τη υπηρεσία του Μεχμέτ - Αλή, εν
τη υπηρεσία δηλαδή εκείνου, εναντίον του οποίου ακριβώς εγίνοντο αι
προπαρασκευαί (71).
Οπωσδήποτε η κατασκευή πέντε ατμοπλοίων απεφασίσθη. Ολίγω
βραδύτερον αφίκετο εν Αγγλία ο Κόχραν, άρτι θαυματουργήσας εν Νοτίω
Αμερική και εγκαταλείψας κατόπιν διαφωνίας την υπηρεσίαν της
Βρασιλιανής κυβερνήσεως. Η τετραρχία εσκέφθη να προσλάβη αυτόν ως
διοικητήν του ατμοκινήτου στόλου, και κατόπιν πολλών υποσχέσεων
(72) έπεισε την ελληνικήν επιτροπήν, ην την φοράν ταύτην
συνεβουλεύθη, να υπογράψη μετά του Κόχραν συμβόλαιον, δι' ου ούτος
εχειροτονείτο _Ναύαρχος όλου του Επικουρικού στόλου_ μετ' ευρείας
δικαιοδοσίας (73) και αμοιβής χρηματικής Λ. 37,000 (74).
Ατυχώς η εκλογή του Κόχραν, ήτις εχαιρετίσθη απανταχού ως απαρχή
βεβαίου θριάμβου, συνέτεινεν εις το να καταστώσιν άχρηστοι και αι
εις τα πέντε ατμοκίνητα αφιερωθείσαι 113,000 Λ., αίτινες
προστιθέμεναι εις τας 37,000, ας έλαβεν ο Κόχραν, ανήγαγον τα διά
ναυτικάς προπαρασκευας εν Αγγλία ματαίως δαπανηθέντα χρήματα εις
σύνολον 150,000 Λ. (75)
Ιδού δε πώς: Ο Κόχραν άριστος ναυτικός είχε το αμάρτημα να θεωρή
εαυτόν μέγαν εφευρέτην. Κατώρθωσε δε να πείση τους κ. κ. Hobhouse,
Ricardo, Burdett και Ellice να εφαρμοσθή εις τα νέα πλοία νέον τι
σύστημα μηχανών υπ' αυτού εφευρεθέν. Τοιαύτη πρότασις ήτο τοσούτω
μάλλον απαράδεκτος, καθ' όσον η εφαρμογή των νέων μηχανών
προϋπέθετε και μεγάλας τροποποιήσεις εις τα ήδη ημιτελή σκάφη. Εν
τούτοις ο ατμήρης στολίσκος, η τελευταία ελπίς της Ελλάδος, εφάνη
εις τους εν Λονδίνω τραπεζίτας ουχί απρόσφορον έδαφος διά πρωτοφανή
πειράματα, και οι ναυπηγοί έλαβον διαταγάς να εκτελέσωσι πλοία και
μηχανάς κατά τα σχέδια του Κόχραν.
Ποίον υπήρξε το αποτέλεσμα των πειραμάτων τούτων είναι γνωστόν εις
τους οπωσδήποτε μελετήσαντας την ελληνικήν επανάστασιν (76).
Είχε παραγγελθή η κατασκευή πέντε ατμοκίνητων, δύο μεγάλων και
τριών μικρών (77). Εκ των πρώτων το έν, η _Επιχείρησις_,
κατώρθωσε ν' αποπλεύση εκ Λονδίνου, αλλά μόλις εξήλθε του Ταμέσεως
δεν ηδυνήθη ως εκ της εσφαλμένης κατασκευής να θαλασσοπορήση και
ολίγου δειν εβυθίζετο. Διασωθέν ως εκ θαύματος, υπό του
παρατυχόντος Αγγλικού πολεμικού Colombine, ερρυμουλκήθη εις
Plymouth, όπου έμεινε σχεδόν δύο μήνας εις χείρας των ναυπηγών. Αφ'
ου προσετέθησαν εις τα πλάγια μέρη του πλοίου παχύταται παγίδες και
ηλλάγη το πηδάλιον, ηδυνήθη τέλος να πλεύση. Αφικόμενον δε εις
Ελλάδα κατά Σεπτέμβριον του 1828 έμεινεν άχρηστον. Το δεύτερον των
μεγάλων πλοίων, ο _Ακαταμάχητος_, εκάη επί του Ταμέσεως κατά τας
δοκιμάς.
Εκ δε των τριών μικρών έν μόνον, αλλαγείσης της μηχανής, έφθασε
τέλος εις Ελλάδα κατόπιν εορτής (78). Τα δύο άλλα μη δυνάμενα να
πλεύσωσιν εσάπησαν εις τα πρόθυρα του Λονδίνου.
Ταύτα εν ολίγοις τα κατά τα εν Αγγλία ναυπηγηθέντα πλοία. Δεν είνε
υπερβολή να είπη τις ότι, εάν αι εις κατασκευήν ατμοκινήτων
αφιερωθείσαι 160,000 Λ. (4,000,000 φρ.) εχρησιμοποιούντο λυσιτελώς,
άλλη ίσως θα ήτο η τύχη του αγώνος κατά το 1826. Έτι δ' ευμενεστέρα
θα ήτο η τύχη των όπλων, εάν εις τα εν Αγγλία σκάνδαλα δεν
προσετίθεντο και τα εν Αμερική συμβάντα, περί ων είναι νυν καιρός
να ομιλήσωμεν.