[1] Dit werd mij ook duidelijk uit een bezoek aan een tentoonstelling
van russische volkskunst (meubelen, gebruiksvoorwerpen, weefsels,
kant, enz.) die te Moskou voorbereid werd en die ik door de
vriendelijkheid van den direkteur van het museum van oude kunst voor
de opening kon bezoeken. Het prachtige houtsnijwerk der boerenkunst,
dat vele motieven ontleent aan de oude sagen (fantastische monsters,
vogels, bloemen, enz.) en soms aan Balineesche kunst doet denken, kwam
pas in de laatste decenniën in verval door het werken voor den
verkoop, dat zich ontwikkelde. Naar men mij mededeelde is het uiterst
moeilijk vast te stellen wanneer bepaalde voorwerpen vervaardigd zijn,
doordat een algemeene stijl zich langen tijd krachtig heeft
gehandhaafd.
[2] Een aantal van de jongens, die aan dit gymnastiekfeest deelnamen,
en eveneens de meeste vaandeldragers, waren, op een lendendoek na,
geheel naakt. Ook bij de afdeelingen, die tezamen met meisjes turnden,
(deze droegen een witte blouse en een kort blauw rokje) waren er
velen, die niet meer droegen dan dit allerprimitiefste kleedingstuk.
Al die jonge, gebronsde lichamen in den klaren zomerdag te zien
bewegen tusschen de groene berken, op het golvend terrein van den
Musschenberg, dat was zóó mooi, zoo edel en natuurlijk, zoo vèr uit
boven de valsche schaamte en de conventies van het westersch
puritanisme,--om niet te spreken van minderwaardige sexueele
gevoelens, die het ontbloot gaan b.v. in de fransche badplaatsen
opwekt--dat men het gevoel kreeg of de helleensche kultuur herrezen of
een nieuw kultuurtijdperk begonnen was.
Onder de jongelingen en vaandeldragers, waren er enkele van een
statueske schoonheid. Ik had gelegenheid om den leider der turnfeesten
even te spreken en hem te vragen, of er in den beginne geen sterke
tegenstand bij de massaas geweest was tegen deze »naaktlooperij«.
»Ja,« antwoordde hij, »vooral te Petrograd waren de kleine burgerij en
een deel der arbeiders er fel tegen; eenmaal werden zelfs een aantal
turners, die in de gebruikelijke ontkleeding van een oefening
terugkwamen, gearresteerd en men telefoneerde naar Moskou, wat men met
hen moest doen. Natuurlijk luidde het antwoord: »dadelijk loslaten«.
Ook werd er onder het volk gezegd, »dat de bolsjewiki de menschen
naakt lieten loopen, om kleeding uit te sparen«. Maar nu is die
tegenstand overwonnen; sport en gymnastiek worden zeer populair«.
[3] Zoo hoorde ik, dat ook op het gebied van teekenen en schilderen in
het Roode Leger veel meer is gedaan en veel grooter resultaten bereikt
zijn dan door den »Proletkult«.
[4] Ook in Rusland trouwens gebeuren nog rare dingen. Zoo trakteerde
men ons, op den avond der »plechtige opening« van het communistisch
kongres, na ontelbare redevoeringen op de trillers en het geroekoeloer
eener typisch-burgerlijke sopraan-zangeres met een uitgesneden japon
en lange wit-glacé handschoenen aan!